Чипс Рафферти: Австралияның белгілі суреткері

Кіріспе

Австралиялық актер (1909–1971)

Джон Уильям Пилбиан Гоффэйдж MBE (26 наурыз 1909 – 27 мамыр 1971), кәсіби тұрғыда Чипс Рафферти деп танылған, австралиялық актер болған. Ол "әдеттегі австралиялықтың тірі символы" деп аталды.

Алғашқы жылдары

Джон Уильям Пилбиан Гоффэйдж Нью-Саут Уэльс штатының Брокен Хилл қаласының жанындағы Билли Гоат Хиллде, ағылшын туған мал сатушы Джон Гоффэйдж бен Австралияда туған Вайолет Мод Джойстің отбасында дүниеге келді. Рафферти актерлікке құмарланып, Холлдың "Руддтың әкесі, М.П." (1940) фильміндегі бірнеше нашар өрт сөндірушілердің бірі ретінде тағы бір атаусыз рөл алды.

Қырық мың атты

Рафферти 1940 жылғы «Қырқ мың атты» фильмінде үш басты рөлдің біріне таңдалғанда халықаралық атаққа ие болды. Бұл фильмді Чарльз Шоувел 1917 жылғы Бер-Шеба шайқасы туралы түсірген. Рафферти кинопробадан өткен соң рөлге бекітілді. Шоуэл оны «Слим Саммервилл мен Джеймс Стюарттың араласуы сияқты, әрі қызық, бірақ табиғи юморға толы» деп сипаттаған. Ол сөйлеуге аса жасынып, бойы ұзын бұшман рөлін сомдады. «Қырқ мың атты» фильмі өте танымал болды және бүкіл әлемде көрсетілді, сол кезге дейін ең көп көрілген австралиялық фильмдердің біріне айналды. Фильмнің романтикалық басты рөлдерін Грант Тейлор (актер) мен Бетти Брайант орындаса да, Раффертидің ойынына көп мақтаулар айтылды.

Соғыс қызметі

Раффэрти 1941 жылғы 28 мамырда Эллен Кэтлин "Квентин" Джеймсонға үйленді. Одан кейін бір күні Австралия Корольдік әуе күштеріне қабылданып, әскерлерге ойын-сауық көрсетті. Соғыс жылдары Раффэртиге демалысында фильм түсіруге рұқсат берілді. Ол Холл режиссерлік еткен "Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты" (1943) атты қысқа метражды фильмде түсті. "Тобруктың егемендері" (1944) фильмінде ол Шоуэл мен Грант Тейлормен қайта қауысты, бұл фильм "Қырық мың атты әскер" фильмінің табысын қайталауға жасалған әрекет болды. Раффэрти 1945 жылғы 13 ақпанда ұшқыш офицер шеніне жеткен соң, әскери қызметтен босатылды.

