Кіріспе

Яков Александрович Протазанов (Яков Александрович Протазанов; 4 ақпан (е.с. 23 қаңтар) 1881 – 8 тамыз 1945) – орыс және совет кинорежиссері және сценарисі, Ресей киносының негізін қалаушылардың бірі. Ресей КФСР-інің (1935) және Өзбек КФСР-інің (1944) еңбек сіңірген өнер шебері.

Өмірбаян

Винокуровтардың иелігінде, білімді орыс ата-анасының отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Александр Саввич Протазанов ұзақ буын саудагерлерден тараған және Киевтің мұрагерлік құрметті азаматы болған (бұл мәртебе алғаш рет Яков Протазановқа, оның әкесінің әкесіне, сондай-ақ саудагерге берілген, ол отбасымен бірге Бронницадан Киевке көшіп келген). Александр Шибаев ағайындыларымен бірге жұмыс істеді, олардың әкесі Сидор Шибаев мұнай өнеркәсібінің негізін қалаушылардың бірі болды. Яковтың анасы Елизавета Михайловна Протазанова (құрметті Винокурова) туған москвалик. Ол Елизавета атындағы қыз балалар институтын бітірген. Оның інісі Михаил Винокуров Садовскийлердің театр отбасымен жақын дос болып, жас Протазановқа зор әсер еткен. Оның жалғыз ұлы Георгий соңғы шайқастардың бірінде қаза тапты, бұл да Протазановқа ауыр тиді. Ол өмірінің соңғы күндерін Александр Островскийдің "Қасқырлар мен қойлар" комедиялық пьесасын бейімдеумен өткізді. Оның басқа жоспарларында "Соғыс және бейбітшілік" және "Оливер Твист" романдарының экрандалуы да болды. Протазанов 1945 жылғы 8 тамызда қайтыс болды және Новодевичье бейіште жерленді. Одан әйелі Фрида, және үлкен әпкелері Лидия Аристова, Валентина Протазанова және Нина Анжапаридзе қалды.