Қызыл Тибет ламасы Жигме Пхунцок: Өмір және қызметі

Кіріспе

Тибет ламасы (1933–2004)

Кябже Кхенчен Джигме Пунтсок, (тибет. , Wylie транслитерация: 'jigs med phun tshogs 'byung gnas) (1933 – 7 қаңтар 2004), Серта аймағынан Nyingma ламасы және Тертон болды. Оның отбасы тибет көшпелілері еді. Бес жасында ол "Лераб Лингпаның (las rab gling pa, 1856–1926) қайта тууы" ретінде танылды. Ньяла Согьел (nyag bla bsod rgyal) және Тертон Согьел (gter ston bsod rgyal) аттарымен де белгілі Лераб Лингпа – шығыс Тибеттің Ньяронг (nyag rong) аймағынан шыққан, көптеген тәлімдерді біріктірген және өте ықпалды тантрикалық көреген. Мәдени революция кезіндегі зорлық-зомбылық пен қиратулар оған тиіспегендей көрінді. 1976 жылы оның атағы күрт өсті. Оның ілімдері мен суреттері Тибет таулы аймағында кеңінен тарады. 1987 жылы Кхенпо Сертар институтының жүздеген студенттерін Қытайдың Шанси провинциясындағы Утай тауының қасиетті тауларына саяхатқа алып барды. Пекинге жолда, ол 10-шы Панчен-ламамен кездесіп, бодхисаттвалардың 37 тәжірибесі туралы дәріс берді. Кездесуде Панчен-лама Ларунг Гарға бата беріп, оны ресми түрде мақұлдады және Серта Ларунг Нгарик Нангтен Лоблинг (gser rta bla rung lnga rig nang bstan blob gling), яғни Серта Ларунг Бес Ғылым Буддистік академиясы деген ат берді. Бұл 13-ші Далай-лама мен Тертон Лераб Лингпаның қарым-қатынасын жалғастырды. Сол жылы Бутан патшайымы Дилго Кхенце шақыруымен Кхенчен Джигме Пунтсокқа сапар жасап, патшаға ілімдер берді. Бұл туралы Тибеттік Адам Құқықтары және Демократия Орталығы (ТХРД) егжей-тегжейлі баяндады. Содан кейін шамамен 8000 студент мектептен қуылды, 3800 тұрғын үй мен медитация орындары бұзылды. 2017 жылы Tibet Watch және Free Tibet ұйымдары бірлесіп жасаған Ларунг Гар туралы баяндамада Кхенчен Джигме Пунтсок бұзуға дейін студенттерді қуудан бас тартқаны және бір жыл бойы байланыссыз ұсталғаны айтылады. 2003 жылдың қараша айының соңында оның кіші әпкесі Ани Мундрон Ларунг Гарда қайтыс болды. 2003 жылдың 3 желтоқсанында сабақ кезінде ауырып қалғаннан кейін Баркхам ауруханасына жеткізілді. Көзінің жойылу себебі әлі де құпия болып қалуда.

Kyabje Khenchen Jigme Phuntsok, (Tibetan: , Wylie transliteration: 'jigs med phun tshogs 'byung gnas) (1933 – 7 January 2004), was a Nyingma lama and Terton from Sertha Region. His family were Tibetan nomads. At the age of five he was recognized "as a reincarnation of Lerab Lingpa (las rab gling pa, 1856 1926). Known also as Nyala Sogyel (nyag bla bsod rgyal) and Terton Sogyel (gter ston bsod rgyal), Lerab Lingpa was an eclectic and highly influential tantric visionary from the eastern Tibetan area of Nyarong (nyag rong)." while apparently untouched by the violence and destruction of the Cultural Revolution. By its end in 1976, Khenpo Jigme Phuntsok's fame had grown exponentially. His teachings and his images circulated around the Tibetan plateau. In 1987, Khenpo led hundreds of his students from Serthar Institute on a pilgrimage to the sacred mountains of Mount Wutai in China's Shanxi Province. En route in Beijing, he met again with the 10th Panchen Lama as he gave teachings on the 37 Practices of Bodhisattvas. During the meeting, the Panchen Lama blessed and officially endorsed Larung Gar and bestowed its name as Serta Larung Ngarik Nangten Lobling (gser rta bla rung lnga rig nang bstan blob gling), or Serta Larung Five Science Buddhist Academy. in a continuation of the 13th Dalai Lama's and Terton Lerab Lingpa's relationship. The same year, the Queen of Bhutan with Dilgo Khyentse invited Khenchen Jigme Phuntsok to visit, and teachings were given to the king. as reported in detail by the Tibetan Center for Human Rights and Democracy (TCHRD). Afterward, around 8,000 students were expelled and 3,800 residences and meditation huts were demolished. A joint 2017 Tibet Watch and Free Tibet report on Larung Gar states Khenchen Jigme Phuntsok refused to expel students before the demolitions began, and was held incommunicado for a year In late November 2003, his younger sister Ani Mundron died at Larung Gar. After becoming ill during a teaching on 3 December 2003, he was taken to the Barkham hospital, Sources state the actual cause of his death remains a mystery.