Халықаралық атақ

Ealing Studios соғыстан кейін Австралияда көркем фильм түсіруге қызығушылық танытты және Гарри Уаттке тақырып табуды тапсырды. Ол соғыс кезінде мал айдау туралы оқиғаны (нағыз оқиғаға негізделген) "Оверлендкерлер" (1946) фильмінде бейнеледі және басты рөлді Ватт "австралиялық Гэри Купер" деп атаған Раффэртиге берді. Раффертидің гонорары аптасына 25 фунтты құрады. Ealing Studios фильмнің түсірілімінен бұрын Раффэртимен ұзақ мерзімді келісімшартқа қол қойды. Фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды және Раффэрти киножұлдыз ретінде танылды. Ealing Studios Rank Films компаниясымен байланыста болды, олар Раффэртиді "Буш Рождествосы" (1947) балалар фильмінде басты рөлге шақырып алды. Фильм өте танымал болды. Ealing Studios Раффэртимен ұзақ мерзімді келісімшарт жасасты. Ол Англияға "Оверлендкерлер" фильмін насихаттау үшін барды, ал Ealing оны "Жоанна Годденнің махаббаты" фильміне түсірді. Голливудта фильмді насихаттаған кезде ол Хедда Хоппермен кездесті, ол Раффэртидің "қызығушылық тудыратынын" айтты. Оны австралиялық Гэри Купер деп атайды, бірақ оны сәл қысқартса, қарт Уилл Роджерске ұқсайтын болар еді. Оны экранға көлденең түсірмесе, қалай шығаратынын білмеймін. Ол ескі етіктей табиғи". Ealing және Уатт Австралияда тағы бір фильм түсіргісі келді және "Еврика-стокада" спектаклін таңдады. Раффэрти көтеріліс жетекшісі Питер Лаллор рөлінде ойнауға шақырылды, бірақ кейбір жақтар Питер Финчті бейнелеуге қысым көрсетті. Нәтижесінде фильм кассада сәтсіз болды және Раффэртидің актерлік шеберлігіне сын айтылды. Раффэртидің келесі рөлі Томми Триндермен бірге Ealing үшін комедия болуы керек еді. Бірақ Ealing екі актерді аборигендердің жер құқығы туралы "Bitter Springs" (1950) драмасында ойнатты. Фильм кеңінен танымал болмады және Ealing Австралиядағы түсірілімдерін тоқтатты. Раффэрти актерлік қызметін жалғастырып, "Chips: Story of an Outback" радиошоуында ойнады. Ол 20th Century Fox компаниясы түсірген "Кенгуру" (1952) мелодрамасында түсті. Студия оның актерлік шеберлігін жақсы бағалап, оны (Чарльз Тингвеллмен бірге) Лос-Анджелеске "Жалаңдықтағы тышқандар" (1953) соғыс фильмінде австралиялық сарбаз рөлінде ойнауға шақырды.

Ealing Studios were interested in making a feature film in Australia after the war, and assigned Harry Watt to find a subject. He came up with The Overlanders (1946), a story of a cattle drive during war time (based on a true story) and gave the lead role to Rafferty who Watt called an "Australian Gary Cooper." Rafferty's fee was £25 a week. Ealing Studios were so pleased they signed Rafferty to a long term contract even before the film was released. The film was a critical and commercial success and Rafferty was established as a film star. Ealing Studios were associated with Rank Films, who cast Rafferty in the lead of Bush Christmas (1947), a children's movie where Rafferty played the villain. It was very popular. Ealing Studios signed Rafferty to a long term contract. He went to England to promote The Overlanders and Ealing put him in The Loves of Joanna Godden. While promoting the film in Hollywood he met Hedda Hopper who said Rafferty "created quite a stir. They call him the Australian Gary Cooper, but if he were cut down a bit he would be more like the late Will Rogers. I don't know how they'll get him on the screen unless they do it horizontally He is as natural as an old shoe." Ealing and Watt wanted to make another film in Australia and decided on a spectacle, Eureka Stockade. Rafferty was cast in the lead as Peter Lalor, the head of the rebellion, despite pressures in some quarters to cast Peter Finch. The result was a box office disappointment and Rafferty's performance was much criticised. Rafferty was meant to follow this with a comedy for Ealing co starring Tommy Trinder. Instead, Ealing put the two actors in a drama about aboriginal land rights Bitter Springs (1950). The film was not widely popular and Ealing wound up their filmmaking operation in Australia. Rafferty kept busy as an actor, appearing on radio in a show Chips: Story of an Outback. He was cast by 20th Century Fox in a melodrama they shot in Australia, Kangaroo (1952). The studio liked his performance enough that they flew him (and Charles Tingwell) over to Los Angeles to play Australian soldiers in The Desert Rats (1953), a war movie.

