Вильгельм Норманн: Майлы заттарды қатайтудың неміс химигі

Кіріспе

Неміс химигі (1870–1939)

Вильгельм Норманн (16 қаңтар 1870, Петерсхагенде туған – 1 мамыр 1939, Хемницте қайтыс болған) (кейде Норман деп те жазылады) – 1901 жылы майларды гидрлендіруді енгізген неміс химигі. 1902 жылы 141,029 нөмірімен неміс патентімен қорғалған осы өнертабысы маргарин және өсімдік майынан жасалған қысқарту өндірісіне зор әсер етті.

Ерте өмір және білім

Оның әкесі Юлиус Норманн Петерсхагендегі бастауыш мектептің және Селекта мектебінің директоры болды. Оның анасы Луиза Норманн, туған тегі Сивеке. Норманн 1877 жылдың 31 наурызынан бастауыш мектепке қатысты. Алтыншы сыныптың Пасхасынан кейін ол Херфордтағы Фридрих гимназиясына ауысты. Әкесі Кройцнах қалалық орта мектебінде мұғалімдік қызметке үміткер болғаннан кейін, Вильгельм Кройцнахтың Корольдік орта мектебіне көшті. Ол емтихандарын тапсырып, 18 жасында мектепті бітірді.

Мансап

Норман 1888 жылы Герфорд машина май және май фабрикасы Leprince & Siveke-де жұмыс істей бастады. Бұл компанияның негізін қалаушы оның қарындасы Вильгельм Сивеке болды. Компанияның Гамбургтегі филиалын екі жыл басқарғаннан кейін, Висбадендегі профессор Карл Ремигиус Фрезеньюстың зертханасында химияны оқуға түсті. 1892 жылдың сәуірінен бастап Норманн Берлин Технологиялық институтының мұнай аналитикасы бөлімінде профессор Д. Холдтың жетекшілігімен оқуын жалғастырды. 1895 жылдан 1900 жылға дейін Фрайбург Альберт Людвигс университетінде профессор Клаус пен профессор Виллгеродтың жетекшілігімен химияны, ал профессор Штайнманның жетекшілігімен геологияны зерттеді. Ол 1900 жылы "Unterchlorigsauren Salzen und primären aromatischen Aminen арасындағы реакцияларға қатысты зерттеулер" ("Contributions to the knowledge of the reactions of hypochlorite salts and primary aromatic amines") тақырыбындағы еңбегі үшін докторлық диссертациясын қорғады. 1901 жылы Норманн Федералдық геологиялық институттың корреспонденті болып тағайындалды.

Негізгі жұмыс

1901 жылдан 1909 жылға дейін ол Leprince & Siveke компаниясында майлар мен майлардың қасиеттерін зерттеген зертхананың меңгерушісі болды. 1901 жылы Норманн Пауль Сабатьедің мақала жариялағанын естіді, онда Сабатье тек буланатын органикалық қосылыстар арқылы сұйық тар майларына каталитикалық сутегін байлау мүмкін екенін айтты. Норманн Сабатьедің тұжырымын тексеріп, оның дұрыс еместігін дәлелдеді. Ол сұйық олеин қышқылын дисперсті никельмен катализдік сутектілік әдісі арқылы қатты стеар қышқылына айналдыра алды. Бұл қаныққан майларды қатайту процесінің бастауы болды. 1901 жылғы 27 ақпанда Норманн қаныққан майларды өндіру процесін «май қатайту» деп атады. 1902 жылғы 14 тамызда Германияның Императорлық патент бюросы Leprince & Siveke компаниясына 141,029 нөмірімен патент берді, ал 1903 жылғы 21 қаңтарда Норманнға британдық патент берілді. 1905 жылдан 1910 жылға дейін Норманн Херфорд компаниясында май қатайту зауытын салдырды. 1908 жылы патентті Англияның Уоррингтон қаласындағы Joseph Crosfield & Sons Limited компаниясы сатып алды. 1909 жылдың күзінен бастап қатайтылған майлар Уоррингтондағы ірі зауытта сәтті өндіріле бастады. Алғашқы жылғы өндіріс көлемі шамалы болды. Lever Brothers бәсекелес процестің үлгісін жасағанда, Crosfield оларды патенттік құқықтарды бұзды деп сотқа берді, бірақ сотта ұтылып қалды. 1911 жылдан 1922 жылға дейін Норманн голландтық Jürgens компаниясы құрған Ölwerke Germania (Germania Oil Factory) зауытының ғылыми директоры болды. 1917 жылдан бастап Норманн Антверпенде, Үндістанда жұмыс істейтін маргарин компаниясы SAPA Societe anonyme des grasses, huiles et produits africaines үшін май қатайту зауытын салды. Ол Бельгиялық отаршылдық қоғамының тапсырысымен техникалық директор болып жұмыс істеді. 1920 жылғы 25 сәуірде ол 407180 Verfahren zur Herstellung von gemischten Glyceriden (аралас глицеридтерді өндіру әдісі) неміс патентіне өтініш берді, ол 1924 жылғы 9 желтоқсанда мақұлданды. 1920 жылғы 26 маусымда Oelwerke Germania фирмасы және доктор Вильгельм Норманн 417215 Verfahren zur Umesterung von Fettsaureestern (май қышқылдарының эфирлерін трансэстерлеу әдісі) неміс патентіне өтініш берді, ол 1925 жылғы 27 қыркүйекте бекітілді. Норманн 1939 жылғы 1 қаңтарда зейнетке шықты және 1939 жылғы 1 мамырда Кеминцтегі Küchwald ауруханасында аурудан кейін қайтыс болды. Ол 1939 жылғы 5 мамырда Херфордтағы Hermannstrasse көшесіндегі ескі зираттағы отбасылық қабірге жерленді.

