Кіріспе
Артуро Перес Реверте романы «Дюма клубы» (испан тіліндегі түпнұсқа атауы El Club Dumas) – 1993 жылы Артуро Перес Реверте жазған роман. Кітап антиквариат кітап сатушыларының ортасында өтеді, бұл оның 1990 жылғы «Фландрия панелі» романымен сабақтас. Оқиға кітап сатушы Лукас Корсоның басынан өткен оқиғаларды баяндайды, ол Александр Дюманың сирек қолжазбасын анықтау үшін жұмысқа алынады. Корсоның тергеуі оны «Қараңғылық патшалығының тоғыз есігі» (De Umbrarum Regni Novem Portis) деп аталатын (құрастырылған) сирек кітаптың екі данасын іздеуге жетелейді. Корсо тергеу сапарында түрлі қызықты тұлғалармен кездеседі, олардың ішінде шайтанға табынушылар, кітапқа әуес адамдар және еңсергіштей әйел бар. Корсо Мадридке (Испания), Синтраға (Португалия), Парижге (Франция) және Толедоға (Испания) сапарлайды. «Дюма клубы» Александре Дюманың жұмыс үрдісінен бастап, 17 ғасыр мәтінін қалай жасауға болады, сондай-ақ демонология туралы мәліметтерге толы.
The Club Dumas (original Spanish title El Club Dumas) is a 1993 novel by Arturo Pérez Reverte. The book is set in a world of antiquarian booksellers, echoing his previous 1990 work The Flanders Panel. The story follows the adventures of a book dealer, Lucas Corso, who is hired to authenticate a rare manuscript by Alexandre Dumas, père. Corso's investigation leads him to seek out two copies of a (fictional) rare book known as De Umbrarum Regni Novem Portis ("Of the Nine Doors of the Kingdom of Shadows"). Corso encounters a host of intriguing characters on his journey of investigation, including devil worshippers, obsessed bibliophiles and a hypnotically enticing femme fatale. Corso's travels take him to Madrid (Spain), Sintra (Portugal), Paris (France), and Toledo (Spain). The Club Dumas is full of details ranging from the working habits of Alexandre Dumas to how one might forge a 17th century text, as well as insight into demonology.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Лукас Корсо – орта жастағы кітап сатушы, ол өзінің ерекше клиенттері үшін заң шегінде де, сыртында да кез келген жұмысты істеуге дайын. Мадридте ол бұрын белгісіз болған «Үш мұшкер» романының жартылай қолжазбасын саралауға тырысқанда, оны Толедоға танымал эксцентрикалық және бай коллекционер Варо Борья шақырады. Борья «Көлеңке патшалығының тоғыз есігі» атты аңызға толы кітаптың көшірмесін алған, оның авторы Инквизиция тарапынан өртеліп өлтірілген. Кітапта Ібілісті шақыру туралы нұсқаулар бар деседі. Кітаптың тек бір данасы ғана сақталған деп есептеледі, бірақ Борья үш дана бар екенін айтады, олардың екеуі – шебер жасалған жалған көшірмелер. Ол Корсоны үш көшірмені салыстырып, кез келген жолмен нақты көшірмені алуға жалдайды. Ол жомарт сыйақы және барлық шығындарды өтеуге уәде береді. Корсо келіседі, бірақ Дюманың жартылай қолжазбасын зерттеуді жалғастырады. Қолжазбаның бұрынғы иесінің жесірі Лиана Тайльфер қолжазбаның жалған екенін айтып, оны Корсодан сатып алуға ұсыныс жасайды. Бірнеше кездесуден кейін ол Корсоны қолжазбаны алуға азғыруға тырысады; ол оның сүйкімділігіне бойын берсе де, қолжазбаны тапсырудан бас тартқанда, оның жауына айналады. Ол өзін Милади де Винтер деп елестетеді және Корсоның артынан еріп, қолжазбаны күшпен алуға тырысу үшін серігін (Корсо оны «Рошефорт» деп атайды) пайдаланады. Корсо кітапты қалпына келтіру жөніндегі сарапшылармен, жалған кітаптарды жақсы білетін Кениза ағайындыларымен кеңеседі. Олар оған «Тоғыз есік» кітаптарының көшірмелерін салыстыруға көмектесетін негізгі білім береді. Ол Лиссабонға кітаптардың бірінің иесіне