Кіріспе

Серок – Польшаның Мазовия воеводствосы, Легионов ауданындағы Зегже көлінің солтүстік жағасында орналасқан қала. Варшаваның солтүстігінде шамамен жатыр. 2013 жылы халық саны 4109 адамды құрады.

Тарих

Беделді қала 10 ғасырда, Пьяст әулеті Польша мемлекетін құрғаннан кейін көп ұзамай салынған. Елді мекен туралы алғашқы жазба 1065 жылға қатысты, ол Могильнодағы бенедиктин монастырінен шыққан "Falsyfikat mogileński" деп аталатын құжатта кездеседі. Қала Гданьск пен Трусодан Руське дейінгі сауда жолы бойында орналасқан. 1113 және 1124 жылдар аралығында Серок Мазовияның ең маңызды князьдық қамалдарының бірі ретінде тізімде көрсетілген, ол кеден үйімен бірге өзен арқылы өтуді қамтамасыз еткен (Буг және Нарев өзендері Серок маңында қиылысады). Польшаның ұсақ провинциялық герцогтықтарға бөліну кезеңінде Серок негізін қалаушы Пьяст әулеті билік еткен Мазовия герцогтығының құрамына кірді. 1417 жылы Варшаваның Януш I-і Чехмино заңы бойынша Серокке қала құқығы берілді. Ол кезде қала қолөнер мен сауда орталығы болған. Осы кезеңде қаланың қалыптасуы нарық алаңы және приход шіркеуінің кеш готикалық стиліндегі құрылысымен байланысты. Серок – Польша Корольдігінің патшалық қаласы, әкімшілік жағынан Ұлы Польша провинциясындағы Мазовия воеводтығында орналасқан. 15 және 17 ғасырларда қалалық соттар мұнда өткізілген. 1655-1660 жылдары шведтер шапқан кезде қала көп бөлігімен қирады. 1795 жылы Польшаның үшінші бөлінісінен кейін ол Пруссия бөлігіне қосылды. 1807 жылы ол қысқа ғана өмір сүрген Польшаның Варшава герцогтығының құрамына өтті, ал 1815 жылы оның таратылуынан кейін Польшаның Ресей бөлігіндегі Конгресс Польшасының бір бөлігі болды. Серок Варшава маңындағы шайқас желілерінде бірнеше рет болды, оның ішінде 1794, 1809 және 1831 жылдардағы шайқастар. 1806 жылы Наполеон I-нің бұйрығымен Серокте бекініс құрылысы басталды. 1807 жылдан бастап ол бекініс статусын алды. 1809 жылы поляк-австрия соғысы кезінде ол генерал Йозеф Нимоевский әскерлерінің операциялық базасы болды. Содан кейін бекініс кеңейтілді (француз маршалы Давудың бастамасымен) 1811 жылға дейін, ол Модлин бекінісінен гөрі маңыздырақ атанды. 1831 жылы қараша көтерілісі кезінде Серокте поляк армиясы құрылды. Польшаның сәтсіз қаңтар көтерілісінен кейін 1870 жылы Серок Ресей әкімшілігінің шешімімен қала құқығынан айырылып, тоқырау кезеңіне енді. Қала құқығы 1923 жылы қайта жаңартылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қыркүйегінде Серок поляктар мен басып кірген немістердің Польшаға шабуыл кезінде шайқасқан жер болды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың бастауы болды. 1939 жылдың 5 қыркүйегінде неміс авиашабуылынан Серок тұрғындарының және жақын маңдағы Насильсктен келген босқындардың 50-70-ке жуық адам қаза тапты. Неміс оккупациясы кезінде Серок тікелей үшінші рейх құрамына қосылды, ал үшінші рейх пен Бас үкімет арасындағы шекара Нарев өзені бойымен өтті. 1939 жылдың күзінде немістер «Интеллигенцияға қарсы операция» аясында Сероктан 150-ге жуық полякты жақын маңдағы орманды жерде өлтірді. 1939 жылдың желтоқсан айында немістер қаладан шамамен 3000 еврейді қуды. 1940 жылдың сәуір және қазан айларында немістер жүздеген жергілікті поляктарды жаппай тұтқындады, олардың көпшілігі концлагерлерге жіберілді. 1940 жылдан 1944 жылға дейін онда мәжбүрлі еңбек лагері болды, ондағы тұтқындардың көп бөлігі Серок және жақын маңдағы ауылдардан келген поляктар еді, олардың кейбіреулері кейін басқа жерлерге мәжбүрлі еңбекке жіберілді. Тастарды еврей емес тұрғын жинап, аумақты арқанмен қоршады. 2006 жылы Польшадағы еврейлердің тізімін жүйелеу жобасының өкілдері бұл туралы растады және бұрынғы еврей зираты орнында ескерткіш орнатуға тырысуда. Жобаға Америка Құрама Штаттарының Американың мұрасын сақтау комиссиясы қатысуда.

Соңғы кездері

1948 жылы Серок қаласына испан суретшісі Пабло Пикассо келді. 1963 жылы Зегже суқоймасы құрылды, содан бері Серок Варшаваның жақын жердегі тұрғындары үшін танымал демалыс орнына айналды.

Өнеркәсіп

Серок қаласында шағын қызмет көрсету және өндіріс салалары дамыған. Мұнда негізінен азық-түлік, электр техникалық өнімдер, керамика, жиһаз және жабдықтар өндіріледі. Қала маңында клубника мен көкөніс өсіріледі.

Туризм

Серок – демалыс және сауығу орны. Мұнда немесе жақын жерде демалыс кешендері, конференциялар мен оқу орталықтары орналасқан. Сонымен қатар, жолаушылар кемелері тоқтауға қолайлы жағдай бар. Барбарка төбесіндегі жол бойындағы бұлақ пен шатқалды қоса алғанда, көптеген ұйымдастырылған жаяу серуендеу жолдары бар. Ауылдан Дьбегоға дейінгі туристік жаяу жол өтеді. Буг және Нарев өзендеріне тоғандар салынғандықтан, су спортымен айналысуға және балық аулауға өте қолайлы жағдайлар жасалған. Аймақта шамамен 4500 демалыс үйі бар. Бұл орын сонымен қатар мәдениет және спорт орталығы болып табылады. Көптеген мәдени шаралар ұйымдастырылады, оның ішінде Халықаралық фольклорлық фестиваль «Купалочка» (Тайвань, Ресей, Литва, Болгария, Чили, Румыния, Словакия, Швеция, Грекия, Египет, Италия, Франция, Түркия, Канада, Хорватия және Нидерланды елдерінен келген командалар қатысады) және «Серок жазғы музыкасы» (Барбарка төбесінде вокалдық және аспаптық концерттер қойылады).

Байланыс

Серок 61 және 62 ұлттық автомобиль жолдарының тоғысында орналасқан, онда автобус қатынасы бар, бірақ теміржол қатынасы жоқ.