From 1901 to 1909 he was head of the laboratory at Leprince & Siveke, where conducted investigations of the properties of fats and oils. In 1901 Normann heard about Paul Sabatier publishing an article, in which Sabatier stated that only with vaporizable organic compounds it is possible to bind catalytic hydrogen to fluid tar oils. Normann investigated and disproved Sabatier's assertion. He was able to transform liquid oleic acid into solid stearic acid by the use of catalytic hydrogenation with dispersed nickel. This was the precursor of saturated fat hardening. On 27 February 1901 Normann invented what he called fat hardening, which was the process of producing saturated fats. On 14 August 1902 the German Imperial patent office granted patent 141,029 to the Leprince & Siveke Company, and on 21 January 1903 Normann was granted the British patent,
During the years 1905 to 1910 Normann built a fat hardening facility in the Herford company. In 1908 the patent was bought by Joseph Crosfield & Sons Limited of Warrington, England. From the autumn of 1909 hardened fat was being successfully produced in what in a large scale plant in Warrington. The initial year's production was nearly
When Lever Brothers produced a rival process Crosfield took them to court over patent infringement, which Crosfield lost. From 1911 to 1922, Normann was scientific director of Ölwerke Germania (Germania Oil Factory) in Emmerich am Rhein, which was established by the Dutch Jürgens company. From 1917, Normann built a fat hardening factory in Antwerp for the margarine company SAPA Societe anonyme des grasses, huiles et produits africaines, which operated in India. He served as technical director by order of the Belgian Colonial Society. On 25 April 1920 he filed for German patent 407180 Verfahren zur Herstellung von gemischten Glyceriden (Procedure for the production of mixed glycerides), which was approved on 9 December 1924. On 26 June 1920 the Firma Oelwerke Germania and Dr Wilhelm Normann filed for German patent 417215, Verfahren zur Umesterung von Fettsaurestern. (Procedure for the transesterification of fatty esters), which was approved on 27 September 1925. of Herford on 12 September 1916. On 1 January 1939 Normann retired, and he died on 1 May 1939 after an illness in the Küchwald Hospital in Chemnitz. He was entombed on 5 May 1939 in the family grave at the old cemetery on Hermannstrasse in Herford.

Марапаттар

1922 жылдың 8 маусымы: Неміс химиялық қоғамының Либиг медалімен марапатталды. 1939 жылдың ақпаны: Вестфалендегі Мюнстер университетінің Табиғи ғылымдар факультеті мен сенаты табиғат ғылымдарының құрметті докторлық дәрежесін берді. 1939: Deutsche Gesellschaft für Fettforschung (DGF; Неміс май зерттеу қоғамы), қазіргі Deutsche Gesellschaft für Fettwissenschaft (Неміс май ғылымы қоғамы), Мюнстер қаласында құрметті мүшелікке қабылданды. Майды қатайтуды ойлап тапқандығының құрметіне DGF 1940 жылдың 15 мамырында Вильгельм Норманн медалін табыс етті. 1940 жылдан бері ол мерзімімен беріліп келеді. Герфордтағы Вильгельм Норманн кәсіби колледжі Норманнның есімімен аталады.