Кіріспе

Вирджиния Вулфтың "Үш гинея" – Вирджиния Вулфтың 1938 жылғы маусым айында жарық көрген кітап өлшемді эссесі.

Өмірбаян

Үш Гвинея – көркем емес туынды болғанымен, бастапқыда ол «роман-эссе» ретінде жоспарланған, оның мақсаты – бұрынғы «Өз бөлмесі» атты жұмысында аяқталмаған ойларды толықтыру еді. Кітаптағы көркем әңгімелеуші тараулар мен көркем емес эсселер кезектесіп келіп, Вулфтың соғыс және әйелдерге қатысты көзқарастарын екі жазу стилінде бірдей көрсетуі тиіс еді. Бұл аяқталмаған қолжазба 1977 жылы «Паргитерлер» деген атпен жарияланды. Вулф «роман-эссе» идеясының тиімсіз екенін түсінген соң, екі бөлігін бөліп алды. Көркем емес бөлігі «Үш Гвинея» романына айналды. Ал көркем бөлігі – Вулфтың өміріндегі ең танымал романы, «Жылдар» романы, ол 1880 жылдан бастап жарық көрген жылға дейінгі әлеуметтік өзгерістерді Паргитер отбасының өмірі арқылы көрсетеді. Романның үлкен сұранысы болғандықтан, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде солдаттарға оқу үшін оның шағын форматтағы басылымдары шығарылды.

Құрылымы мен жалпы көрінісі

Бұл эсседе Вульфке хат жазып, соғысты болдырмау үшін көмек сұраған білімді джентльменге жауап ретінде жазылған. 1936–1937 жылдары соғыс қаупі туды, бұл мәселе әсіресе бейбітшілдікке берілген Вульф үшін өте маңызды болды. Джентльмен хатында (оның есімі аталмайды) Вульфтен соғыстың алдын қалай тоқтауға болатыны туралы пікірін сұрайды және бірнеше практикалық қадамдар ұсынады. Вульф жауабын алдымен, және сәл гиперболамен, «таңғажайып хат – адамзат хат алмасу тарихында бірегей хат, себебі бұрын ешбір білімді адам әйелден соғысты қалай болдырмауға болатынын сұрамаған» деп бастайды. Хаттың ерекшелігіне қарамастан, Вульф оған жауап бермейді, өйткені ол білімді адамның қызы ретінде, кәсіби салаларда, университеттерде, қоғамдарда және үкіметте орны мен мүмкіндігі болмағандықтан, «білімді адамдарға түсіну қиын» болатын түбегейлі айырмашылықтар бар деп қорқады. Мысалы, «Миссис Даловей» романындағы аспанға жазу көрінісінде әртүрлі әлеуметтік топтардың диалектілерін қолданатын кейіпкерлер бар. Кітап атауындағы «гинеялар» – әлеуметтік статустың белгісі, қазір қолданыста жоқ 21 шиллинг (1,05 фунт стерлинг) сомасы, бірақ жоғары сыныптың транзакциялары үшін (мысалы, картиналар немесе жарыс аттарын сатып алу, заңгерлердің немесе медициналық мамандардың гонорары және т.б.) әлі де қолданылып келген. Ол әкесі құрастырған «Ұлттық биография сөздігінде» қызметшілердің өмірі жазылмағанына өкініш білдірді. (Кейін оның қызметшісі Нелли Боксалл оның ізілдісінде жазылады.) Сондай-ақ, хаттардың форматы оқырманға жеке әңгімеге құлақ тіккендей сезім береді. Біз Вульфтың адвокатқа соғысты қалай болдырмау керектігі, әйелдер лигасына кәсіптерде әйелдерді қалай қолдау керектігі және әйелдер колледжіне әйелдерді ғылымға қалай ынталандыру керектігі туралы ұсыныстарын тыңдаймыз. Осы үш дереккөз де Вульфтен қаржылық көмек сұраған. Бірақ ол кеңесі мен философиясын ұсынады. Вульф тарихтың шешуші сәті деп есептеген соғыс және феминизм мәселелерін байланыстыруға құштар болды. Ол күйеуі Леонардпен бірге онжылдықтың басында нацистік Германия мен фашистік Италияны аралады. Басқа жерлерде «Үш гинея» жақсы қабылдады. Вульф 1938 жылдың 7 мамырындағы күнделігінде жағымды жауап алғанын жазды: «Бүгін таңертең қуандым, себебі Леди Ронда «Үш гинея» оны терең қозғады және әсер етті деп жазды. Тео Босанке, оның сындық көшірмесі бар, одан үзінділерді оқыды. Ол бұл кітап үлкен әсер ете алады деп ойлайды және өзін маған алғыс айтатын сырттан қараушы деп қолы қояды». Феминист тарихшы Джилл Лиддингтон «Үш гинеяны» «патриархалдық құрылымдарға қарсы айқын және ойлы шабуыл» деп бағалады, кітапта «патриархат аясында ерлердің билігі милитаризммен байланысты» деген аргумент келтіріліп, «Үш гинея ертеректегі феминистік гүлдену мен 1980 жылдардағы әйелдер бейбітшілік қозғалысының толқыны арасындағы маңызды көпір болып табылады» деп мәлімдеді. Бұған жауап ретінде Вульф зерттеушісі Элизабет Ших «Үш гинеяны» қорғап, Далримплдің мақаласы «жеке шабуылдарға» толы екенін айтты. Ших Далримплдің «Вульфтің гиперболасын түсінбегенін және дұрыс оқымағанын» дәлелдеді, Вульфтің ерлер басым колледждерді өртеп жіберу туралы пікірлерін сөзбе-сөз түсіндірді және Вульф әйелдердің сексуалдығын пайдаланып ерлерді бақылауын проституциямен салыстыруын сынға алды. Ших сондай-ақ Далримплдің Вульфтің антимилитаризміне және жұмысшы сыныбын оқытуға шақыруына жасаған шабуылдарын сынады. Ших Далримплдің «Үш гинеяға» қарсылығы Вульфтің «әйелдердің жеке өмірін саясаттастыруына» қарсы болғандықтан туындады деп болжады.