Кіріспе

Газа секторындағы бұрынғы израильдік қоныс

Нецарим Газа қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 5 шақырым жерде орналасқан израильдік қоныс болды. Ол 1972 жылы құрылған. 2005 жылдың тамызында Израиль қорғаныс күштері (ИҚК) Израильдің бір жақты шегіну жоспары аясында Нецарим тұрғындарын күштеп шығарып жіберді.

Тарих

Ол Хашомер Хацайр қозғалысының зайырлы Нахал (жас пионер) бекеті ретінде басталды; 1984 жылы ол ортодоксалды кибуцқа айналды. Бірнеше жыл өткен соң, тұрғындар кибуцтан ауылға өтуге шешім қабылдады. Бұл елді мекен бұқаралық ақпарат құралдарында діни сионизмнің бекінісі деп жиі еске алынды. Оның қызметтеріне манго егістігі мен жүзімдік, жылыжайда өсірілген ямс пен шие қызанағы, сондай-ақ беделді этрог егістігі кірді. Елді мекенде балалар бақтары, кіндікбақшалар, бастауыш мектеп, коллель, иешива және Газа еврей мұра институты болды, ол Газадағы еврейлердің қоныстану тарихын ұрпақтан-ұрпаққа құжаттап келді. Гуш Катиф аймағынан тәуелсіз білім беру ошақтарының дамуы оның шалқап жатқан орналасуымен және әл-Ақса интифадасы кезіндегі жалғыз бағыт бойынша көліктерге жасалған палестиналық шабуылдардың күшеюімен байланысты болды. Соңғы жылдары Нецаримге бару және одан келу тек қарулы әскери күзетпен ғана рұқсат етілді.

Құтқару

Нецарим тұрғындары 2005 жылғы 22 тамызда Ариэль Шарон үкіметінің бұйрығымен Израиль армиясы Газа жолағынан бір жақты шегіну жоспарын жүзеге асырған кезде, Газадан шығарылған соңғы израильдіктер болды. Олардың шығарылуы 1967 жылғы Алты күндік соғыстан бері Газа жолағындағы Израильдің қатысуының аяқталуын білдірді. Тұрғындардың терең діни сенімдері жылыжайларға көшеттер отырғызу, сол күні жаңа үйдің негіріне цемент құю және Израиль армиясы 2005 жылдың қыркүйек айында ауылды тастап кеткеннен кейін палестиналықтар бұзып тастаған бас синагогта өткен үлкен дұға арқылы көрінді. Шығарылғаннан кейін, шығаруға қатысқан ешқандай мемлекеттік органмен ынтымақтаспағанымен мақтанған тұрғындар Иудея және Самария колледжінің жатақханаларында колледж әкімшілігі, студенттер, еріктілер және Ариэль мен Батыс жағалаудағы басқа елді мекендердің тұрғындарымен күшті қарсы алынды. Оқу жылы басталар алдында Нецаримнің бұрынғы тұрғындары екі топқа бөлінуге шешім қабылдады. Бір топ Мысыр шекарасына жақын Йевул уақытша босқындар лагеріне көшті. Екінші топ Ариэльде қалуды жөн көрді. Израиль әскері 2005 жылдың 12 қыркүйегінде Нецаримді тастап кеткеннен кейін палестиналықтардың көпшілігі полицияның қоғамдық тәртіп сақтау шебін бұзып, есік жақтауларын және дәретханаларды жинап алды. Көпшіліктің кейбіреулері ХАМАС және Палестина Исламдық Джихадының туларын мойнына орап, шапан ретінде киді. Қуанышпен тойлаған топ Нецаримдегі синагогты өртеп жіберді, бұл Морагтағы оқиғаларға ұқсас болды.

"Қойған қорғасын" операциясы

Израиль қорғаныс күштері "Қылыш ұстау" операциясы барысында Нецаримді қайта басып алды және 2009 жылдың 4 қаңтарында 150 "Меркава" және басқа да әскери техникамен кірді. Нецаримді қайта басып алу Газа қаласын Газа секторының оңтүстігінен бөліп, Хамас үкіметінің аймаққа деген бақылауын әлсіретті. 12 қаңтардың таңында Нецаримде орналасқан әскерлер Газа қаласының Шейх Ижлин ауданына солтүстікке қарай жылжуды бастады. 17 қаңтарда Израиль тарапынан атысты тоқтату жарияланғаннан кейін, Израиль қорғаныс күштері бұл жерден біртіндеп шығып кетті.

"Темір қылыштар" операциясы

Нецарим жерін Израиль қорғаныс күштері 2023 жылдың 27 қазанында Газа секторына құрлықтық күштерін енгізу нәтижесінде басып алды. Олардың Нецаримге кіруі Газа қаласын, Нецаримнің солтүстігінде орналасқан, қоршауға алу мақсатындағы оңтүстік қанаттық әрекеттің бір бөлігі болды. 2024 жылдың басында Израиль қорғаныс күштері Газа секторының көлемінде әскери жол салды, ол Газа қаласын қалған аумақтан бөлетін буферлік аймақ ретінде пайдалануға арналған. Бұл жол бұрынғы елді мекен орналасқан жерді қамтитындықтан Нецарим дәлізі деп аталды.