бара жатқанда, жасыл көзді сұлу қызға кездеседі. Ол өзін «Ирен Адлер» деп таныстырады және өзін құлаған періште деп санайды. Олар Виктор Фаргаспен кездескенге дейін ажырасып кетеді. Фаргас – танымал коллекционер, ол ата-бабаларының сарайын күтіп-ұстау үшін өзінің үлкен кітапханасын сатуда. Корсо Фаргастың «Тоғыз есік» кітабын Борьяның көшірмесімен салыстырады және иллюстрациялық тақталарда шамалы айырмашылықтарды табады. Көпшілігі кітаптың атақты авторының бас әріптерін, бірақ кейбір тақталарда «L. F.» бас әріптері бар. Корсо өз қонақ үйіне оралғанда «Ирен» Корсоны «Рошефорттың» шабуылынан қорғайды. Корсо оны тастап, Фаргастың сарайын тонауға кіріседі. «Ирен» оған Фаргас өлтірілгенін және оның көшірмесі өртелгенін айтады. Олар Парижге кетеді. Корсо Дюманың қолжазбасының шынайылығын растайтын антиквариум және Дюманы зерттеуші Реплингермен кеңеседі. Олар сөйлескенде Корсо Лиананы көреді. Ол қонақ үйіне оралып, консьержге оның қонақ үйін табуға пара береді. «Ирен» оған келіп, теологияны талқылайды; ол көктегі соғыстың оқиғаларының куәгері екенін білдіреді. Корсо баронша Унгернге барады, оның қайырымдылық мекемесінде Еуропадағы ең үлкен оккульттік коллекция бар, соның ішінде «Тоғыз есіктің» үшінші данасы да бар. Олар кітаптың авторы туралы әңгімелеседі, ал Корсо оған нацистік симпатиясының фотосуреттерімен шантаж жасайды, сондықтан ол оған өз көшірмесін қарауға мүмкіндік береді. «Ирен» Корсоға «Рошефорт» сыртта күтіп тұрғанын ескерту үшін қоңырау шалады. Баронша суреттердің төменгі колонтитулдарын аударады, ал Корсо Унгерннің көшірмесін Борьяның көшірмесімен салыстырады. Кейін Корсо үш жинақтың ешқайсысы бір-біріне сәйкес келмейтінін, бірақ «L. F.» бас әріптері бар тақталар тоғызын толық жинақтап, қайталамасыз жасағанын түсінеді. Ол тоғыз иллюстрацияның аңызға толы шақыру рәсіміне арналған нұсқаулар тізімі екенін түсінеді. «Рошефорт» тағы да шабуыл жасайды, оны «Ирен» қайтадан сүртіп тастайды. Консьерждің ақпаратын пайдаланып, Корсо Лианамен және оның серігімен бетпе-бет келеді, бірақ «Рошефорт» оны есінен айырады. Ол оянғанда Борьяның көшірмесі мен Дюманың қолжазбасы жоғалып кетеді. Ол бароншаның кітапханасындағы өрттен қаза тапқанын біледі. Лиананың Милади де Винтерге деген құмарлығын пайдаланып, ол оны Мюнг қаласына дейін іздейді, онда оны «Рошефорт» тұтқынға алады. «Рошефорт» өзін «Ришелье» деп атаған адамнан Корсоны жақын маңдағы сарайға әкелуді тапсырады. «Ришелье» оны жыл сайынғы банкетке жиналатын бай Дюма әуесқойларының әдеби клубы – «Дюма» клубымен таныстырады. Корсо олардың тек Дюманың қолжазбасын көргісі келетінін, ал «Тоғыз есік» туралы ештеңе білмейтінін көріп таңғалады. Ол тойға қалуға шақырылады, бірақ кетуді таңдайды. Корсо Испанияға оралып, Борьямен бетпе-бет келеді. «Ирен» өзін мыңдаған жылдар бойы жерді аралап, оны іздеп жүрген құлдырау періште деп санайды. Корсо бұған күмән келтірмейді және өзін одан да қатты тартады. Ол Борьяны екі кісі өлтіруге жауапты деп айыптайды. Борья кітаптағы нақты тоғыз тақта арқылы Ібілісті шақырып, ең жоғары білімге қол жеткізуді көздеп, өзгелердің одан үлгі алуын болдырмау үшін кітапханасын толығымен жойды. Корсо сыйақысын талап етеді, бірақ Борья оған назар аудармай, рәсімді бастайды. Корсо жиреніп кетеді; ол кетіп бара жатқанда Борьяның азапты айқайларын естиді, рәсім дұрыс болмағанын есіне салады және Кениза ағайындыларының жалған кітаптар туралы сөздерін есіне алады, сондай-ақ тақталардың бірі жалған екенін түсінеді. Ол «Иренмен» сыртта кездеседі және олардың әрқайсысы өздеріне лайық Ібіліске ие болатынын болжайды.
