Кіріспе

Оңтүстік АҚШ-тың шағын қауымдастығы

Морристон (/mɒrɪstʌn/; Treforys) – Уэльстің Суонси қаласы мен округіндегі қауымдастық және Морристон сайлау округіне кіреді. Бұл Суонси округінің ең ірі қауымдастығы. Морристон кейде жеке қала ретінде аталады (мысалы, жергілікті футбол клубы "Морристон Таун А.Ф.К." деп аталады), бірақ оның ешқашан қалалық хартасы болған емес, қазір Суонси маңындағы үздіксіз қалалық кеңістіктің бір бөлігі болып табылады, оның орталығы оңтүстік-батысқа қарай үш шақырым қашықтықта жатыр. Бұл Суонсидің ең көп халқы бар сайлау округі және Плазмарл, Требоет, Ллансамлет, Квмрхидейрв, Клас, Инставе және Иннисфорган сияқты басқа қауымдастықтарға жақын орналасқан.

Морристон саябағы

Сэр Джон Моррис, 1-ші Класемонт баронеті, 1775 жылы Төменгі Суонси аңғарының батыс беткейінде Пенгверн қаласында Класемонт деп аталатын сарай салдырды. Сарайдың кең ашық шөптесін бағы болған, ол орманды жабайы жерге және панорамалық көрініске ұласатын. 1911 жылы Суонси корпорациясы 47 акрлық Класемонтті сатып алды, ол 1912 жылы Морристон паркіне айналды. Парк бірнеше жыл бойы инвестициялар мен жаңа нысандарды қабылдады, көптеген іс-шаралар, карнавалдар мен музыкалық өнерлестірулер өткізілді. Бұрын оның құрамында үлкен әшекейлі музыкалық орын, жүзу бассейні, лидо, құс үйі, крикет алаңы, киім ауыстыратын бөлмелер, дүкен және тіпті 9 тесік гольф алаңы болған. Бірақ соңғы жылдары осылардың барлығы, тіпті одан да көп нәрсе жоғалып кетті. Уақыт өте келе Морристон паркінің маңызы ұмытылып, халықтың санасынан шығып кетті. Қазір ол су ағызу проблемаларымен күресіп жатыр, көптеген жолдар мен жиектер өсіп кеткен және жағдайы нашар. Осыған қарамастан, парк 18-ғасыр ландшафт бағының құрылымын сақтап, Төменгі Суонси аңғарының тамаша көрінісін ұсынып тұр.

Өнеркәсіптік мұра

Мористон – төменгі Суонси аңғарының бір бөлігі. 1920 жылдарға дейін шамамен 150 жыл бойы бұл аңғар дамыған әлемнің ең өнеркәсіптік дамыған аймақтарының бірі болды. Мористон «Уэльстің ең алғашқы жоспарланған өнеркәсіптік ауылы» ретінде салынды және Уильям Эдвардс жасаған торлы жоспар бойынша құрылыс жүргізілді, ал атауы негізін қалаушы, сэр Джон Моррис есімімен байланысты. Бұл торлы үлгі бүгінге дейін сақталған. Моррис бастапқыда қалаға «Моррис Таун» деген ат қойған, бірақ ол «Мористон» деген бір сөзге қысқартылды, ал уэльс тіліндегі аудармасы – Трефорис. Мористон алғашқыда 18 ғасырда Тау өзенінің жағалауында бой көтерген қалайы және мыс өндірісі жұмысшылары үшін салынған. Суонси каналы да осы аймақтан өтіп, көмір, әктас және басқа да өнімдерді аңғар бойымен тасымалдады, бірақ 1970 жылдары Клайдахтан Суонсиге дейін құрғатылды. Мористонда әлі де жаяу өткел көпірлері сияқты шағын қалдықтар сақталған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін аймақта қалайы қаптау өндірісі дерлік тоқтады, ал Оңтүстік-Батыс Уэльстегі өндіріс Фелиндер және Порт-Талботтағы жаңа кәсіпорындарда шоғырландырылды. Сэр Джон Моррис 1768 және 1774 жылдар аралығында Моррис қамалын салуға да жауапты болды, ол жұмыс берушілер үшін арнайы салынған әлемдегі алғашқы тұрғын үй деп есептеледі. Бүгінгі күні құрылыстың көп бөлігі сақталмаған, бірақ оның қираған қалдықтары жақын орналасқан Ландор ауданынан жоғарыда көрінеді.

