Игорь Моисеев: Кеңес бишісі және хореографы

Кіріспе

Совет бишісі (1906–2007) украин футболшысы Игорь Александрович Моисеев (Игорь Александрович Моисеев; 21 қаңтар 1906 [ескі стиль бойынша 8 қаңтар 1906] – 2 қараша 2007) – советтік және ресейлік балетмейстер, биші, хореограф және педагог. Моисеев 20 ғасырдағы мінездік бидің ең көрнекті хореографы ретінде кеңінен танылды, бұл стиль халық биіне ұқсас, бірақ одан да кәсіби және театрлық.

Өмір және мансап

Киевте, Ресей империясында туған ол орыс заңгері мен француз-румын тігіншісінің жалғыз баласы еді. Оның отбасы 8 жасқа дейін Парижде тұрды, ал өмірі бойы ол батыс журналистерімен сұхбаттасу кезінде еркін француз тілінде сөйледі. Моисеев 1924 жылы Үлкен Театрдың балет мектебін бітірді және 1939 жылға дейін театрда биледі. Болшой театрындағы алғашқы хореографиясы 1930 жылы «Футболшы», ал соңғысы 1954 жылы «Спартак» болды. 1930 жылдардың басынан бастап ол Қызыл алаңда акробатикалық шерулер ұйымдастырды және ақырында Халық өнері театрын құру идеясына келді. 1936 жылы Вячеслав Молотов оған жаңа би труппасын басқаруды тапсырды, ол кейіннен Моисеев балеті деп аталды. Ол компаниясы үшін жазған 200-ге жуық бидің ішінде футбол ойыны мен партизандық соғысты әзіл-қалжыңмен бейнелегендері де болды. Беларуське сапар шеккеннен кейін ол белоруссиялық «халықтық» би «Булба» («Картоп») биін қойды, ол жылдар өте Беларусь халық биіне айналды. «Британника энциклопедиясы» мәліметінше, Моисеевтің туындылары «нағыз халық биі мен театрлық эффектіліктің арасындағы тепе-теңдікті сақтағаны үшін» ерекше құрметке ие болды. Моисеев 1953 жылы КСРО Халық әртісі, 1976 жылы Социалистік Еңбек Ері атанды, Ленин сыйлығын (1967, «Биге жол» би шоуы үшін), төрт Сталин/КСРО Мемлекеттік сыйлығын (1942, 1947, 1952, 1985), Ресей Федерациясының Мемлекеттік сыйлығын (1996) алды, сонымен қатар Кеңес Одағының, Испанияның және көптеген басқа елдердің көптеген ордендерімен және медальдарымен марапатталды. 100 жылдығына орай Моисеев Ресей Федерациясының ең жоғары азаматтық наградасы – 1-дәрежелі «Отан алдындағы қызметі үшін» орденімен марапатталған алғашқы ресейлік болды. 2001 жылы ол әлемдік музыка мәдениетіне қосқан үлесі үшін ЮНЕСКО-ның Моцарт медалін алды. 2 қараша 2007 жылы Мәскеуде 101 жасында қайтыс болды. Ол кем дегенде екі рет үйленген. 1940 жылы биші Зейферт, Тамара Алексеевнаға үйленді, ал осы некеден туған қызы Ольга Игорь Моисеев балетінде биші болды. Бүгінде Игорь Моисеев балетінің репертуарында 1937 жылдан бастап Моисеевтің хореографиялық туындылары бар. Моисеевтің шамамен 300 түпнұсқа туындысы бар.

Born in Kyiv, Russian Empire, he was the only child of a Russian lawyer and a French Romanian seamstress. His family lived in Paris until he was 8, and throughout his life he spoke to Western journalists in fluent French. Moiseyev graduated from the Bolshoi Theatre ballet school in 1924 and danced in the theatre until 1939. His first choreography in the Bolshoi was Footballer in 1930 and the last was Spartacus in 1954. Since the early 1930s, he staged acrobatic parades on Red Square and finally came up with the idea of establishing the Theatre of Folk Art. In 1936, Vyacheslav Molotov put him in charge of the new dance company, which has since been known as the Moiseyev Ballet. Among about 200 dances he created for his company, some humorously represented the game of football and guerrilla warfare. After visiting Belarus he choreographed a Belarusian "folk" dance Bulba ("Potato"), which over the years indeed became a Belarusian folk dance. According to the Encyclopædia Britannica, Moiseyev's work has been especially admired "for the balance that it maintained between authentic folk dance and theatrical effectiveness". Moiseyev was named People's Artist of the USSR in 1953, Hero of Socialist Labour in 1976, received the Lenin Prize (1967, for the dance show A Road to the Dance), four Stalin/USSR State Prizes (1942, 1947, 1952, 1985), State Prize of the Russian Federation (1996), was awarded numerous orders and medals of the Soviet Union, Spain and many other countries. On the day of his centenary, Moiseyev became the first Russian to receive Order "For Merit to the Fatherland", 1st class — the highest civilian decoration of the Russian Federation. In 2001, he was awarded the UNESCO Mozart Medal for outstanding contribution to world music culture. He died in Moscow on 2 November 2007 aged 101. He was married at least twice. In 1940, he married the dancer Зейферт, Тамара Алексеевна and his daughter from that marriage, Olga, was a dancer in the Igor Moiseyev Ballet. Today, the repertoire of the Igor Moiseyev Ballet includes choreographic works by Moiseyev, starting in 1937. Approximately, there are nearly 300 original works of Moiseyev.