Кіріспе
14 және 15 ғасырлардағы бретондық генерал Оливье V де Клисон (23 сәуір 1336 – 23 сәуір 1407), "Қырғыншы" лақап атымен танымал, бретондық әскер, Оливье IV де Клисонның ұлы. Оның әкесі 1343 жылы француздар тарапынан Ванн қаласын ағылшындарға ерікті түрде берді деген күдікпен өлім жазасына кесілді.
Olivier V de Clisson (23 April 1336 – 23 April 1407), nicknamed "The Butcher", was a Breton soldier, the son of Olivier IV de Clisson. His father had been put to death by the French in 1343 on the suspicion of having willingly given up the city of Vannes to the English.
Өмірбаян
Оливье де Клисон 1336 жылдың 23 сәуірінде Бретаньдегі Клисон сарайында дүниеге келді.
Клисон отбасылық контекст
Оливьедің әкесі Бреттондық мұрагерлік соғыста Шарль де Блуа мен Франция королінің жағын таңдады және 1342 жылы ағылшындар қоршаған Ванн қаласын қорғаған әскери қолбасшы болды. Оның әкесі ағылшындарға тұтқынға түсіп, түрмеге қамалды, бірақ салыстырмалы түрде төмен сома төленген соң босатылды. Осы сомаға байланысты Франция королі Филипп VI және оның кеңесшілері Клиссонды король Эдуард III-пен сөз байласып, құттықтасқан деп күдіктенді. Бейбітшілік шартына қол қойылғаннан кейін оның әкесі Парижге турнирге шақырылды, бірақ тұтқынға алынып, сотталып, 1343 жылғы 2 тамызда бас кесіліп өлім жазасына кесілді. Бұл жылдам жазалау ақсүйектерді таң қалдырды, себебі кінәлі екенін дәлелдейтін ешқандай мәлімет жарияланбады. Сонымен қатар, сол кездегі ақсүйектер үшін сатқындық ұғымы бүгінгідей емес еді: олар кімге адал болатынын өзі шешуге құқылы екендерін жариялады. Оливье IV-тің денесіне өлімнен кейін қосымша қорлық жасалды: оның денесі Париждегі Монфокон маңайындағы дарға асылып, басы Нант қаласындағы Саувету қақпасына шаншалып қойылды.
Теңізде және Англияда қалыптасқан жылдар
Оливьедің анасы Жанна де Клиссон, де Белльвиль тегінен, Оливье мен оның інісі Гийомға әкелерінің құнын өтеуге ант берді. Ол Францияға адал әскерлерге, Бретаньде орналасқан күштерге шабуыл жасау үшін армия жинауға қаражат іздеді. Соңында ол кемелермен қаруланды және француз кемелеріне қарсы қа pirate соғыс бастады. Бұл кемелер ақырында жоғалып, Жанна екі ұлымен бес күн бойы теңізде қалқып жүрді. Гийом шөлден, суықтан және әлсіздіктен қайтыс болды. Оливье мен анасы ақырында құтқарылып, Монфорттың жақтастары Морлеиске жеткізді. Осы оқиғалардан кейін Оливьеді анасы жастығында Англияға алып кетті. Содан кейін ол король Эдуард III сарайында Джон IV де Монформен бірге өсті, ол болашақта Бретань герцогтығының тағына талапкер болатын. Оливьедің анасы Жанна ақырында төртінші күйеуіне, король Эдуард III-нің ағылшын әскери қолбасшысына үйленді.
Бретондық мұрагерлік соғыс
Англияда он жыл өткеннен кейін, Оливье, онда жиырма үш жасқа толған, 1359 жылы король Эдуард III және Джон IV де Монфортпен бірге бретон-ағылшын әскерлерінің алдында Пуату маңындағы партизандық науқан аясында Бретаньға аттанды.
Бретиньи келісім-шарты
Жаңа король Иоанн II "Жақсының" билігі тұсында Оливье 1360 жылы 8 мамырда жасалған Бретинь келісімі аясында француз тәжімен қайтадан жарасты. Сол жылдың 24 қазанында ресми ратификацияланған бұл келісім, Кале келісімі деп аталды, Франция мен Англия арасындағы жанжалдардың себептерін азайтуға бағытталды, екі корольдік арасында тоғыз жылдық бейбітшілік орнатып берді. Екі елдің арасындағы антагонизмнің себептерін жоюға жасалған тырашаның бір бөлігі ретінде, мысалы, Оливье отбасының француз монархиясына қатысты шағымдары, бұл келісім осы бұрыстықтарды түзеу мақсатында Оливье әкесінің абыройын қайта орнатып, оның туыстарына олардың отбасылық тегі берген құқықтар мен жеңілдіктерді қайтаруға мүмкіндік берді.
