Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1944 жылы Фриц Лангтың түсірген "Қорқыныш министрлігі" – 1944 жылғы американдық шпиондық триллер фильм-нуар, режиссері Фриц Ланг, ал басты рөлдерді Рей Милланд пен Марджори Рейнольдс сомдады. Грэм Гриннің 1943 жылғы романы негізінде түсірілген бұл фильмде, психиатриялық клиникадан жаңа ғана босатылған ер адам халықаралық тыңшылар желісіне тартылып, қателесіп олар іздеп жүрген нәрсені алғаннан кейін нацистік агенттердің қудалауына ұшырайды. Фильмнің түпнұсқа музыкасын Виктор Янг жазған.
1944 film by Fritz Lang
Ministry of Fear is a 1944 American spy thriller film noir directed by Fritz Lang, and starring Ray Milland and Marjorie Reynolds. Based on the 1943 novel by Graham Greene, the film tells the story of a man just released from a mental asylum who finds himself caught up in an international spy ring and pursued by Nazi agents after inadvertently receiving something they want. The original music for the film was composed by Victor Young.
Сюжет
Соғыс кезінде Ұлыбританияда Стивен Нил Лембридж психиатриялық ауруханасынан босатылады. Лондонға пойыз күтіп тұрғанда, Нил "Азамат халықтарының аналары" қайырымдылық қоры ұйымдастырған ауылдық тойға барады. Ол қол жазушы әйелдің шатырына барып, қарт әйел – миссис Белленнен болжам сұрауға шақырылады. Ол одан өткенге назар аудармауын және болашақты айтуын өтінеді, бұл оны таңқалдырады. Ол оған бәліштің салмағын болжау үшін бәйгеге қатысуын айтады, Нил солай істейді және бәлішті жеңіп алады. Сәтке соң жас сары шашты жігіт миссис Белленге асыға барады. Адамдар Нилді тортты сары шашты жігітке беруге көндіруге тырысады, бірақ Нил бас тартады. Нил Лембриджтен жалғыз соқыр адампен бірге кетеді. Нил оған торттан ұсынады. Нил соқырдың өз үлесін кешіріп жеп жатқанын көреді. Пойыз әуе шабуылы кезінде тоқтағанда, Нилдің серігінің соқыр емес екені анықталады. Ол Нилге таяғымен соққы береді, тортты ұрлап қашады, Нил оны қуалайды. Ол Нилге атқылайды, бірақ неміс бомбасы оны өлтіреді. Нил оның револьверін тауып, Лондонға жолға шығады. Нил "Азамат халықтарының аналарын" зерттеу үшін жеке детектив Джордж Реннитті жалдайды. Нил Вилли Хилфе және оның қарындасы Карламен танысады, олар Аустриядан қашқан босқындар және қайырымдылық қорын басқарады. Вилли оны миссис Белленнің лондондық сарайына апарады (Реннит олардың соңынан келеді). Нил таңғалып, осы миссис Белленнің әдемі жас медиум екенін біледі. Ол оларды сеансқа шақырады. Басқа қатысушылардың арасында суретші Марта Пентел, психиатр доктор Форрестер және тойдағы сары шашты жігіт – мистер Кост бар. Жарықтар сөндірілгеннен кейін құпия дауыс оны Нилдің улағанын айтады, бұл оны алаңдатады. Содан кейін бір оқ атылады – Костты өлген күйінде табады. Нил соқырдың қаруы бар екенін мойындайды. Виллидің көмегімен қашып кетеді. Нил Ренниттің кеңсесіне барады, бірақ оны тонап тастағанын көреді. Ол Карламен сөйлеседі. Әуе шабуылы екеуін метро стансасында паналауға мәжбүр етеді, онда Нил өлім аузында жатқан әйеліне эвтаназия жасауды жоспарлағанын айтады. Ол ойын өзгертті, бірақ оның әйелі өзіне у беріп, өліп қалды. Осы жағдайға байланысты Нилге психиатриялық ауруханада екі жылға жеңіл жаза тағайындалды. Ертесіне таңертең Карла Нилді достарының кітап дүкенінде жасырады. Нил Форрестердің "Нацизмнің психоанализі" атты кітабын көреді. Карла Форрестердің оның еріктілерінің бірі екенін, сондай-ақ Ішкі қауіпсіздік министрлігінің кеңесшісі екенін айтады. Нил Карланың ұйымы нацистік тыңшылардың жасырын ордасы деп сенді. Карла Нил күдіктенген адамдардың барлығы дерлік қайырымдылық қорының еріктілері екенін, олардың барлығын Форрестер ұсынғанын біледі. Ол Виллиге ашылуын айтады және Нилді жақсы көретінін мойындайды. Сол күні Нил Пентелдің