Өнер

Мористонда бірнеше хор бар. Халықаралық деңгейде танымал Морристон Орфей хоры 1935 жылы құрылды және жыл сайын Ұлыбританияда және шетелде шамамен 25 концерт өткізеді, сондай-ақ радиода, телевидениеде және ұлттық шараларда өнер көрсетеді. Басқа хорлардың ішінде 1979 жылы жергілікті регби клубының мүшелері құрған Морристон RFC ерлер хоры және 1941 жылы Лилиан Эббот пен жергілікті алғашқы медициналық көмек тобының мүшелері құрған Морристон әйелдер хоры бар. Уэльстің «Жыл кітабы» сыйлығының иегері Стиви Дэвис Англияның Солсбери қаласында дүниеге келді, бірақ оның отбасы ол бір апталық болғанда Мористонға көшіп келді. Оның әскери отбасы екі жылдан кейін Мористоннан кеткенімен, Дэвис әр жазда әжесіне қонаққа барып, оны әлі де өз туған қаласы деп есептейді.

Спорт

Morriston R. F. C. – 1876 жылы құрылған регби клубы. Бұл қазіргі Уэльс регби одағының негізін қалаушы клубтарының бірі және «Осперис» аймағына дайын ойыншылар беретін клуб. Клуб 6 жастан бастап, жасөспірімдер мен ересектерге дейінгі барлық жастағы регби ойыншыларына арналған және көптеген халықаралық деңгейде танымал ойыншыларды тәрбиелеген, соның ішінде Росс Мориарти. Морристонда бірнеше әуесқой футбол клубы бар, олардың көпшілігі Суонси жоғары лигасының құрамында ойнайды: «Морристон Таун» – Уэльс футбол лигасының бұрынғы мүшесі. «Морристон Атлетик» және «C. R. C. Олимпик» клубтары да Морристон қаласында орналасқан. Бірігуге дейін «Морристон Олимпик» және «C. R. C» (Cwmrhydyceirw) Рейнджерс арасындағы ойындар аса қызығушылық тудыратын, екі команда кездескен сайын «Тир Канол» стадионының алаңына көптеген жанкүйерлер жиналатын. Морристон крикет клубы 1865 жылы құрылған және Морристондағы ең көне спорт ұйымы болып табылады. Клуб өз үйіндегі матчтарын регби клубының жанындағы «Тир Канол» стадионында өткізеді және Оңтүстік Уэльс крикет қауымдастығының мүшесі. Көптеген белгілі спортшылар Морристонмен байланысты, тұру орны арқылы немесе Морристон ауруханасы бұрын Суонси және айналасындағы аймақтар үшін перзентхана болғандықтан. Мысалы, Уэльс регби құрамасының ойыншысы Шейн Уильямс Морристонда дүниеге келген, бірақ Амман аңғарындағы Гланманман қаласында өскен. Морристонмен тығыз байланысы бар басқа да Уэльс регбишілері: Уильям Ричард Арнольд, Тони Клемент, Ричард Мориарти, Пол Мориарти және Росс Мориарти. Футболшы Джеймс Томас, Англия футбол лигасында «Блэкберн Роверс», «Вест Бромвич Альбион» және «Суонси Сити» (басқаларының арасында) клубтарында ойнаған, Морристонда туып өскен және «Морристон Таун» жастар командасы үшін ойнаған.