Серта Ларунг Бес Ғылым Буддистік Академиясы

1980 жылы Джигме Пунтсок Ларунг Гарды құрды, ол Ларунг Гар будда академиясы деп аталады және оның ресми атауы 10-шы Панчен-лама берген, Серта Ларунг Нгарик Нангтен Лоблинг (gser rta bla rung lnga rig nang bstan blob gling) немесе Серта Ларунг Бес ғылым будда академиясы. Оның шалғай орналасқанына қарамастан, ол Кхенпоның үйінде жиналатын бірнеше шәкірттен 2000 жылға қарай 10 000-нан астам монахтар, монахинялар және жай ғибадат етушілер санымен әлемдегі тибет буддизмін зерттеудің ең үлкен және ықпалды орталықтарының біріне айналды. Жалпы, академияның студенттері монахтар, монахинялар, тибет және қытай тектес «әде ұстаушылар» және тантралық тәжірибешілерден құралған. Олар институттың төрт негізгі діни бөлімінде оқыды: Нгарик Нангтен Лоблинг, Пема Хандро Дулинг монастыры, Лекцо Шарбеб Линг және Халықаралық діни комитет. Нгарик Нангтен Лоблинг 2500 тибет монахтарынан тұрады. Пема Хандро Дулинг монастыры – Тибеттің барлық аймақтарынан келген шамамен 5000 монахиняның үйі. Сертарға келгендердің жартысынан көбі әйелдер, ал оқу бағдарламасы монахиняларға тибет тарихында алғаш рет қыздар үшін Кхенпо немесе Кхенмо дәрежесін алуға мүмкіндік берді. Тибеттің басқа аймақтарындағы монастырлардың саны салыстырмалы түрде аз және қабылдау шектеулі болса, Сертар Джигме Пунтсоктың экуменикалық көзқарасын шын ниетпен зерттеуге ұмтылған кез келген адамға ашық болды. Кхенпоның қызы, Джецунма Муме Еше Цомо, Хандро Мингюр Пелкьи Дронманың тулкусы ретінде танылды. Лекцо Шарбеб Линг – 1000-нан астам тибеттік «әде ұстаушыларды» және Сертар мен Тибеттің басқа аймақтарынан келген тантрикалық тәжірибешілерді даярлаған бөлім. Халықаралық діни комитет Қытай Халық Республикасының аймақтарынан және Азияның басқа елдерінен келген 1000 шәкірттің оқуын қадағалады. Академияға келген 10 000 студенттің шамамен 10 пайызы хань ұлтынан болды. Тибеттанушы Гленн Муллин: «Бүгінгі таңда Қытайда тибет буддизмінің қаншалықты күшті дамығанын көру қызықты. Елде барлық жерде дерлік шағын оқу және тәжірибе орталықтары бар. Кейбіреулерінің көлемі тез өсті, мысалы, Кхенпо Джигмей Пунтсоктың Кхамдағы орталығында әрқашан 10 000-нан астам толық уақытты студенттер мен стажерлер тұрады».

In 1980, Jigme Phuntsok founded Larung Gar, known as Larung Gar Buddhist Academy and by its official name as bestowed by the 10th Panchen Lama, Serta Larung Ngarik Nangten Lobling (gser rta bla rung lnga rig nang bstan blob gling) or Serta Larung Five Science Buddhist Academy. Despite its remote location, it grew from a handful of disciples gathering in Khenpo's home to be one of the largest and most influential centers for the study of Tibetan Buddhism in the world, numbering more than 10,000 monks, nuns, and lay disciples by the year 2000. Overall, the student body of the academy was made up of monks, nuns, lay "vow holders" of both Tibetan and Chinese origins, and tantric practitioners. They studied under four major religious divisions in the Institute: Ngarig Nangten Lobling, Pema Khandro Duling Nunnery, Lektso Charbeb Ling, and the
International Religious Committee. Ngarig Nangten Lobling consisted of 2,500 Tibetan monks. Pema Khandro Duling Nunnery is the home for study to approximately 5,000 nuns, as of late 1990s, from all regions of Tibet. More than half of those who came to Serthar are women and the curriculum allowed nuns to achieve a coveted Khenpo degree, or Khenmo for women, for the first time in Tibetan history. Entry into the relatively small number of nunneries that exist in other areas of Tibet is limited, but Serthar was open to virtually anyone who genuinely sought to become a student of Jigme Phuntsok's ecumenical vision. Khenpo's niece, Jetsunma Mume Yeshe Tsomo, is recognized as the tulku of Khandro Mingyur Pelkyi Dronma