Өндіруші

Австралиядағы фильм өндірісі азайды, Раффэрти кино өндірісімен айналысуға шешім қабылдады. Ол иммиграция туралы әңгімелейтін "Жасыл опал" фильмін жасағысы келді, бірақ қаржы табуға қол жеткізе алмады. Бірақ ол продюсер-режиссер Ли Робинсонмен бірігіп, бірге фильм түсіруді жөн көрді. Олардың алғашқы фильмі – Робинсонның режиссерлік жұмысы, Раффэртидің басты рөлде ойнаған және екеуінің де продюсерлік еткен "Фантомдық малшы" (1953) болды. Фильм табыс әкелді. Одан кейін одан да танымал болған "Корал теңізінің королі" фильмі шықты, ол Род Тейлорды кино көрермендеріне таныстырды. Раффэрти мен Робинсон француздықтардың қызығушылығын оятып, олармен бірлесіп Жаңа Гвинеядағы "Жәннатқа қадам бас" (1956) атты оқиғалық фильмді жасады. Бұл олардың осы күнге дейінгі ең танымал фильмі болды. Раффэрти актер ретінде тек британдық қаржымен түсірілген, Австралиядағы "Смайли" (1956) комедиясында ғана ойнады. Фильм сәтті болды және "Смайлиге мылтық керек" (1958) атты жалғасы шықты, онда Раффэрти өзінің бұрынғы рөлін қайта ойнады. Англияда ол "Жалынды қылыш" (1958) фильмінде түсті. Сонымен қатар, ол 1957 жылы Австралия үкіметінің "Британды әкеліңіз" атты науқанының бөлігі болған киножарнамаларға қатысты. Бұл науқан Австралияға көшіп келген британдықтардың санын арттыру мақсатында ұйымдастырылды. Раффэрти мен Робинсон Робинсонмен бірге тағы үш фильм түсіру үшін ақша жинады. Ол Робинсонмен бірлесіп түсірген төртінші фильмде, "Күндегі шаңда" (1958) өзі ойнаудан бас тартты, бұл олардың бірінші сәтсіздігі болды. Ол "Қашқын" (1959) және "Тынышсыз бен кінәлі" (1960) фильмдерінде де болған жоқ. Үш фильм де ақша жоғалтып, Раффэрти қаржылық қиындыққа тап болды.

