Амос Клаудиус Сойер (1945-2022) – Либерияның уақытша президенті, саясаткер және ғалым. 1990-1994 жж. елді басқарды, саяси партиялар мен топтардың лидері болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1990 жылдан 1994 жылға дейін Либерияның уақытша президенті
Interim president of Liberia from 1990 to 1994
Амос Клаудиус Сойер (15 маусым 1945 – 16 ақпан 2022) – Либерия саяшысы және ғалымы, ол 1990 жылдың 22 қарашасынан 1994 жылдың 7 наурызына дейін Либерияның уақытша президенті қызметін атқарды. Ол жеті саяси партия және он бір мүдделік топты біріктіретін 35 көшбасшының дауысымен сайланды.
Amos Claudius Sawyer (15 June 1945 – 16 February 2022) was a Liberian politician and academic who served as interim president of Liberia from 22 November 1990 to 7 March 1994. He was voted into office by 35 leaders representing seven political parties and eleven interest groups.
Өмірбаян
Амос Клаудиус Сойер 1945 жылы Абель мен Сара Сойердің ұлы ретінде дүниеге келді; оның бауырларының бірі – Джо Сойер. Сойерлер Сино округіндегі белгілі отбасы болды, олардың тегі Мэриленд колонизациялау қоғамы құрған «Африкадағы Мэриленд» деп аталған колонияға келген еркін африкалық американдықтарға дейін жетеді. Колония 1857 жылы Либерияға қосылғанға дейін Мэриленд Республикасы ретінде тәуелсіздік алды. Сойер жергілікті мектептерде білім алып, 1966 жылы Либерия колледжін (қазіргі Либерия университеті) бітірді. Ол жоғары білім алу үшін АҚШ-қа барып, Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы Солтүстік-Батыс университетінде саяси ғылымдар бойынша магистр және доктор дипломдарын алды. Бұл ел 100 жылдан астам уақыт бойы үстемдік құрды. 1980 жылғы төңкерістен кейін Сойер біраз уақыт академиялық қызметке оралып, Либерия университетінде саяси ғылым профессоры болып жұмыс істеді. 1980 жылдың желтоқсанында ол Әлеуметтік ғылымдар колледжінің деканы және университет директорының міндетін атқарушы болып тағайындалды. Ол Африкадағы әділет үшін қозғалыстың (MOJA) негісқалаушы мүшесі болды және 1983 жылы Либерия халық партиясын құрды. Президент Сэмюэл Доудың ұрлануынан (кейіннен өлтіруінен) кейін, 1990 жылдың 9 қыркүйегінен 22 қарашасына дейін бас көтерілісші Принс Джонсон мен оның серігі Чарльз Тейлор екеуі де президенттік лауазымға талапкерлік етті. Тамыз айының соңында Гамбияда жеті саяси партия мен он бір мүдделік топты білдіретін 35 либериялық делегация төтенше конференция өткізді. Олар Сойерді уақытша президент, ал епископ Роланд Диггсті вице-президент етіп сайлап, үкімет құрды. 1992 жылы Сойер «Либериядағы автократияның пайда болуы: трагедия және сын» атты кітабында диктаторлық биліктің қалай өркендегенін, билік пен жеңілдіктерді жинақтау дәстүрінен туындағанын және прогрессивті президенттердің иелігіне шоғырланғанын көрсетеді. Бұл абсолютизмнің мысалы, өзі қысым көрсетпесе де, әскери диктатураға әкеп соқты. Осы басшылар Сойердің бір жылдық тағайындалу мерзімін төрт жылға ұзартты. 1994 жылы Сойер бейбіт процеске байланысты қызметтен кетуге мәжбүр болды, содан кейін Либерияның ресми басшысы президент емес, Мемлекеттік кеңестің төрағалары болды. 1996 жылы қайтадан қақтығыс жандарды және 1997 жылдан 2003 жылға дейін Чарльз Тейлордың президенттігі кезінде жалғасты. Сойер АҚШ-қа қайтып оралды, ол Индиана штатының Блумингтон қаласындағы Индиана университетінің Саяси ғылымдар факультетіндегі Саяси теория және саясатты талдау жөніндегі семинарда директордың орынбасары және зерттеуші ғалым ретінде қызмет етті. Сойер Либериядағы басқару реформасы жөніндегі комиссияның төрағасы болды, ол кейіннен Басқару комиссиясы болып өзгерді. Оның «Жаутанудан тыс: Либериядағы демократиялық басқаруға қарай» (2005) атты кітабында елдегі көппартиялық демократияның дамуы зерттелді. Ол 2005 және 2011 жылғы қазан айындағы сайлауларда Эллен Джонсон Сэрлифті қолдады.
Amos Claudius Sawyer was born in 1945 to Abel and Sarah Sawyer; his siblings include Joe Sawyer. The Sawyers were a prominent family in Sinoe County, with free African American ancestors who came as colonists to what was called "Maryland in Africa", founded by the Maryland Colonization Society. The colony became independent as the Republic of Maryland before joining Liberia in 1857. Sawyer was educated in local schools and was a 1966 graduate of Liberia College (now the University of Liberia). He traveled to the United States for graduate work, earning M. A. and Ph. D. degrees in political science from Northwestern University in metropolitan Chicago, Illinois. The latter had dominated the country for more than 100 years. After the 1980 coup d'état, Sawyer returned to academia for a time, taking a position as a professor of political science at the University of Liberia. In December 1980, he was appointed dean of the College of Social Sciences and acting director of the university. He was a founding member of the Movement for Justice in Africa (MOJA) and in 1983 founded the Liberian People's Party. In the period after the abduction (and eventual murder) of president Samuel Doe, from 9 September 1990 until 22 November 1990, principal mutineer Prince Johnson and co conspirator Charles Taylor both made claims on the presidency. In late August an emergency conference was held in the Gambia by a delegation of 35 Liberians representing seven political parties and eleven interest groups. They voted Sawyer as interim president and Bishop Roland Diggs as vice president, to establish a government. In 1992, Sawyer wrote The Emergence of Autocracy in Liberia: Tragedy and Challenge, in this book, he depicts how dictatorial control rose up out of a custom of patrimonial power, with the privileges of administration tirelessly brought together and amassed in the possession of progressive presidents. This example of absolutism, which was not in itself oppressive, finished in the military tyranny. Such leaders extended Sawyer's one year appointment for four years during the civil war fought against rebels led largely by Taylor, Johnson, and David Nimley. In 1994, Sawyer was forced to step down as a part of the peace process, and subsequently the role of official leader of Liberia was held not by the president, but by the chairmen of the Council of State. Fighting sparked again in 1996, and continued during Charles Taylor's presidency from 1997 to 2003. Sawyer returned to the US for a period, invited to serve as associate director and research scholar at the Workshop in Political Theory and Policy Analysis in the Department of Political Science at Indiana University in Bloomington, Indiana. Sawyer was chairman of the Governance Reform Commission in Liberia, which has recently become the Governance Commission. His book, Beyond Plunder: Toward Democratic Governance in Liberia (2005), explored the development of multi party democracy in the country. He supported Ellen Johnson Sirleaf in the October 2005 and 2011 elections.
Жеке өмір және өлім
Сойер 2022 жылдың 16 ақпанында Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Джонс Хопкинс ауруханасында 76 жасында дүние салды.
Sawyer died at the Johns Hopkins Hospital in Baltimore, Maryland, on 16 February 2022, at the age of 76.
Мұра мен құрмет
Сойер 2011 жылы Гуси бейбітшілік сыйлығымен марапатталды.