Кіріспе
Исландиядағы көл Көк лагуна () – Исландияның оңтүстік-батысындағы геотермальдық шипажай. Шипажай Гриндавик қаласынан шыққан лава даласында және Рейкьянес түбегіндегі Тьорбьёрн тауының алдында, геотермальдық қуатқа қолайлы жағдайда орналасқан. Ол жақын орналасқан Свартсенги геотермальдық электр станциясынан алынған сумен қамтамасыз етіледі. Көк лагуна Кефлавик халықаралық әуежайынан шамамен 45 минуттық қашықтықта орналасқан және Исландиядағы ең танымал туристік орындардың бірі болып табылады.
The Blue Lagoon ( ) is a geothermal spa in southwestern Iceland. The spa is located in a lava field from Grindavík and in front of Mount Þorbjörn on the Reykjanes Peninsula, in a location favourable for geothermal power, and is supplied by water used in the nearby Svartsengi geothermal power station. The Blue Lagoon is approximately from Keflavík International Airport, and is one of the most visited tourist attractions in Iceland.
Сипаттама
Судың сүтті көк түсі оның құрамындағы кремнийдің көп болуынан туындайды. Кремний көл түбінде жұмсақ ақ сазды қалыптастырады, оны суға түсушілер денелеріне жағады. Лагунаның шомылу және жүзу аймағындағы су температурасы шамамен... Меймантар геотермалды ваннаны пайдаланар алдында жалаңаш күйінде жуынулары міндетті. Жалпы жуынатын бөлмелер жыныс бойынша бөлінген. Сегіз жасқа дейінгі балаларға тек қолға тағылатын жүзу құралдарымен (тегін беріледі) кіруге рұқсат етіледі. Лагуна екі жасқа дейінгі балалар үшін қолайлы емес. Мүгедектер орындықтарымен кіруге арналған пандус пен душ орындығы бар. Сондай-ақ, ерекше қажеттіліктері бар адамдарға арналған жеке киім ауыстыратын бөлме де қарастырылған.
Су көзі
Лагуна адам жасаған. Су – жақын орналасқан Svartsengi геотермальдық электр стансасының жанама өнімі, онда лава ағынының жанында жер астынан қызып шыққан су шығарылып, электр энергиясын өндіретін турбиналарды іске қосу үшін пайдаланылады. Турбиналардан өткен соң, бу мен ыстық су жылу алмастырғыштан өтіп, қалалық су жылыту жүйесіне жылу береді. Содан кейін су лагунаға құйылады. Судың бай минералды құрамы жер асты геологиялық қабаттары арқылы қамтамасыз етіледі және электр стансасы пайдаланатын қысым мен температурада жер бетіне шығарылады. Минералдық концентрациясы жоғары болғандықтан, суды қайта өңдеу мүмкін емес, оны жақын маңдағы ландшафтқа, өткіргіш лава даласына құю керек. Минералдар шөгіп қалғаннан кейін су қайта топыраққа сіңіп, бірақ шөгінділер уақыт өте топырақты өткіргіш емес етеді, сондықтан станса жақын маңдағы лава даласында үнемі жаңа тоғандар қазуға мәжбүр. Су екі күнде бір рет жаңарып тұрады. Содан кейін лагуна кеңінен танымал болды. 1987 жылы жуыну орындары ашылды, ал 1992 жылы "Көк лагуна" компаниясы құрылды. 1994 жылы псориаз емханасы ашылды, 2015 жылы 919 000 келуші тіркелді. Компанияның кірісі 102 миллион еуроны, ал пайдасы 31 миллион еуроны құрады.
2023 жылы жер сілкінісі мен жанартаудың атылуы
2023 жылдың 23 қазанында Азаматтық қорғау және төтенше жағдайларды басқару департаменті аймақтағы сейсмикалық белсенділікке байланысты белгісіздік деңгейін жариялады. Курорт клиенттерді қабылдауын жалғастырғаны үшін сынға ұшырады. Кейбіреулер ахуалды 2019 жылғы Вакаари/Уайт-Айленд жанартауының атқылауына дейін болған оқиғалармен салыстырды. Қонақтарға аймақтағы жағдай мен лагунаны пайдалану қаупі туралы хабар берілмеген. 2023 жылдың 4 қарашасында "Көк лагуна" сату жөніндегі бас директоры Хельга Арнадоттир курортты жабу туралы жоспар жоқ екенін мәлімдеді. Ол Исландия университетінің геология профессоры Эльгас Исландтың аймақта атқылау болатынын болжағанына сын айтып, гармониялық дірілдер тіркелмегенін атап өтті. 7 қарашада Reykjavik Excursions тур операторы қызметкерлері мен клиенттерінің қауіпсіздігіне алаңдаушылық туып, лагунаға үш күнге сапарларды тоқтатты. Курорт 2023 жылдың 9 қарашасына дейін ашық қалды, содан кейін Силика қонақ үйіндегі шамамен 40 қонақ аймақтағы сейсмикалық белсенділікке байланысты үрейленгендей болып қашып кеткені хабарланды, ал курорт уақытша бір аптаға жабылды. "Көк лагуна" басшылығы жер сілкінісінен кейін сақтық шарасы ретінде 9-16 қараша аралығында келушілерге арналған нысандарды жабу туралы шешім қабылдады. Жабылу мерзімі кейін 2023 жылдың 30 қарашасына, содан кейін 7 желтоқсанға дейін ұзартылды. Ұзақ уақытқа жабылып тұрғаннан кейін, "Көк лагуна" Сунхнукур жанартауының атқылауына байланысты 6 қаңтарға дейін қайтадан жабылды. Барлық нысандар 10 қаңтарға дейін толыққанды қызметін қайта бастады. 14 қаңтардағы тағы бір атқылау курорттың 20 қаңтарда қайта ашылуына себеп болды. 8 ақпандағы үшінші атқылау курортты қайтадан жабуға мәжбүр етті, бірақ ол 16 ақпанда қайта ашылды. 16 наурыздағы төртінші атқылау лагунаның тағы да жабылуына әкеп соқты. Қазіргі таңда 2024 жылдың 7 сәуірінен бастап ол қайта ашылды.