Lektso Charbeb Ling is the section that trained over 1,000 lay Tibetan "vow holders" and tantric practitioners from Sêrtar and other regions of Tibet. The International Religious Committee oversaw 1,000 disciples from regions of the People's Republic of China and students from other Asian countries. Roughly ten percent of the nearly 10,000 students attending the academy were ethnic Han people. Tibetologist Glenn Mullin said, "It is interesting to see how strong Tibetan Buddhism has become throughout China these days. There are small study and practice centers almost everywhere in the country. Some have become explosively huge, like Khenpo Jigmey Puntsok’s place in Kham, which always has well over 10,000 full time students and trainees in residence."

Мал сойыуға қарсы қозғалысы

Жигме Пунцок 1990 жылдары тибеттік үй шаруашылықтарындағы мал сою көрсеткішінің артуын және малдың қытайдың ішкі нарықтарына тасымалдау кезіндегі қиындықтарын көргеннен кейін, алғаш рет мал союға қарсы қозғалысты бастады. Діни ұстаз ретінде ол дәстүрлі малшылардан мал сатуды азайтуды немесе толығымен тоқтатуды сұрады. Оның шәкірттері және көптеген басқа ламалар да малшыларды малдарының коммерциялық союға сатылуынан бас тартуға шақырды. Көптеген малшылар үш жылға (немесе мәңгілікке) тоқтауға ант берді. Бүгінде малшылардың өз яқтарымен коммерциялық айналысқа қатыспауға ант беру практикасы Сертадан басталып, Шығыс Тибет таулы аймағының кең географиялық аймақтарына және Сычуань, Цинхай, Гансу және Тибет автономиялық ауданының (ТАА) этникалық тибеттік малшылық аймақтарына тараған қозғалысқа айналды.

Үкіметпен қарым-қатынастар

1959 жылғы Тибет көтерілісі кезінде ол Үндістанға қашудың орнына Тибетте қалу туралы шешуші шешім қабылдады. 1960-1980 жылдары Мәдени революциядан қашу үшін көшпелі өмір салтына оралды. 1980 жылы Джигме Пунтсок Сертар (қытайша Седа) қаласының жанында Сертар буддалық институтын (Ларунг Гар буддалық институты деп те аталады) құрды. Институттың танымалдылығы артып, 8500 студентке дейін жетті, оның ішінде 1000-ге жуық этникалық қытайлар, сондай-ақ Тайвань, Гонконг, Сингапур және Малайзиядан келген студенттер болды. 1987 жылы Джигме Пунтсок 10-шы Панчен-ламамен танысып, дос болды. 1989 жылы ол 14-ші Далай-ламамен кездесті, бірақ Қытай Коммунистік партиясының наразылығына қарамастан, оны айыптаудан бас тартты. Осыдан кейін Қытай үкіметі оған қандай да бір себеппен сапарға шығуға рұқсат бермеді. Кхенпо Тибет пен Қытай бойынша кеңінен саяхаттап, термаларды үйретті. 1990 жылы Кябже Пенор Ринпоче шақыруымен Үндістанға сапар шекті, онда Майсурдегі Ньингма институты сияқты әртүрлі монастырьларда сабақ берді. Дарамсалада Далай-лама Кхенпомен бұрынғы өмірлерінде болған байланыстарын жаңартты, Кхенподан екі апта бойы үйренді. 1993 жылдың жазында ол Үндістан, Бутан, Гонконг, Сингапур, Малайзия, Тайвань, АҚШ, Канада және Франциядағы түрлі Дхарма орталықтарына барды, соның ішінде Лераб Лингке сапар шекті, онда Тертон Согьялдың термалары – Тендрел Ньесель және Ваджракилая, сондай-ақ Манджушри мен Ваджракилаяның өзінің терма қазыналары мен Дзогчен ілімдерін берді. 1999 жыл шамасында Сычуань Біріккен Жұмыс Фронты оған Далай-ламаны қолдау мәселесі бойынша қысым көрсетіп, институттағы студенттер санын азайтуды талап етті (хабарламаларға сәйкес, 150 немесе 1400 адамға дейін). Бірақ Джигме Пунтсок бас тартты. 2001 жылдың жазында бірнеше мың Халық қарулы полициясы мен Қоғамдық қауіпсіздік бюросының қызметкерлері институтқа шабуыл жасап, құрылыстарын бұзды және студенттерді таратып жіберді. Ол үкімет тарапынан ұсталды және бір жыл бойы байланыссыз ұсталды, содан кейін денсаулығы нашарлағандықтан босатылды, бірақ үнемі бақылауда болды. 2003 жылдың желтоқсан айында Кенчен Джигме Пунтсок сабақ кезінде ауырып, Баркамдағы ауруханаға түсті, кейін Чэндудағы басқа ауруханаға көшірілді. Чэндудағы әскери ауруханадағы өлімінің нақты себебі әлі де құпия болып отыр.