Кейінгі мансап

Рафферти актерлік қызметке ғана оралды. Ол Роберт Митчем мен Дебора Керрмен бірге "The Sundowners" (1960) фильмінде шағын рөл ойнады, ал Джек Леммон мен Рикки Нельсонмен бірге "The Wackiest Ship in the Army" (1960) фильмінде жағалау күзетшісінің рөлінде ойнады. Ол 1961 жылы австралиялық "Whiplash" телесериалының бірнеше эпизодында қонақ ретінде пайда болды. Рафферти 1962 жылы Metro Goldwyn Mayer компаниясының Марлон Брандо қатысқан "Баунтидегі бүлік" фильмінің қайта түсірілімінде көтерілісшілердің бірі ретінде ойнады. "Баунти" фильмінің Таитиде түсірілімі алты айдан астам уақытқа созылды, бірақ ол өндірістік компаниясының банкроттығынан кейін қаржылық жағдайын жақсартты; бұл оған өмірінің соңына дейін асыраған пәтерлер үйін сатып алуға мүмкіндік берді. Рафферти фильмді "Байлыққа толы бүлік" деп атады. 1962 жылы 1 метр 88 сантиметрлік актер Лондон клубында эмигранттармен араласып отырғанда, оларға есік күзетшісі болып жұмыс істейтін австралиялық қосылды, ол Раффертидің білмегенідей, кәсіби күресші еді. Есік күзетшісіне кіруге көмектескеніне қарамастан, оны ескермегендігіне наразылық білдіргені соншалық, Рафферти оны "сыртқа шығуға" шақыруға итермеледі. Соңынан болған қатыгез ұрыс кезінде ол бетіне терең сызаттар алды және миокард инфарктіне ұшырады (осы оқиғаға дейін жүрек ауруы бар екенін білмеген). Бұл оған екі маңызды фильмде рөлдерді алу мүмкіндігінен айырды. 1963 жылы ол Festival Records (FL 31015) компаниясымен "Адам және оның аты" атты үнтаспа жазды. Онда Банжо Патерсон (1864–1941), Адам Линдсей Гордон (1833–1870) және Уилл Х. Огилви (1869–1963) сияқты австралиялық ақындардың өлеңдерін оқыды. Рафферти 1963 жылы түсірілген "Adventure Unlimited" сериалының бірнеше эпизодында ойнады. Ол Австралияның "The Stranger" (1964) ғылыми-фантастикалық телесериалында Австралия премьер-министрінің рөлін ойнады, содан кейін Англияға барып, "Emergency Ward 10" (1964) сериалының сегіз эпизодында ойнады. Англияда ол британдық теледидарда "The Winds of Green Monday" (1965) фильмінде ойнады. Ол АҚШ-қа барып, "The Wackiest Ship in the Army" (1965) сериалының эпизодтарында (фильмдегі рөлінен өзгеше кейіпкер ретінде) қонақ ретінде ойнады. Бұл оған Голливудта телешоуларда жұмыс істеуге ұсыныстар жасауға мүмкіндік берді; ол "The Big Valley" (1966) фильмінде айқын австралиялық акцентпен одақ әскерінің рөлін ойнады. Ол сондай-ақ "Gunsmoke" (1966) және "Daktari" (1966) сериалдарында ойнады. "Үкіметтен көмек келмесе, болашағым үшін Америкаға қараудан басқа не істей аламын?" деді ол 1966 жылдың сәуір айында. Австралияға оралған Рафферти австралиялық комедиялық "They're a Weird Mob" (1966) фильмінде жақсы рөл ойнады, ол жергілікті оқиғалардың бірі болды. Ол Голливудқа оралып, "The Girl from UNCLE" (1967), "Tarzan" (1967) және "The Monkees" сериалдарында, сондай-ақ Элвис Преслидің "Double Trouble" (1967) және "Kona Coast" (1968) фильмдерінде ойнады. Австралияға оралғаннан кейін ол "Skippy the Bush Kangaroo", "Adventures of the Seaspray" (1967), "Rita and Wally" (1968), "Woobinda, Animal Doctor" (1970) және "Dead Men Running" (1971) фильмдерінде қонақ ретінде ойнады. Ол "Skullduggery" (1970) сияқты фильмдерді түсіруді жалғастырды. Раффертидің соңғы кино рөлі 1971 жылы "Wake in Fright" фильмінде болды, онда ол шөлдегі полицейдің рөлін ойнады. (Фильм негізінен Раффертидің туған қаласы Брокен Хиллде және оның айналасында түсірілді.) Фильм туралы сын жазған бір сыншы Раффертидің өнерін жоғары бағалап, оның "өміріндегі ең жақсы рөлдердің бірі саналатын, алдамшы түрде қауіпті және мазасыз ойынмен қорқынышты қарқындылықты" сезіндіргенін жазды. Оның соңғы өнері Австралияның "Spyforce" (1971) соғыс сериалының бір эпизодында болды. Өліміне бірнеше сағат қалғанда Раффертиге Джерри Льюис ұсынған "The Day the Clown Cried" фильмінде басты рөл берілді, бірақ ол фильм аяқталмай, жарыққа шықпады.

