Кіріспе

Американдық альпинист Энни Смит Пек (19 қазан 1850 – 18 шілде 1935) – американдық альпинист және авантюрист. Перудің Кордильера Бланка тау тізбегінің солтүстік шыңы – Хуаскаран, Пектің құрметіне Кумбре Аня Пек деп аталды. Пек Провиденсте өсті, ол доктор Стокбридждің жас қыздар мектебі мен Провиденс орта мектебінде оқыды. 1872 жылы Пек Род-Айленд Нормал мектебін (қазіргі Род-Айленд колледжі) бітірді, бұл мектеп мұғалімдерді даярлауға арналған. Пек қысқа уақыт Провиденс орта мектебінде латын тілін оқытты, бірақ әкесі мен ағалары сияқты Браун университетіне түсуді қалады; алайда, оның жынысына байланысты университетке қабылдаудан бас тартты. Браун университетіне барудың орнына Пек Сагинау (Мичиган штаты) қаласына көшіп, өз күшімен өмір сүруді және өзін асырауды жоспарлады. Пек Сагинау орта мектебінде тілдер мен математика пәнінің мұғалімі болып жұмысқа орналасты және 1874 жылға дейін сонда қалды. Сагинауда оқыта жүріп, Пек университетте бакалавр дәрежесін алу арқылы білімін жетілдіруге шешім қабылдады. Ол отбасына жоспарлары туралы хат жазғанда, олардың оның колледжге барып, жиырма жеті жасында бітіруі "толыққанды ақымақтық" екенін ойлады. Пек әкесіне жазған хатында: "Неліктен сіз маған сіздің өзіңіз ұстанған немесе ұлдарыңызға ұсынған бағыттан өзгеше бағытты ұсынасыз, мен бұл үшін ата-бабаларымыздың мысалынан басқа себеп көре алмаймын және уақыт осы тұрғыда тез өзгереді. Мен, әрине, өзгерте алмаймын. Мен оны жылдар бойы қаладым, бірақ жасыма байланысты күмәнданып келдім, бірақ 27 жас енді бұрынғыдай емес. Мен одан кейін 20 жыл жақсы жұмыс істей аламын деп үміттенемін." Пектің ағалары сияқты білім алуға бейім екенін білгеннен кейін, оның әкесі оның білімін қолдауға келісті. 1874 жылы Пек Мичиган университетіне түсті, ол 1871 жылдан бастап әйелдерге есігін ашқан. Пек 1878 жылы Мичиган университетінен грек және классикалық тілдер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1981 жылы грек тілінен магистр дәрежесін алды. Ол 1881-1883 жылдары Пердью университетінде латын тілі мен сөйлеу пәнін оқытты. 1884 жылы Пек Еуропаға сапар шегіп, білімін Германияның Ганновер қаласында және Грекияның Афина қаласында жалғастырды. 1885 жылы Пек Афинадағы Американың классикалық зерттеулер мектебіне қабылданған алғашқы әйел болды, онда ол археологияны оқыды. 1881 жылдан 1883 жылға дейін Пек Пердью университетінде латын тілі мен сөйлеу пәнінің профессоры болды, ал Еуропада екі жылдық талқыдан кейін 1886 жылдан 1887 жылға дейін Смит колледжінде латын тілін қысқа уақыт оқытты. 1892 жылы ол оқытушылықты тастап, археология, альпинизм және саяхаттары туралы лекциялар оқып, жазу арқылы өмір сүрді. Сол кезде Пектің ерекше альпинизм костюмі баспасөздің назарын аударды және, мысалы, "Нью-Йорк Таймс" газетінде әйелдер не істеуі керек және олар қандай болуға ұмтылуы мүмкін деген мәселелер бойынша қоғамдық пікірталас пен талқылауға түрткі болды. Пек 1897 жылы Мексикадағы Пико де Оризаба және Попокатепел тауларына шықты (5610 м). Ол кезде Оризабаға көтерілу Америкада әйел адам жасаған ең биік шың болды. 1908 жылы екі швейцарлық тау гидтерімен бірге оның экспедициясы Перудегі Хуаскаранның солтүстік шыңына алғаш рет шықты. Хуаскаранның оңтүстік шыңы, солтүстік шыңынан биік болған, 1932 жылы немістер алғаш рет бағындырды. Пектің жетістігі Фанни Буллок Уоркманның Гималайдағы Пинакл шыңына көтерілуін басып өтті, бұл әлемдегі ең биік шыңға көтерілу бойынша рекордты білдірді; алайда, Уоркман Пектің Хуаскаранға көтерілу кезінде жаңа әлемдік рекордты таластырды. Кейін Пек өзінің тәжірибелері туралы "Американың шыңын іздеу: Перу мен Боливияда биік тауларға көтерілу, Хуаскаранды жаулап алу және төмендегі ел мен адамдар туралы кейбір байқаулар" (1911) атты кітап жазды. Оның "Менің үйім – менің сандығым" деген атақты сөзі осы кітаптан шыққан.

Кейінгі жылдар

1929–30 жылдары Пек Оңтүстік Американы аралап, әуе компаниясы жолаушылары үшін коммерциялық рейстердің қарапайымдылығы мен қауіпсіздігін көрсету мақсатында жеті айлық сапар жасады. Ол сол кезде Солтүстік Америкалық саяхатшы үшін әуемен жасалған ең ұзақ сапар еді. Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін, ол өзінің төртінші және соңғы кітабын жариялады: «Оңтүстік Америка үстінен ұшу: Әуемен жиырма мың шақырым» (1932). Пек қартайған кезінде де тау шығуларын жалғастырды. Ол Нью-Гэмпшир штатындағы Мэдисон тауына, өзінің соңғы тауына сексен екі жасында көтерілді. 1917 жылы Корольдік географиялық қоғамның мүшесі болды; ал 1928 жылы Әйел географтар қоғамына қабылданды. Пектің денесі кремацияланды және оның күлі Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Солтүстік зиратқа жерленді.