Кіріспе

Жан Мари Перро абысы, бритон тілінде Ян Вари Перро (3 қыркүйек 1877 жылы Плуарзель, Финистерде туған – 12 желтоқсан 1943 жылы Скринякте қайтыс болған) – коммунистік қарсылық қозғалысы тарапынан өлтірілген бритондық дін қызметкері және ұлтшыл. Ол Блеун-Брюг бритондық католик қозғалысын құрған.

Ерте өмір

Перро провинциялық бритон тілінде сөйлейтін отбасында өскен. 1889 жылы Гвингамптағы Institut des Frères des Écoles-те оқығаннан кейін, ол дін қызметкері болуға ниеттенгенін білдірді. Ол Понт-Круа жастар семинариясында гуманитарлық ғылымдарды оқыды. Бір жыл Брест қаласында 19-шы жаяу әскер полкімен қызмет еткен соң, ол Кимпер семинариясына түсті. 1904 жылы ол Сент-Вугейде викарь болып тағайындалды, онда Паотред Сант-Нуганың демеушілігін қабылдады, жергілікті жастар үшін оқу үйірмелерін, хор және театр труппасын ұйымдастырды. Ол Луи Лалуердің сіңілісінің ұлы.

Бретон тілі үшін белсенділік

Перро 1905 жылы «Блюн Брюг» (Қызыл гүл) ұйымын құрды, ол көп ұзамай 1911 жылдан бастап өзі редакциялаған «Feiz ha Breiz» (Иман және Бретань) журналын өз ішіне біріктірді. Ұйымның мақсаттары: бретондық идеяны интеллектуалдық, саяси және экономикалық үш саланың барлығында насихаттау. Католиктер ретінде, Бретаньның дәстүрлі дінін толыққанды түрде қайта жаңғыртуға үлес қосу. 1914 жылдың наурыз айында ол Сент-Тегонек шіркеуінің викарийі болып тағайындалды. Соғыс басталғанда, 5 тамызда Лесневенге шақырылды, бірақ ол «Groupe des Brancardiers Divisionnaires» еріктілер тобына қосылу үшін рұхсат сұрады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол марапатталды. 1910 жылдан кейін ол бретон ұлтшылдық қозғалысы «Emsav»-та маңызды рөл атқарды. 1920 жылы Плугерно шіркеуінің викарийі болып тағайындалды. 1922 жылы болашақ суретші Ив Флок оның пасторы болып жұмыс істеді. Перро Мишель Ле Ноблезді қолдап, театрлық қойылымдар ұйымдастырды. Ив Флок пьесаға декорациялар салған, оның талантын викарий байқады. 1932 жылдан бастап Перроның хатшысы Эрри Кауссин болды. Перро өзінің идеологиясын білдіретін көптеген мақалалар мен пьесалар жазды, ең бастысы «Feiz ha Breiz» журналында. Бастапқыда ол консервативті Сент-Вугей приходында қызмет етті, бірақ 1930 жылы епископтық басшылық оның саяси қызметіне наразылық білдіріп, оны солшыл көзқарастағы Скриняк аймағына ауыстырды. 1941 жылдың 8 шілдесінде ол бретон тілінің бірыңғай орфографиясын қабылдаған жазушылар тобының құрамына кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталғанда, Перроға қарсы наразылық Скринякта күшейді, себебі оның немісшілдікке бейімділігіне күдік туды. 1939 жылғы 16 қазанда Хюльгоат аймағындағы телеграф сымдары кесілді. Перро билік тарапынан саботаж жасады деп айыпталды. Жандармдар оның үйін екі рет тінтіп, тексерді, бірақ ол алибисі болғандықтан босатылды. Дегенмен, бір жандарм оны сымдарды кесуде айыптады, ал Перро жандармды артық айыптаумен айыптады. Кейіннен жүргізілген тергеуде әскери тұтқынның сымдарды кесіп тастағаны анықталды. Кимпер жандармерия полковнигінің өтінішімен аббат артық айыптау туралы шағымын кері алды. Соғыс жылдары ол «Feiz ha Breiz» басылымын шығаруын жалғастырды. Адольф Дюпарк оккупация кезінде ұлттық мерекелерді тойлауға тыйым салғанмен, ол 29 және 30 тамызда Трегиерде «Bleun Brug» мүшелерін Бретань герцогы Жан V қайтыс болғанының 500 жылдығын атап өту үшін ұйымдастырды. 1942 жылғы қазанда ол Бретань консультативтік комитетінің (CCB) құрамына енді, бұл кеңес аймақтық префект Жан Кенетт тарапынан бретон тілі мен мәдениетіне қатысты ұсыныстарды дайындау үшін сайланбаған құрылым болды. 1941 жылғы шілдеде Перро неміс тарапының қолдауымен бретон жазуын біріктіру жөніндегі жұмыстарға қатысты. Перро Бретань Ұлттық партиясының жақтастарына ықылас көрсетті. Неміс әскері оның пасторлық үйінің бір бөлігін иеленген кезде, Перро оларға көмектескені үшін айыпталды. Анри Фревилльдің сөзіне сүйенсек, 1943 жылғы 7 тамызда Перро «Bagadou Stourm» мүшелерінің қозғалысы туралы сұраққа жауап берді. Ол «Bagadou Stourm» жастарына жол көрсетті, олар Финистер аймағында ең белсенді болды, онда Ян Гуле және Л’Харидон сияқты көшбасшылар француз полициясымен ұсталған, бірақ немістер босатқан.

Құрлық

1943 жылдың 12 желтоқсанында 66 жасында абат Жан Тепу, француз коммунистік партиясының мүшесі, Перроның болжамды әріптестік қызметі туралы бірнеше айыптаудан кейін оны өлтірді.

Жадты пайдалану

Перроның қайтысынан кейін, оның әріптесі Селестин Лайне шамамен алпыс адамды жинап, оларды «Безен Кадудал» деген атпен ұйымдастырды. Лайнеге екінші қолбасшы болған Аэль Перес, топты Перроның атымен атауды ұсынды, сол себепті ол «Безен Перро» деп аталды.

Мұра

Перро абасының денесі Скриняк қаласындағы Ко Кёу капелласында жерленді. Оның есімі көбінесе Пасха дүйсенбісінде еске алынады. Оның қызметі "Бретон мәселесі" төңірегінде көптеген пікір қақтығыстарына себеп болды, атап айтқанда, Ронан Кауссин мен "Ар Вро Баган" театр труппасының директоры арасында. Unvaniez Koad Kev – оның мұрасын сақтау мақсатында құрылған заңгерлер бірлестігі. 1957 жылдан бері бірлестікті негізінен Юэн Крэфф басқарып келеді. Тепод Гвильмод 2001 жылдан 2003 жылға дейін президент болды. 2005 жылы Жерар Хирельдің (француз полиция қызметкері, Францияның ұлтшыл "Ұлттық фронт" партиясының бұрынғы мүшесі), Роланд де ла Мориньер және Лойг Кервоаздың, барлығы "Адсав" мүшелерінің, билікті басып алу әрекетіне байланысты дағдарыс туды. Қазіргі президенті және капелланы Ян Сансо және аббат Бланшар.