As Corso returns to his hotel, "Irene" guards Corso against an attack by "Rochefort". Corso leaves her to arrange a robbery of Fargas' mansion to obtain his copy of the book. "Irene" informs him that Fargas has been murdered and his copy has been burned. She and Corso leave for Paris. Corso confers with Replinger, an antiquarian and Dumas scholar, who authenticates the Dumas manuscript. As they talk, Corso spies Liana. He returns to his hotel and bribes the concierge to locate her hotel. "Irene" visits him, and they discuss theology; she implies that she is a witness to the events of the War in Heaven. Corso visits Baroness Ungern, whose charitable institution possesses the largest occult collection in Europe, including the third copy of The Nine Doors. They discuss the book's author, before Corso blackmails her with photo evidence of her Nazi sympathies so she will let him examine her copy. "Irene" calls to warn Corso that "Rochefort" is waiting outside. The Baroness translates the illustration captions while Corso compares Ungern's copy to Borja's. Later, Corso realizes that, while none of the three sets match each other, the plates bearing the initials "L. F." form a complete set of nine without duplications, and realizes the nine illustrations form a list of instructions for the famed summoning ritual. "Rochefort" attacks again, and is again repelled by "Irene". Using the concierge's information, Corso confronts Liana and her associate, but "Rochefort" renders him unconscious. When he revives, Borja's copy and the Dumas manuscript are gone. He learns that the Baroness has been killed in a fire at her library. Using Liana's obsession with Milady de Winter, he traces her to Meung, where he is captured by "Rochefort". "Rochefort" is instructed by a man calling himself "Richelieu" to bring Corso to a nearby castle. "Richelieu" introduces him to the Club Dumas, a literary society of wealthy Dumas enthusiasts, who are gathered for their annual banquet. Corso is astonished to find that they only want to see the Dumas manuscript, and know nothing about The Nine Doors. He is invited to stay for the party, but chooses to leave. Corso returns to Spain to confront Borja. "Irene" insists that she is a fallen angel who has wandered the earth for millennia searching for him. Corso does not question this, and finds himself even more strongly attracted to her. He accuses Borja of being responsible for both murders. Borja, intending to use the ritual described by the book's true nine plates to summon the Devil and gain ultimate knowledge, has destroyed his entire library to prevent others from following his lead. Corso demands payment, but Borja ignores him and begins the ritual. Corso leaves in disgust; as he leaves, he hears Borja's screams of anguish as the ritual goes awry, remembering the Ceniza Brothers' discourse on false books and realizing one of the plates is a forgery. He joins "Irene" outside, and surmises that each of them will get the devil they deserve.
Әдебиеттік сілтемелер
Клуб Дюма көптеген кітаптарды атады. Аталған сілтемелердің кейбіреуі кітаптың өзіне емес, оның физикалық бір данасына, мысалы, сирек басылымына немесе мұқабасының түріне жасалған. Осы кітаптардың бір бөлігі Перес Ревертенің туындылары.
Аристид Торкия
Романның ойдан шығарылған тарихи авторы Аристид Торкья басқа да ақпарат құралдарында, соның ішінде «The Ninth Gate» (романға негізделген фильм) және «Max Payne» видео ойынында есімдері жиі кездеседі. Көркем кейіпкер Торкья 1620 жылы дүниеге келген. Ол Лейден қаласында Эльзевир отбасында шәкірттікке түсті. Венецияға оралғаннан кейін философиялық және эзотерикалық тақырыптарда шағын еңбектер жариялады. 1666 жылы Торкья «De Umbrarum Regni Novem Portis» («Көлеңкелер патшалығының тоғыз есігі») атты кітабын шығарды, ол өз кезегінде «Delomelanicon», яки «Қараңғылықты шақыру» кітабына негізделген. Бұл кітап Люцифер жазған деген болжам бар, және оны оқыған адамдар шайтандарды шақыруға мүмкіндік береді. Инквизиция Торкьяны сиқыршылық пен колдовство жасады деп айыптап, 1667 жылы өртпен жаққан.
Фильмге бейімделу
Роман Поланскидің "Тоғызыншы қақпа" (1999) фильмі Перес Реверте романы негізінде түсірілген. Фильмнің басындағы екі бөлігінде сюжет романдағыдай дамып өтеді, бірақ соңында маңызды өзгерістер енгізілген. Кейбір кейіпкерлердің рөлдері кішірейеді, үлкейеді, біріктіріледі, ауыстырылады немесе толығымен жойылады, ал романдағы аса маңызды қосалқы сюжеттік желілердің бірі – Дюмамен байланысы – мүлдем алынып тасталады.
Марапаттар
1998 жылы «Дюма клубы» романы «Энтони» сыйлығының «Жылдың үздік романы» аталымына, «Макавити» сыйлығының «Жылдың үздік романы» аталымына және «Дүниежүзілік фантастика» сыйлығының «Жылдың үздік романы» аталымына ие болды.