Rafferty returned to being an actor only. He had a small role in The Sundowners (1960), with Robert Mitchum and Deborah Kerr and played a coastwatcher in The Wackiest Ship in the Army (1960) with Jack Lemmon and Ricky Nelson. He guest starred in several episodes of the Australian shot TV series Whiplash (1961). Rafferty was cast as one of the mutineers in the 1962 remake of Metro Goldwyn Mayer's Mutiny on the Bounty, starring Marlon Brando. The filming of Bounty in Tahiti dragged longer than six months but it restored him to financial health after the failure of his production company; it enabled him to buy a block of flats which supported him for the rest of his life. Rafferty dubbed the film The Bounteous Mutiny. In 1962, the 6 foot 5 inch actor was socialising with fellow expatriates in a London club when they were joined by an Australian who acted as doorman, and unbeknownst to Rafferty, was a professional wrestler. Claiming he was being ignored after helping them get in the doorman was so argumentative that Rafferty was provoked into accepting a challenge to 'step outside'. In the severe beating that followed he sustained deep grazing across his face and suffered a myocardial infarction (he had not been aware of having a heart condition until the incident) costing him the chance at roles in two major film productions. In 1963 he recorded a long play record with Festival Records (FL 31015) entitled A man and his horse, narrating a selection of works from Australian verse composers including Banjo Paterson (1864–1941), Adam Lindsay Gordon (1833–1870) and Will H. Ogilvie (1869–1963). Rafferty appeared in some episodes of the series Adventure Unlimited shot in 1963. He played the Australian Prime Minister in the Australian sci fi TV series The Stranger (1964) then travelled to England and appeared in eight episodes of Emergency Ward 10 (1964). While in England he was in The Winds of Green Monday (1965) on British TV. He travelled to the US and guest starred in episodes of The Wackiest Ship in the Army (1965) (as a different character to the role that he played in the movie version). This led to further offers to work in Hollywood on television shows; he played a Union soldier in The Big Valley (1966) with a noticeably Australian accent. He was also in episodes of Gunsmoke (1966) and Daktari (1966). "What else can I do but look to America for my future when there is still no assistance or help from the government," said in April 1966. Back in Australia Rafferty had a good part in the Australian shot comedy They're a Weird Mob (1966) a big local success. He returned to Hollywood to appear in episodes of The Girl from UNCLE (1967), Tarzan (1967) and The Monkees, as well as the Elvis Presley movie Double Trouble (1967) and the adventure tale Kona Coast (1968)

Returning to Australia he guest starred in Skippy the Bush Kangaroo, Adventures of the Seaspray (1967), Rita and Wally (1968), Woobinda, Animal Doctor (1970) and Dead Men Running (1971). He continued to make films such as Skullduggery (1970). Rafferty's final film role was in 1971's Wake in Fright, where he played an outback policeman. (The movie was filmed mainly in and around Rafferty's home town of Broken Hill.) In a review of the film, a critic praised Rafferty's performance, writing that he "exudes an unnerving intensity with a deceptively menacing and disturbing performance that ranks among the best of his career". His final performance was in an episode of the Australian war series Spyforce (1971). Hours before he died, Rafferty was offered a prominent role in a film The Day the Clown Cried by Jerry Lewis which was never completed or released.

Өлім

1971 жылғы 27 мамырда Раффэрти 62 жасында жүрек талмасынан Сидней көшесінде, "Қорқыныш оянуы" фильміндегі рөлін аяқтағаннан кейін көз жұмды. Оның әйелі Елен 1964 жылы қайтыс болған, балалары болмады.

Құрметтер

1971 жылы Жаңа жылдық наградалар салтанатында Раффэрти Королева Елизавета II-нің сахна өнеріне қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атанды. 1989 жылы «Австралия Посты» Раффэртидің австралиялық кино саласына қосқан еңбегін құрметтеп, почта маркасын шығарды. Ал 2006 жылдың наурыз айында Брокен Хилл қалалық кеңесі қалалық ойын-сауық орталығына Раффэрти есімін беру туралы шешім қабылдады. «The Oxford Companion to Australian Film» анықтамалығында Раффэрти 1940-60 жылдардағы Австралияның ең танымал және маңызды актерi деп көрсетілген. Австралиялық әнші-сазгер Ричард Дэвис өзінің «There's Never Been A Crowd Like This» альбомына «Chips Rafferty» әнін енгізді.

Қауымдастықтар

Ол сондай-ақ дарынды суретші болды және "Ұзын Джон Гоффэйдж" атымен Қара және Ақ суретшілер клубының белгілі бір тұлғасы болды.

