Америкалық антрополог Дэвид Херст Томас және археология саласындағы еңбектері

Кіріспе

Американдық антрополог Дэвид Хёрст Томас (1945 жылы туған) – Американың Табиғи тарих мұражайының антропология бөліміндегі Солтүстік Америка археологиясының кураторы және Ричард Гилдер аспирантура мектебінің профессоры. Бұрын ол Американың Табиғи тарих мұражайының антропология бөлімінің төрағасы қызметін атқарған.

Мансап

Томас Калифорнияда туып өскен. Бастапқыда медицина мамандығын алуды жоспарлаған, алайда барлық академиялық дәрежелерін (1971 жылы Ph.D.) Калифорния университетінде, Дэвис қаласында антропология бойынша алған.

Томастың ғылыми зерттеулері әртүрлі, олардың арасында Ұлы Аңғардағы экологиялық өзгерістерге адамның реакциясы, сондай-ақ Испанияның Оңтүстікке жасаған зерттеулері мен отарлауының аймақтағы жергілікті халықтарға тигізген әсері ерекше назар аударады. Томастың негізгі бағыттарының бірі – Американың жергілікті халықтары мен антропологиялық қауымдастықтар арасындағы қарым-қатынас. Ол Кенневик адамының қалдықтарын елге қайтаруға қарсы болған федералдық үкіметке қарсы сот процесі туралы көп жазған және Солтүстік Америкадағы ғылыми және жергілікті қауымдастықтар арасындағы жақсы қарым-қатынастарды қолдау үшін жұмыс істеді. Ол, егер Кенневик ісіне дейін және оның барысында жақсы қарым-қатынастар орнатылған болса, екі тарап та федералды соттарға дейін жеткізбей келісімге келе алатын еді деп санайды. Томас Американың жергілікті халықтарының қабірлерін қорғау және қайтару туралы заңның (NAGPRA) жақтаушысы және Американың жергілікті халықтарының құқықтарын қолдайды. NAGPRA – 1990 жылдың қараша айында қабылданған заң, ол Американың жергілікті халықтарының осы елдің тарихында ерекше мүддеге ие екенін мойындайды, сондай-ақ мұражайлардың лайықсыз заттарға (адам қалдықтары, қабірлерден алынған заттар, мәдени мұралар) ие болғанын, тайпалар мұражайларға осы заттар туралы хабардар етуі керек екенін және қайтару туралы шешімдер екі тараптан да қабылдалуы керек екенін айтады. Бұл заң жаңа табылған заттарға да қолданылады, сондықтан федералдық/штаттық/үндістердің жерлерінде табылған артефакттарға да қатысты ережелер бар. Томас сонымен қатар археологияға қоғамдық қатысуды ынталандырушы және оны қолдайтын білім беруші ретінде танымал. Ол көптеген оқулықтардың авторы немесе бірлескен авторы болғаннан бөлек, AMNH арқылы қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысады және балаларға (және олардың ата-аналарына) археология ғылымын оңай, қызықты және тәжірибелік жолмен таныстыратын «DIGS» атты балалар телешоуының жасалуына көмектесті. Ол бірнеше университетте қызмет еткен, сонымен қатар осы салаға үлкен үлес қосып (өз академиялық шәкірттерін тәрбиелеуді бастады), аңшы-жинаушы археологиясының қазіргі кездегі жетекші мамандарының біріне кеңесші болды. Роберт Келли, жас кезінде Томаспен Gatecliff Rockshelter-де ерікті болып жұмыс істеген, көптеген кітаптар мен мақалалар жариялаған, Америка археология қоғамының президенті болып сайланған, қазіргі уақытта Вайоминг университетінің антропология факультетінің меңгерушісі және салыстырмалы түрде қысқа мерзім ішінде ондаған студенттерге кеңес берген.

Thomas's academic research is varied, with concentrations on the human response to environmental change in the Great Basin, as well as the consequences of Spanish exploration and colonization of the South on indigenous people in the region. One of Thomas's main foci is the relationship between Native American and anthropological communities. He has written extensively about the lawsuit against the federal government that prevented the repatriation of the Kennewick Man remains and has worked to support positive relationships between the scientific and native communities in North America. He believes that if better working relationships had been established before and during the Kennewick case, both sides could have come to an agreement without taking it to the level of the federal courts. Thomas is a major supporter of Native American Graves Protection and Repatriation Act (NAGPRA) and is sympathetic to Native American rights. The NAGPRA is legislation passed in November 1990 recognizing that Native American people have a special stake in the history of this country, and that museums have acquired items that are inappropriate (human remains, grave goods, items of cultural patrimony), that tribes need to be notified by museums with these items in their collections, and that decisions have to be made by both sides about repatriation. The law also applies to new finds, so that there are rules that apply to federal/state/Indian lands where artifacts are found as well. Thomas is also known as an educator and proponent of public involvement in archaeology. In addition to the many textbooks that he has written or co authored, he is also actively involved in public outreach through the AMNH, and has helped produce a children's television show, called DIGS, that introduces kids (and their parents) to the discipline of archaeology in an easy to understand, fun, “hands on” way. He has held several university positions and he has also made a major contribution to the field (and managed to start his own academic lineage) by acting as a mentor to one of the current top names in hunter gatherer archaeology. Robert Kelly, who worked as a volunteer with Thomas at Gatecliff Rockshelter as a teenager, has published numerous books and articles, has been voted president of the Society for American Archaeology, is currently head of the Anthropology Department at the University of Wyoming, and has mentored dozens of students himself in a relatively short period of time.