Кіріспе

Португалия ақыны (1930–2015)

Герберто Хельдер де Оливейра (Фуншал, Сан-Педро, 23 қараша 1930 – Каскаис, 23 наурыз 2015) – португал ақыны, 20 ғасырдың екінші жартысындағы ең маңызды португал ақыны деп жиі есептеледі.

Өмірбаян

Герберто Хельдер Португалияның Атлантика мұхитындағы Мадейра аралында дүниеге келді. 1946 жылы ол Лиссабонға орта білімін аяқтау үшін барды, ал 1948 жылы Коимбраға университетке заң факультетіне оқуға көшті. 1949 жылы ол Гуманитарлық университетке роман филологиясын оқуға ауысты, бірақ үш жылдан кейін курсты бітірмей оқуды тастады. Лиссабонға қайтқаннан кейін ол бірнеше уақытша жұмыс істеді және Марио Сезарини, Луис Пашеку, Жоао Виейра және Хельдер Маседу сияқты суретшілер мен жазушылар тобымен байланысқа түсті. Бұл топтың қызығушылығы сюрреализм болды, ол оның алғашқы жазбаларына үлкен әсер етті. 1958 жылы оның "O Amor em Visita" атты тұңғыш кітабы жарық көрді. Келесі жылдары ол Францияда, Голландияда және Бельгияда саяхаттап, тұрып, күнкөрісі үшін қара жұмыс істеді. 1994 жылы ол "Пессоа" сыйлығының иегері атанды, бірақ "Ешкімге айтпаңдар, сыйлықты басқа біреуге беріңдер" деп одан бас тартты.

Шығармалары

Герберто Хельдердің поэзиясы мен көркем прозасы өте бейнелі, сюрреализммен байланысы бар, бірақ оның стилін анықтау қиын; ол тәжірибелік поэзияның шебері болды және кейбіреулер оны орфикалық немесе көреген ақын деп атайды (ол біраз жағынан Езра Паундты еске салады). Қазіргі португал поэзиясының ең маңызды ақындарының бірі саналатын оның шығармалары, оның өзінің сырлылығына (әдеби жүлделерді қабылдаудан және БАҚ-та пайда болудан бас тартқанына) және парадоксалды туындыларының күрделілігіне байланысты әлі толыққанды зерттелген жоқ, олардың өзінде ерекше бір тартымдылық бар.