Кіріспе

Кабаладағы ұғым

Есод (ивритше: יְסוֹד Yəsōḏ, тиберияша: Yăsōḏ, "негіз") – еврей философиясы жүйесі Кабалалық Өмір ағашындағы сефира немесе түйін. Есод ағаштың төменгі бөлігіне жақын орналасқан, Ход пен Нецзактан төмен, ал Малкуттан (патшалықтан) жоғары орналасқан. Ол бір нәрседен немесе жағдайдан екіншісіне өтуге мүмкіндік беретін (байланыс күші) құрал ретінде қарастырылады. Есод, Кабала және Өмір ағашы – христиандық, Жаңа дәуір шығыс мистикасы және батыс эзотерикалық практикалары сияқты әртүрлі философиялық жүйелер қабылдаған еврей ұғымдары.

Яһуди кабаласы

Яһуди кабаласы бойынша, Есод – Құдай әлемді салған негіз. Ол сонымен қатар жоғарыдағы сефироттар мен төмендегі шындық арасында байланыс құратын жіберуші ретінде де қызмет етеді. Жоғары сефироттардың нұры Есодқа жиналады және төмендегі Малкутка бағытталады. Осылайша, Есод жыныс мүшелерімен байланысты. Еркек Есод жоғарыдағы сефироттардың тіршілік күштерін жинап, осы шығармашылық және тіршілік энергияларын әйелдік Малкутка жеткізеді. Есод жібереді, Малкут қабылдайды. Осы Малкут арқылы ғана жер құдайлықпен өзара әрекеттесе алады. Есод Ход пен Нецахтың түрлі және қарама-қарсы энергияларын жинап, теңестіретін, сондай-ақ одан жоғарыдағы Тифереттен оны сақтап, бүкіл әлемге тарату рөлін атқарады. Ол жаратылыстың «қозғалтқыш бөлмесі» деп есептеледі. Керубим – Есодқа байланысты періштелер хоры, оның басында Басперіште Жәбірейіл тұрады. Ал, Есодқа қарама-қарсы клиппотикалық сферадағы зұлым күштердің реті – Гамалиел, оны Архидемон Лилит басқарады.

Эзотеризм

Батыс эзотерикасында жазушы Дион Фортунаның пікірінше, Есод практикалық оккультист үшін «зор маңызға ие, бейнелердің қазына үйі, Майя әлемі, иллюзия» саналады.