пәтеріне барады, бірақ ол жерде миссис Белленді табады. Екеуі сөздермен күреседі. Пентель келгенде, ол қашады және полиция шақырады. Кейінірек Карла Нилге білгендерін айтады. Кітап дүкеншісі жұбайларды жолға шығатын кезде, бір қорап кітапты жеткізуді сұрайды. Олар ішіндегі бомбадан жарақат алады. Нил ауруханада оянады, ол Скотланд-Ярд инспекторы Прентистің тұтқынында. Нил Прентисті бомбаланған үйді куәліктер іздеуге көндіреді. Нил құс ұясынан торттың бір бөлігінде әскери құпиялардың микрофильмін табады. Ресмилер құжаттар сейфтен екі рет ғана алынғанын айтады, екінші рет Форрестердің тігіншісі Траверс болған кезде. Нил бос пәтер Траверс атына жалға берілгенін еске алады. Прентис пен Нил тігіншінің дүкеніне барады, Траверстің Кост екенін біледі. Траверс клиентке костюм туралы қоңырау шалады, бірақ бұл кодталған хабарлама. Содан соң ол тұзаққа түсіп, өз-өзіне қол жұмсайды. Нил нөмірді теріп, Карла жауап береді. Нил Карламен бетпе-бет келуге құтылып кетеді. Вилли тапаншамен қаруланып, тыңшылар желісіне жетекші екенін мойындайды. Микрофильмнің тағы бір көшірмесі Траверстен алған костюмге тігілген. Карла шамданы лақтырып, ағасының қолына тигізеді. Екеуі күреседі, Карла қаруды алады. Ол оны Виллиге беруден бас тартқанда, ол қашып кетуге тырысады, бірақ оны өлтіреді. Форрестер және басқа да нацистік агенттер Нил мен Карланың артынан қуады. Прентис келіп, қалған нацистерді өлтіреді.
In wartime Britain during the Blitz, Stephen Neale is released from Lembridge Asylum. While waiting for a train to London, Neale visits a village fête hosted by the Mothers of Free Nations charity. He is urged to go to the palm reader's tent to have his fortune told by Mrs. Bellane, an older woman. He asks her to ignore the past and tell the future, which startles her. She cryptically tells him to enter a contest and guess the weight of a cake as Neale does so and wins the cake. Then a young blond man hurries to see Mrs. Bellane. People try to persuade Neale to give the cake to the blond man, but Neale refuses. Neale departs Lembridge with only a blind man sharing his train compartment. Neale offers him some cake. Neale sees the blind man crumbling his portion. When the train stops during an air raid, Neale's companion turns out not to be blind after all. He strikes Neale with his walking stick, steals the cake, and flees, with Neale in pursuit. The man shoots at him, but is killed by a German bomb. Neale finds the man's revolver and continues on to London. Neale hires private detective George Rennit to help him investigate the Mothers of Free Nations. Neale meets Willi Hilfe and his sister Carla, refugees from Austria who run the charity. Willi takes him to Mrs. Bellane's London mansion (followed by Rennit). Neale is shocked to discover that this Mrs. Bellane is a beautiful young medium. She invites them to stay for her séance. Among the other attendees are artist Martha Penteel, psychiatrist Dr. Forrester, and Mr. Cost, the blond man at the fête. After the lights are dimmed, a mysterious voice claims she was poisoned by Neale, disconcerting him. Then a shot rings out – Cost is found shot dead. Neale admits to having the blind man's gun. He flees with Willi's help. Neale goes to Rennit's office, only to find it ransacked. He talks to Carla. An air raid forces the two to shelter in an Underground station, where Neale reveals that he had planned to euthanize his terminally ill wife. He changed his mind, but she committed suicide using poison he had bought. Due to the circumstances, Neale received a light sentence of two years at the asylum. The next morning, Carla hides Neale at a friend's bookstore. Neale spots a book by Forrester, The Psychoanalysis of Nazidom. Carla