Фильм

Жыл Атауы Роль Ескермелер 1939 Жылқыма күлімдеп кел (немесе «Шалбарында құмырсқасы бар») Көрермендер қатарында (атаусыз) Толық метражды фильм 1940 Әке Руд, МП Өрт сөндіруші (атаусыз) Толық метражды фильм Қырық мың атты Джим Толық метражды фильм 1943 Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты РАФ механігі Қысқа фильм 1944 Тобруктың егеуқырлары Мило Трент Толық метражды фильм 1946 Жер үстіндегілер Дэн МакАлпин Толық метражды фильм 1947 Буш Рождествосы Ұзақ Билл Толық метражды фильм Джоанна Годденнің махаббаттары Колард Толық метражды фильм 1949 Эврика бекінісі (немесе «Қырғын төбесі») Питер Лалор Толық метражды фильм 1950 Ащы бұлақтар Уолли Кинг Толық метражды фильм 1952 Кенгуру (немесе «Австралиялық оқиқасы») 'Лен' Леонард Толық метражды фильм 1953 Шөлдік егеуқырлар Сержант 'Blue' Смит Толық метражды фильм «Шұғылалы малшы» (немесе «Жазықтықтың қайта оралуы») Күнбатыс адамы Толық метражды фильм. Сондай-ақ продюсер және қосымша сценарий авторы. Корал теңізінің патшасы Тед Кинг Толық метражды фильм. Сондай-ақ продюсер және қосымша сценарий авторы. 1956 Смайли Сержант Флэксмен Толық метражды фильм «Жұмаққа қадам басыңыз» (немесе «Тозаққа қадам басыңыз») Стив Макаллистер Толық метражды фильм. Сондай-ақ продюсер. 1958 Смайли мылтық алады Сержант Флаксмен Толық метражды фильм «Жалынды қылыш» Ұзақ Том Толық метражды фильм 1960 Күн батушылар Квинлан Толық метражды фильм Армиядағы ең ақымақ кеме Паттерсон Толық метражды фильм 1962 «Баунтидегі бүлік» Майкл Бёрн Толық метражды фильм. Толық метражды фильм «Әліс елдегі Уандерленд» Ақ атты рыцарь Телевизиялық пантомима 1965 «Жасыл дүйсенбінің желдері» Телевизиялық пьеса 1966 Олар - ерекше халық Гарри Келли Толық метражды фильм 1967 «Қос қиындық» Арчи Браун Толық метражды фильм 1968 «Кона жағалауы» Чарли Лайтфут Толық метражды фильм 1970 «Шыңқырлық» Әке 'Поп' Диллингэм Толық метражды фильм 1971 «Вилли Вилли» Қарлы шал Қысқа фильм «Қорқынышпен ояну» Джок Кроуфорд Толық метражды фильм

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1961 Whiplash Sorrel / Patrick Flagg Телесериал, 2 серия 1964 The Stranger Австралия Премьер-министрі Телесериал, 12 серия Emergency Ward 10 Мик Дойл Телесериал, 8 серия 1965 Армиядағы ең керемет кеме Бумер МакКай Телесериал, 1 серия Adventure Unlimited Боб Коул / Мик Ларкин Телесериал, 2 серия 1966 The Big Valley Жок, Одақ солдаты Телесериал, 1 серия Gunsmoke Ангус МакТаббот Телесериал, 1 серия Daktari Рейберн Телесериал, 1 серия 1967 The Girl from U. N. C. L. E. Ливерпульдік 'Энри Телесериал, 1 серия Tarzan Дұрыл Дженсен Телесериал, 2 серия The Monkees Капитан S2:E12, "Hitting the High Seas" Skippy the Bush Kangaroo Поп Миллер Телесериал, 1 серия Adventures of the Seaspray Телесериал, 1 серия 1968 Rita and Wally Мистер Стиллер Телесериал, 1 серия 1969 Delta Sawtell Телесериал, 1 серия 1970 Woobinda, Animal Doctor Шаруа Телесериал, 2 серия 1971 Dead Men Running Телехикая Spyforce Леон Рейли Телесериал, эпизод: Рейлидің армиясы (соңғы пайда болу)