Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қара періште (түпнұсқа атауы – Иоганн Ангелос) – фин жазушысы Мика Валтаридың үмітсіз махаббат пен Константинопольдің құлауы туралы романы. Фин тіліндегі нұсқасы алғаш рет 1952 жылы, ал ағылшын тіліндегі басылымы 1953 жылы Ұлыбританияда жарық көрді.
The Dark Angel (original title Johannes Angelos) is a novel by Finnish author Mika Waltari about a hopeless love affair and the Fall of Constantinople. The Finnish version was originally published in 1952, with an English edition being published in Great Britain in 1953.
Сюжет
Баяндаушы Жан Анже, немесе Джон Ангелос, Авиньон қаласында дүниеге келген. Роман оқиғаларынан бұрын ол Сұлтан Мурад II-нің досы болған, сосын оның ұлы Мехмед II-мен де дос болды; бірақ Мехмед Константинопольге жорық бастағаннан кейін Анже қалаға қашып келді. Роман Жан Анже Константинопольде Анна Нотараспен кездесіп, бірден ғашық бола бастайды. Бастапқыда Анже оның кім екенін білмейді, бірақ кейін ол оның мега-докс Лукас Нотарастың қызы екенін жасайды. Анже христиандар тарапынан Осман империясының ислам әскерлеріне қарсы өлімге дейін күресуге міндеттенген. Дегенмен, Мехмедпен бұрынғы байланысы оған латын және грек христиандарының үнемі күмәнін тудырады. Соңында Жан Анже Византия императорларының заңды мұрагері екені белгілі болады, бірақ ол билікке мүдделі емес. Константинополь ақыры Мехмедтің шабуылына түседі, Анна әскер киімімен қаза табады, ал Жан Мехмедпен азапталып өлтіріледі.
The narrator is Jean Ange, alias John Angelos, born in Avignon. Prior to the events of the novel, he had been a friend of Sultan Murad II and then also of his son, Mehmed II; but once Mehmed had begun his march to Constantinople, Ange fled there. The novel begins as Jean Ange meets Anna Notaras in Constantinople and they fall instantly in love. At first Ange is unaware of her identity, but later he realises she is the daughter of megas doux Lucas Notaras. Ange is committed to fight to the death on the side of the Christians against the Islamic Ottoman forces. Nevertheless, his prior relationship with Mehmed earns him constant distrust from both Latin and Greek Christians. Eventually Jean Ange is revealed as a rightful heir of Byzantine emperors, although he has no interest in power. Constantinople ultimately falls under Mehmed's attack, Anna dies while in the disguise of a soldier, and Jean is tortured to death by Mehmed.
Зерттеу және жазу
Күнделік түрінде жазылған роман Никколо Барбароның 1453 жылғы Константинополь қамалын сипаттаған шынайы күнделігінен шабыт алды. Ангелос кейіпкерінің негізі түріктерге сатқан грек – Анджело Закария есімді адам туралы қызыл сиямен жазылған шеңбердегі жазба болды. Валтари бұрынғы романдарының құрылымына жақын болған ерте нұсқасын тастады, ол 1981 жылы, оның өлімінен кейін жарияланды.
The novel, written in a diary format, was inspired by a real diary by Niccolò Barbaro describing the 1453 siege of Constantinople. The character of Angelos especially had his basis on a marginal note in red ink mentioning a Greek traitor for the Turks by the name of Angelo Zacaria. Waltari abandoned an early draft, closer to his previous novels in structure, which was published posthumously in 1981 as italics=y.
Қабылдау
Time журналы Уолтариді соғыс ортасын бейнелеген "әсте әуесқой емес" романист деп бағалады, ал Константинополь қабырғаларындағы жарықтарды христиандар арасындағы үдейтін алауыздыққа теңеді, осының салдарынан жөнделмейтін қирауға ұшырады. Daily News көптеген оқырмандар үшін бұл романды "Мика Валтаридің ең күшті және шебер тарихи романы" деп есептеді. "Нью-Йорк Таймс" газеті "Қараңғы періште" романының Валтаридің бұрынғы тарихи шығармаларынан кемшіліктері бар екенін және оқырмандардың қызығуын ояту үшін тақырыбына тәуелді екенін атап өткенмен, барлық екінші дәрежелі кейіпкерлерді шебер суреттегенін және "Мұхаммед II-нің серіктерімен бірге ежелгі астананы бағындыруына мүмкіндік берген ниеттердің өзара байланысын Уолтари мырзаның түсінуін" жоғары бағалады.
Time praised Waltari as an "anything but clumsy" novelist with his portraiture of the battle environment, and likened the fractures forming in Constantinople's walls to the growing division between Christians, leading to irreparable ruination. Daily News foresaw it for many readers as "the most powerful and skillful of the historical novels of Mika Waltari". The New York Times, while regarding The Dark Angel as falling short of Waltari's previous historical fiction and reliant on its subject matter for gaining readership, nevertheless commended the handling of all minor characters and "Mr. Waltari's understanding of the interplay of motives that permit Mohammed II, complete with satellites, to overthrow the ancient capital".