Кіріспе
Прокси-неке, яғни өкіл арқылы неке – біріктірілмекші адамдардың бірі немесе екеуінің физикалық түрде қатыспайтын, әдетте басқа адамдар (өкілдер) арқылы ұсынылатын неке. Егер екі тарап та қатыспаса, бұл қос өкілдік неке деп аталады. Өкіл арқылы некеге тұру көбінесе екі жағдайдың бірінде кездеседі: жұбайлар үйленгісі келеді, бірақ бірі немесе екеуі қатыса алмайды (мысалы, әскери қызметте болу, түрмеде отыру немесе саяхат шектеулеріне байланысты); немесе жұбайлар заң бойынша үйленуге рұқсат етілмейтін мемлекеттік аумақта тұрады. Көптеген мемлекеттерде некеге тұру үшін екі тараптың да физикалық қатысуы талап етіледі, сондықтан өкілдік некелер заңды күшіне енбейді. Алайда, ағылшын құқығы бойынша, егер өкілдік неке неке тойы өткен жердің заңнамасына сәйкес жарамды деп танылса (lex loci celebrationis), онда Англия мен Уэльсте де жарамды деп есептеледі.
A proxy wedding or proxy marriage is a wedding in which one or both of the individuals being united are not physically present, usually being represented instead by other persons (proxies). If both partners are absent, this is known as a double proxy wedding. Marriage by proxy is usually resorted to in one of two situations: either a couple wish to marry but one or both partners cannot attend (for reasons such as military service, imprisonment, or travel restrictions); or a couple lives in a jurisdiction in which they cannot legally marry. In most jurisdictions, the law requires that both parties to a marriage be physically present: proxy weddings are not recognized as legally binding. Under the English common law, however, if a proxy marriage is valid under the law of the place where the marriage was celebrated (the lex loci celebrationis) then it will be recognised as valid in England and Wales.
Бүгін
, әртүрлі интернет-сайттар прокси және қос прокси некелерін ақы төлеуге ұсыныс жасады, бірақ бұл қызметті әдетте прокси некеге рұқсат беретін юрисдикциядағы кез-келген заңгер ұйымдастыра алады. Видеоконференция жұбайларға рәсімді бірге бастан кешіруге мүмкіндік береді. 2003 жылдың 10 тамызында бірегей "ғарыш үйлену тойы" болды, онда АҚШ-тың Техас штатында тұратын американдық азамат Екатерина Дмитриева, сол кезде Халықаралық ғарыш станциясында Жерді айналып жүрген ғарышкер Юрий Маленченкоға прокси арқылы үйленді.
Гамбия
Гамбияда ислам заңы бойынша кездеспейтін неке заңды.
Үндістан
Үндістанда бейне байланыс арқылы өкілдік некелер заңды, тіпті тараптар әртүрлі елдерде болған жағдайда да, куәгерлердің болуы шарт.
Пәкістан
Пәкістанда өкілдік арқылы некелер, телефон арқылы қоса, заңды. Бірақ куәгерлердің болуы және некенің дұрыс тіркелуі қажет.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та, Техас, Колорадо, Канзас және Монтана штаттарында прокси некелесу заңмен немесе әдет-ғұрып бойынша рұқсат етіледі. Олардың ішінде Монтана штаты ғана қос прокси некелесуге мүмкіндік береді. АҚШ-тың басқа штаттарында прокси некелесу рәсімдеуге болмайды. 1924 жылы федералды сот Португалияда тұратын, сол кезде прокси некелесуге рұқсат болған, және Пенсильванияда тұратын, сол кезде ортақ құқық некесін жасауға болатын адамның прокси некелесуін мойындады. Португалиялық әйел некеге байланысты АҚШ-қа көшіп келуге рұқсат алды, әйтпесе сауатсыз болғандықтан кіре алмайтын еді. 1900 жылдардың басында АҚШ-тағы прокси некелесулер көптеген жапондық келіндер Калифорниядағы Ангел аралына келген кезде айтарлықтай артты. 20-шы ғасырдың басынан бері, АҚШ-та бір серіктесі әскери қызметте болған некелерде көбінесе қолданылып келеді. Калифорнияда прокси некелесуге тек қана әскери қызметкерлер ғана құқылы. Монтанада, егер кем дегенде бір серіктес әскери қызметте болса немесе Монтана штатының тұрғыны болса, қос жақты прокси некелесуге болады.
Германия
Германия өз аумағында өкіл арқылы неке жасауға жол бермейді (§ 1311 BGB). Егер мүмкін болса, ол басқа елде жасалған өкілдік арқылы жасалған некелерді, әдеттегі халықаралық жеке құқық ережелеріне сәйкес мойындайды, егер шетелдік заң неміс қоғамдық тәртібіне қайшы келмесе (EGBGB 6-бабы). Өкіл арқылы жасалған неке өзінен қайшы емес, бірақ мысалы, егер өкіл жұбайды таңдауға жауапты болса және одан әрі сұрамастан белгілі бір жұбаймен некеге тұрмаса, онда бұл жағдайға қатысты.
Ұлыбритания
1943 жылы Джени Адамсон Коммундар палатасында прокси-неке туралы мәселе көтерді. Бұл әсіресе исламдағы никах некелеріне қатысты болды, олар шариғат (ислам) заңы бойынша өткізіледі. Шотландияның "Азаматтар кеңесі" ескертеді: "Прокси-неке заңды ма, жоқ па, оны дәлелдеу өте қиын болуы мүмкін, сондай-ақ әлеуметтік жәрдемақы алу үшін де".
Католицизм
Католик канондық құқығы өкіл арқылы неке қиюға рұқсат береді, бірақ рәсім өткізушілерге бастау алдында жергілікті билеушіден рұқсат алу қажет.
Ислам діні
Исламда нике құруға уәкіл арқылы рұқсат етілуі мүмкін, екі тараптың (немесе олардың өкілдерінің) өзара келісім білдіруі арқылы ғана.