During the 1959 Tibetan Rebellion he made the crucial decision to remain in Tibet rather than flee to India. Between 1960 and 1980 he returned to a nomadic lifestyle in order to avoid the Cultural Revolution. In 1980 Jigme Phuntsok founded the Serthar Buddhist Institute (also called the Larung Gar Buddhist Institute, near the town of Sêrtar (Chinese Seda). The institute's popularity grew until there were 8500 students at the site, including about 1000 ethnic Chinese as well as students from Taiwan, Hong Kong, Singapore, and Malaysia. In 1987 Jigme Phuntsok met and befriended the 10th Panchen Lama. In 1989 he also met the 14th Dalai Lama, whom he refused to denounce, much to the chagrin of the Chinese Communist Party. After this the Chinese government refused him permission to travel for any reason for a period of time. Khenpo made extensive travels across Tibet and China, teaching and revealing terma. In 1990, at the invitation of Kyabjé Penor Rinpoche, he visited India, where he taught at various monasteries, including the Nyingma Institute in Mysore. At Dharamsala, the Dalai Lama resumed the connections he and Khenpo had in their previous lives by receiving teachings from Khenpo for two weeks. In the summer of 1993, he visited various Dharma centres in India, Bhutan, Hong Kong, Singapore, Malaysia, Taiwan, USA, Canada, and France, including Lerab Ling, where he gave empowerments and teachings including the empowerments of Tertön Sogyal's termas, Tendrel Nyesel and Vajrakilaya, as well as his own terma treasures of Manjushri and Vajrakilaya, and Dzogchen teachings. Around 1999 the Sichuan United Work Front pressed him on the issue of his support for the Dalai Lama, and demanded that he reduce the number of students at the institute (either to 150 or to 1400, depending on reports). Jigme Phuntsok refused. In summer of 2001 several thousand members of the People's Armed Police and the Public Security Bureau descended on the site, razing its structures and dispersed its students. He was detained by the government and held incommunicado for a year, then released in poor health while reportedly under constant surveillance. In December 2003, Khenchen Jigme Phuntsok became ill during a teaching, was admitted to a hospital in Barkham and then moved to another hospital in Chengdu. The actual cause of his death at the military hospital in Chengdu is reported to remain a mystery.

Жарияланымдар

Кенчен Джигме Пунцок. Килая Тантраның бір саласы – Гурхукма, деп аталады: Жүректің қасиетті байланысының жалғыз Килаясы. Еше Мелонг, Непал, 1990 жыл.
Кенчен Джигме Пунцок. Будда болу мүмкіндігін жақын ету. Чагдуд Гонпа/Падма баспасы, 1993 жыл.
Кенчен Джигме Пунцок. Діни және дүниелік этиканы жарықтандыратын шам (lugs gnyis blang dor gsal ba'i sgron me). Кенчен Джигме Пунцок. Жүрек кеңесінің әуенді бұлты (snying gdam sprin gyi rol mo). Кенчен Джигме Пунцок сериясы. Лотсава үйі. Тибет шеберлерінің аудармалары. Ықпалды Ньингма ұстазы және қазынаны ашушы Кябже Кхенчен Джигме Пунцок Ринпоче (mkhan chen 'jigs med phun tshogs), сондай-ақ Кхенпо Джигфун туралы еңбектер. https://www.lotsawahouse.org/tibetan-masters/khenpo-jigme-phuntsok/
Кенчен Джигме Пунцок. Әрқашан қасында: Джигме Пунцоқтың жарқын даналығы. Редакторы: Кенпо Содаргье. Қар арыстаны, 25 сәуір 2015 жыл.
Кенчен Джигме Пунцок. Әрқашан есте сақта: Өмір бойына арналған шын жүректен келген кеңестер. Аударған: Кенпо Содаргье, Wisdom Publications, 2019 жыл. Кенчен Джигме Пунцок. Өмір және руханият: 365 сабақ. Редакторы: Кенпо Содаргье, 31 мамыр 2020 жыл.