reveals that Forrester is one of her volunteers, as well as a consultant for the Ministry of Home Security. Neale is convinced that Carla's organization is a front for Nazi spies. Carla finds out that almost all the people Neale suspects are charity volunteers, all recommended by Forrester. She tells Willi about her discovery, and admits that she loves Neale. That afternoon, Neale goes to Penteel’s flat, only to find Mrs. Bellane. The two verbally spar. He flees when Penteel returns and begins screaming for the police. Later, Carla tells Neale what she has learned. The bookseller asks the couple to deliver some books in a suitcase since they are leaving. They are nearly killed by the bomb inside. Neale awakens in the hospital, the prisoner of Scotland Yard Inspector Prentice. Neale persuades Prentice to search the bombed out cottage for evidence. Neale finds a microfilm of military secrets inside a piece of cake in a bird's nest. Officials insist that the documents have only been taken out of a safe twice, the second time when Forrester's tailor, Travers, was present. Neale recalls that the empty flat was leased in Travers' name. Prentice and Neale go to the tailor's shop, and find that Travers is Cost. Travers ostensibly calls a client about a suit it is actually a coded message. Then, seeing he is trapped, he commits suicide. When Neale dials the number, Carla answers. Neale slips away to confront Carla. Willi emerges, armed with a pistol, and admits he is the head of the spy ring. Another copy of the microfilm is sewn into the suit he received from Travers. Carla throws a candlestick, striking her brother's hand. The two men struggle, and Carla picks up the gun. When she refuses to hand it over to Willi, he tries to flee, but she shoots him dead. Forrester and other Nazi agents chase Neale and Carla. Prentice arrives and kills the remaining Nazis.
Романмен салыстыру
Грэхам Гриннің басты кейіпкері Артур Роу (фильмде Стивен Нил) әйелін өлтіргендігі үшін терең өкінішпен мазаланады. Фильмде бұл қарапайым рақымдылық, көмектесқан өзіне-өзі қол жұмсау. Ал кітапта Роу уды әйелінің сүтіне қосып береді – «қандай ерекше дәмді» дейді ол – және оны жалғыз өлуге тастап кетеді. Рақымдылықпен өлтіру деп ресми тұжырымдалғанына қарамастан, ол «бір жерде әділет бар екеніне және ол оны кінәлі деп табады» деп сенеді. Ол осы істі әйелінің азабын тоқтату үшін емес, өзінің азабын тоқтату үшін жасағанын біледі. Романның басынан соңына дейін үстемдік ететін осы ауыр өкініш сезімі фильмде жоқ. Фильмде Роудың доктор Форестердің жеке психиатриялық клиникасында амнезиямен ұсталғандығы, кітаптар қорабындағы бомба жарылғаннан кейін оқиғасы көрсетілмейді. Бірте-бірте ол осы мекемені нацистік агенттер басқаратынын және тым көп білетін науқастар жойылатынын түсінеді. Есін қайта келтіру қаншалықты қиын болса да, ол барлығын есінде сақтап, полицияға хабарлау керек екенін түсінеді. Оның сүйіктісі Анна Хилфе (фильмде Карла Хилфе) Фриц Лэнгтің фильмінде ағасының тыңшылық қызметіне қатысы жоқ сияқты көрінеді. Роман бойынша, ол ағасын өлтірмейді, сондай-ақ нацистік агенттермен шатысу да болмайды. Оның ағасы Вилли Хилфе, бір оқ атарлық тапаншамен қаруланған, теміржол станциясының дәретханасында өзін-өзі өлтіреді, себебі ол қашуға мүмкіндік таппайды. Анна (Карла) Роу (Нил) кісі өлтіруші ретінде ашылып қалудан қорқатыны сияқты, шпион ретінде ашылып қалудан мәңгілік қорқады. Олар бірге болады, ғашықтар, бірақ фильмде бейнеленгендей бақытты да бейкүтімді жұп емес: «Олар өмір бойы сақтықпен жүруі керек еді, ешқашан екі рет ойланбастан сөйлемейтін. Олар ешқашан табылмайтынынан қорқып жүрмейтін күйді білмейді». Осы, фильмдегі тыңшыларды қуу емес, Грэхам Гриннің романының мәнісі.
