Күн сәулесіне сезімталдық дерматоздары және диагностикасы
Photodermatosis
Фотодерматоз – күн сәулесіне (УФ) байланысты тері реакциясы. Бұл жағдай теріге бөртпе түсіруі мүмкін. Себептері: иммунологиялық факторлар, химиялық заттар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фотодерматоз – ультракүлгін (УК) сәулеленуге байланысты терінің қалыптан тыс реакцияларын тудыратын тері ауруы. Бұл қалыптан тыс реакциялар бөртпеге айналуы мүмкін. УК сәулесіне реакциялар жиі кездессе де, нағыз фотодерматоз УК-А сәулелерінен немесе 320 және 400 нм аралығындағы сәулеленуден туындаған қалыптан тыс реакциялар болғанда қарастырылады.
Photodermatoses is a skin condition resulting in abnormal skin reactions to ultraviolet (UV) radiation. These abnormal skin reactions may develop into rashes. While reactions to UV radiation is common, true photodermatoses is considered when an abnormal reaction is caused by UV A rays or radiation between 320 and 400 nm.
Шолу
Фотодерматоздар реакцияның себебіне байланысты негізгі немесе екіншілік фотодерматоздарға жіктеледі. Негізгі фотодерматоздар иммунологиялық механизмдермен немесе химиялық заттарға/дәрілерге ұшыраудан туындайды. Негізгі фотодерматоздың мысалы – полиморфты жарық тітіркенуі. Полиморфты жарық тітіркенуі – фотодерматоздардың ең көп кездесетін түрі. Ол, көбінесе, күнге иммундық жүйенің қалыптан тыс реакциясына байланысты болады. Полиморфты жарық тітіркенуі шамамен 10-20% дені сау адамдарда кездеседі, сондықтан бұл салыстырмалы түрде жиі кездесетін жағдай. Гидроа вакциниформалы фотодерматоз сирек кездесетін түрі, оның таралуы 100 000 адамға 0,34 құрайды.
Photodermatoses can be categorized into primary or secondary photodermatoses based on the cause of the reaction. Primary photodermatoses are immunology mediated or caused by chemical/drug exposure. An example of primary photodermatoses is Polymorphous light eruption. Polymorphous light eruption is the most common type of photodermatoses. It is most likely due to an abnormal immune system reaction to the sun. Polymorphous light eruption occurs in approximately 10 to 20 percent of otherwise healthy individuals, so it is a relatively common condition. A more rare photodermatoses is hydroa vacciniforme with a prevalence of 0.34 per 100 000.
Диагностика
Медициналық маман фотодерматозды диагностикалаудың бірнеше тәсілі бар. Көбінесе науқастың өмірбаяны мен медициналық тарихын толық қарастыру және физикалық тексеру диагноз қою үшін жеткілікті. Медициналық маман күнге ұшыраған уақытты, кремдер/макияж қолдануды, дәрі-дәрмектерді қабылдауды, өсімдіктермен байланысты, қышынудың жиілігін, қыс айларында күнге аз ұшыраудан жақсаруды және отбасы мүшелерінде фотодерматоздың болуын ескереді. Физикалық тексеруде күнге ұшыраған жерлерде – бет, мойынның жоғарғы бөлігі, арқа және терідегі көпіршіктер мен жарықтар сияқты негізгі зақымданулардың қызыл түске енуі мен ісіну белгілері ізделеді. Фототестілеу әдетте мамандық бойынша дәрігер жүргізеді және бастапқы фотодерматозды бағалауға мүмкіндік береді. Бұл сонымен қатар дәрілерге байланысты фототоксикалық реакцияны анықтауға қолданылатын әдіс. Фототестілеудің үш негізгі түрі бар: Минималды қызыл түс дозасы (МҚД) тестілеуі, Фотопровокациялық тестілеу және Фотожам тестілеуі.
There are several ways in which medical professional can diagnose photodermatoses. Usually a detailed history of the patient's experience and medical history along with physical examination is sufficient for diagnosis. The medical professional takes into consideration the time since sun exposure; use of creams/makeup, medications, and contact with plants; frequency of pruritis; improvements with less exposure to sun such as during winter months; and family history of photodermatoses. Physical examinations look for signs of erythematous rashes and swelling of areas exposed to sun, including face, upper neck or back, and primary skin lesions which includes vesicle and blisters. Phototesting is typically done by a specialist and evaluates for primary photodermatoses. It is also the method used to identify drug related photo toxicity. There are three main methods of phototesting: Minimal erythema dose (MED) testing, Photoprovocation test, and Photopatch testing.
Эритемнің ең төменгі дозасын (МЕД) тексеру
Көбейіп бара жатқан УЛ дозаларының әсерінен реакцияны тудыру үшін қажетті УЛ сәулеленуінің ең төменгі деңгейін анықтауға болады.
Through exposure to increasing UV doses, the minimum value for UV radiation to trigger a reaction can be determined.
Фотопровокациялық сынақ
Бұл сынақ кем дегенде үш күн бойы үнемі қайталанатын, белгілі бір дозадағы УФ-сәулелену арқылы фотосезімтал реакцияны тудыруға бағытталған.
Through repeated, fixed doses of UV radiation over the course of at least three days, this test aims to reproduce a photo sensitive reaction.
Фотопачты сынау
Пациентке тән фотоаллергендерді анықтау үшін күдікті заттар жұптап қолданылады, содан кейін олардың біреуі ультракүлгін сәулеленуге (УФ-сәулеленуге) ұшыратылады. Ультракүлгін сәулеленген бөлік, ультракүлгін сәулеленбеген бақылау бөлігімен салыстырылады.
Used to determine patient specific photallergens by applying suspected agents in pairs and then exposing one to UV radiation. The one exposed to UV radiation is then compared to the control that was not exposed to UV radiation.