Кіріспе

Монморенси (mɔ̃mɔʁɑ̃si) – Франциядағы Париждің солтүстік маңындағы Валь-д'Оаз департаментіне қарасты коммуна. Ол Париж орталығынан шамамен жақын орналасқан. Монморенси француз аристократиясының ең көне және ең танымал әулеттерінің бірі – Монморенси әулетінің феодалы болған. Қазір бұл Париждің бай маңы.

Атауы

Монморенси атауы алғаш рет ортағасырлық латын тілінде Mons Maurentiacus деп тіркелген (993 жылы куәландырылған). Mons Maurentiacus, сөзбе-сөз "Мауренсиак тауы", ерте орта ғасырларда қамал салынған төбешікке берілген атау еді. Maurentiacus – бұл төбешікті қоршаған аймақтың атауы, ол "Мауренцийдің иелігі" деген мағынаны білдіреді, бұл, әдетте, галло-римдік жер иесінің есімі болған. 1689 жылы Монморенси ресми түрде Энгиен деп өзгертілді, бірақ төбешіктің беткейіндегі ауылды көптеген адамдар әлі де "Монморенси" деп атады. Француз революциясы кезінде, 1790 жылы француз коммуналары құрылғанда, жаңадан құрылған коммуна Монморенси деп аталды. Үш жыл өткен соң, 1793 жылы, Француз революциясының қақ бөлігінде, коммунаның атауы, мүмкін, құлатылған Ескі Режимді еске түсіретін болғандықтан, француз философы және жазушысы Жан Жак Руссоның құрметіне Эмиль деп өзгертілді. Ол бірнеше он жыл бұрын Монморенсиде тұрып, өз білім беру туралы трактатын жазған еді. 1813 жылы коммунаның атауы Монморенси болып қайта өзгертілді. 1815 жылы монархия қалпына келтірілгенде коммуна Энгиен деп аталды. Бірақ, осы аласапыран жылдардың ішінде ауылды жергілікті тұрғындар әрқашан "Монморенси" деп атады, оның ресми атауы қанша рет өзгергеніне қарамастан. "Энгиен" атауы, керісінше, Монморенсидің төменгі жағындағы аңғардағы көл мен батпақты жерлерді атау үшін қолданылды, бұл аймақ 1790 жылы Монморенси/Энгиен коммунасының құзыретінен шығарылып, бірнеше көршілес коммуналардың құзыретіне бөлінді. Яғни, "Энгиен" деп аталатын жер Энгиен коммунасының аумағында орналасқан жоқ. Бұл жағдай 1832 жылдың 27 қарашасында аяқталды, сол күні Энгиен коммунасы ресми түрде Монморенси деп аталды. 1850 жылы, шипажай ретінде дамыған Энгиен ауданы, Монморенсидің төрт көршілес коммунасының аумағынан бөлініп, коммуна ретінде (Энгиен-ле-Бен деп аталды) құрылды. Монморенси коммунасы аумағын жоғалтпады, сондықтан Энгиен-ле-Бен коммунасының құрылуы оған әсер етпеді.

Тарих

Монморенси – Монморенси әулетінің феоды, француз дворяндарының ең көне және ең беделді әулеттерінің бірі. Олар өздерінің атын Монморенси төбесіндегі ата-бабаларының қамал орналасқан жерімен байланыстырып атады. Монморенси қамалы Жүз жылдық соғыс кезінде ағылшындар тарапынан қиратылып, қайта салынбады. Жүз жылдық соғыс аяқталғаннан кейін Монморенсилер өз резиденциясын Монморенсидің солтүстік-шығысындағы Экуендегі Экуен сарайына көшірді. 1632 жылы соңғы Монморенси, Анри II де Монморенси, Тулузада мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін жазаланды, ал Монморенси герцогтігін француз король отбасының тармақтарының бірі – Конде князьдері мұра етті. Монморенсилер сияқты, Конде князьдері де Монморенсиде тұрмады, оның орнына Шантильи сарайын өз резиденциясы ретінде таңдады. 1689 жылы король Людовик XIV Монморенси герцогтігінің атын Енгьен герцогтігі деп өзгертуге рұқсат берді, бұл Конде князьдері 1569 жылы Конде ханзадасы Людовик I де Бурбонның қайтысымен жоғалтқан Енгьен герцогтігінің (қазіргі Бельгия) құрметіне берілді. Монморенси/Енгьен Француз революциясына дейін Конде князьдерінің феоды болды. 18 ғасырдың бірінші жартысында суреттерді жинаушы Пьер Крозат мұнда елдік үйін құрды, ол әлеуметтік жиындардың орталығы болған сәнді Монморенси сарайы еді. Сарайда 1715-16 жылдары Пьер Ле Грос кішісімен безендірілген шапель және Шарль де Ла Фоссенің суреттері болды. Ғимарат 1817 жылы бұзылды. Сонымен қатар, Монморенси шиесі, танымал қышқыл шие сорты, осы қаланың атымен аталады.

Көлік

Монморенсиге ең жақын станция – Transilien Paris Nord қала маңындағы темір жол желісіндегі Enghien les Bains станциясы. Париж Gare du Nord станциясынан оған баруға 15 минут уақыт кетеді. Бұл станция Монморенси қаласының орталығынан көршілес Энгхен-ле-Бэйнс коммунасында орналасқан. Одан қала орталығына 15M немесе 13 автобустарымен жүруге болады.