Graham Greene's protagonist, Arthur Rowe (Stephen Neale in the film), is profoundly tormented with guilt for his having murdered his wife. In the movie, that is a simple mercy killing, an assisted suicide. In the book, Rowe slips the poison into his wife's milk – "how queer it tastes," she says – and leaves her to die alone. Despite the official finding of a mercy killing, he believes "that somewhere there was justice, and justice condemned him." He knows that the deed was not so much to end her suffering, as to end his own. This overwhelming sense of guilt, pervading the novel from beginning to end, is absent from the film. The film omits all of Rowe's incarceration in Dr Forester's private asylum with amnesia, after the bomb in the booby trapped case of books explodes. Gradually he works out that the institution is run by Nazi agents and that inmates who find out too much are eliminated. Painful though it is to regain his memories, he realises that he must remember all he can and get out to inform the police. His love interest, Anna Hilfe (Carla Hilfe in the film), appears in Fritz Lang's movie to be uninvolved in her brother's spy activities. In the novel, she does not shoot her brother dead, and there is no rooftop shootout with Nazi agents. Her brother Willi Hilfe, armed with a gun with a single bullet, commits suicide, in a railway station lavatory, when he cannot escape. Anna (Carla) must forever fear exposure as a spy, just as Rowe (Neale) fears exposure as a murderer. They go on together, lovers, but hardly the happy and carefree couple portrayed in the film: "They had to tread carefully for a lifetime, never speak without thinking twice They would never know what it was not to be afraid of being found out." That, not the spy pursuit of the film, is at the heart of Graham Greene's novel.
Жауап
"Нью-Йорк Таймс" газетінің шолушысы Босли Кроутер фильм жарық көрген кезде "Қорқыт министрлігі" туралы жағымды пікір жазып, былай деді: "Мырза Ланг картинаға өзінің ерте неміс қорқынышты фильмдеріне тән суыққан атмосфераны сыйлады – ерекше бұрыштан қарау және маньякқа ұқсас күшті сезім, бұл камераны епті пайдалану және маңызды тұстарында ауырлықты бейнелеу арқылы жеткізіледі. Осылайша, қорқыныш пен ұю сезімі біздің әдетте шаршаған экранда ең көп кездеспейтін ерекше тәсілмен берілген". "Чикаго Ридер" газетінің шолушысы Дейв Кехр фильмді жоғары бағалап, былай деп жазды: "1944 жылғы бұл триллер католиктік кінә мен паранойяның екі шебері – жазушы Грэм Грин мен режиссер Фриц Лангтың тарихи кездесуін көрсетеді. Рей Милланд, санаторийден жаңа ғана шыққаннан кейін, сыртқы әлемнің өзінің ойшалауларынан да қауіпті екенін сезінеді, содан кейін ол күрделі нацистер қастандығына тап болады. Бастапқы сахнаның галлюцинациялық сипаты (жақсы ауылдық жәрмеңке шпиондардың қонысы болып шығады) Лангтың 20-шы жылдардағы экспрессионистік фильмдерін еске түсіреді, бірақ бұл Лангтың ең жақсы және ең таза туындысы, толыққан және бақыланатын фильм". Allmovie сайтына жазған Джадд Блейз былай деді: "Бұл фильм төрт жылдан кейін Кэрол Ридтің Гриннің "Үшінші адам" романы бойынша қойған нұсқасының мәңгілік классикасына жете алмайды, бірақ "Қорқыт министрлігі" сапалы, қызықты және ақылға қонымды фильм-нуардың көрнекті мысалы болып табылады".
In a review at the time of release, Bosley Crowther of The New York Times wrote positively of Ministry of Fear, stating: "Mr. Lang has given the picture something of the chilling quality of some of his early German shockers—a strangely arch and maniacal surge that comes through suggestive use of camera and morbid pace in more critical spots. The clammy and numbing sensations of fear are thereby conveyed in a manner that is quite unusual for our generally overworked screen." Dave Kehr of the Chicago Reader praised the film, writing: "This 1944 thriller represents an epochal meeting of two masters of Catholic guilt and paranoia, novelist Graham Greene and director Fritz Lang. Ray Milland, just released from a sanitorium, finds the outside world more than a fit match for his delusions as he stumbles into an elaborate Nazi plot. The hallucinatory quality of the opening scene (an innocent country fair turns out to be a nest of spies) is reminiscent of Lang's expressionist films of the 20s, but this is a more mature, more controlled film, Lang at his finest and purest." Judd Blaise, writing for Allmovie, states: "While it does not reach the same level of timeless classic as Carol Reed's adaptation of Greene's The Third Man four years later, Ministry of Fear stands as a well made, thoroughly gripping and intelligent example of film noir."