Соғыс жалғасуда
1363 жылы Оливье әлі де бретондық ағылшын Монфоршылардың жағында болды және Нантты басып алуға сәтсіз аяқталған, бірақ Бешерельді ұстап тұруға қол жеткізген Монфор әскерлерінің командирлерінің бірі еді.
Француз патшасының тұтқындалуы
1364 жылы тағы бір француз патшасы Карл V таққа отырғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Иоанн IV Франциядағы тұрақсыз жағдайды, король Иоанн II Жақсының тұтқындалуынан туған дау-дамағұлды пайдаланды және Поатье шайқасының нәтижесін шешкен қолбасшы Джон Чандос басқаратын ағылшындардан көмек алды.
Шарль де Блуаның өлімі
1365 жылы Иоанн IV Аурей қаласын қоршады. Екі қарсыласатын бретондық әскер 29 қыркүйекте қала қабырғаларының астында шайқасты. Монфортистер сол жерде бекініп, Иоанн IV өзінің әскерінің сандық артықшылығын жеңу үшін француздық лагерге күтпеген шабуыл жасады. Бірақ британдық-бретондық қолбасшы Оливье ұсынғанды қабылдап, француздық-бретондық әскердің Аурейге қарай беткейге көтерілуін күтті. Олар Шарль де Блуа әскерін бөліп, жеке-жеке шайқасты. Әскерінің көп бөлігінен оқшауланған Шарль де Блуа қоршауға алынып, шайқаста қаза болды, ал француз қолбасшысы Бертран дю Гесклин тұтқындалды, бірақ кейіннен 1365 жылы құн төлеп босатылды. Осы шайқаспен бретондық мұрагерлік соғысы аяқталды және Оливье маңызды рөл атқарды. Алайда Оливье жарақат алып, бір көзінің көру қабілетін жоғалтып, "Аурейдің бір көзі бар адамы" деген лақап атқа ие болды.
Бірінші Геранд келісім-шарты
Шарль де Блуаның жесірі, Бретань герцогинясы Жанна осы оқиғаларға келісті, және Блуа мен Монфор үйлері арасындағы бейбіт келіссөздер басталды. Иоанн IV Жеңімпаз атымен белгілі болды және Бреттаньдің жалғыз герцогы ретінде мойындалды. Оливье жарақатынан емделген кезде Иоанн IV ағылшын қолбасшысы Джон Чандосқа Гавр қамалын және орманды сыйлық ретінде бергенін естіді, бұл Оливье адал қызметі үшін армандаған нәрсе еді. Оливье жаңа герцогқа наразылығын білдірді, бірақ бұл жағдайды өзгерте алмады. Оливье ашуланып: "Менің ағылшын көршісі болғаннан гөрі, өзімді шайтанға ұсынуым артық" деді. Екі аптадан кейін Гавр қамалы күйдіріліп тасталды. Осыған жауап ретінде герцог Иоанн IV Оливьеден Шатосеу иелігін тартып алды. 1366 жылы Оливье Франция королі Карл V-нің тәуелсіз Бретань мәртебесіне қатысты кепілдіктерін сақтауын қамтамасыз ету үшін Бретань елшісі ретінде Парижге жіберілді. 22 мамырда Оливье Парижде зор қызығушылықпен қарсы алынды.
Кастилия шайқасы
1367 жылы Оливье Қара ханзаданың басшылығымен ағылшын генералы Роберт Кнольмен бірге Нахера (Кастилия) шайқасына қатысты және француз констеблі ду Гесклин басқарған әскерлермен шайқасты. Француздар осы шайқаста жеңіліп, ду Гесклин екінші рет тұтқындалды.
Санаттылық өзгеруі
1369 жылдың көктемінде Оливье француз короліне француз флотының әлсіздігін ескере отырып, Ла-Манш бұғазының қысқы дауылдарынан сақтану үшін Англияға шабуыл жоспарлау туралы кеңес берді. Сол жылдың тамызында Оливье ағылшындар үшін Сен-Саувер-ле-Виконтті алуға тырысты, бірақ лагерьді тастап, герцог Жан IV атынан король Карл V-пен келіссөздер жүргізуге мәжбүр болды. Король Карл V осы кезде Оливьеге Нормандиядағы жерлермен төлеп, оның толық қызметін қамтамасыз етті. Оливье 1370 жылы осы жерлерді өзінің туысы Аленсон графына Жоселин иелігіне алмастырды. Бірнеше айдан кейін Оливье адалдығын ауыстырғанын ресми түрде бекітті, Франция королінің Жоселинге билігін орнату туралы жарлыққа қол қойды, тіпті ол Бриттанияның ортасында орналасқан болса да. Герцог Жан IV осыған байланысты Оливьеге наразылық білдірді. Жоселин иелігін алғаннан кейін Оливье 1370 жылы Жоселин қамалын салуға кірісті, ол сегіз мұнарасы бар еңселі жаңа бекініс болды. Сол жылы ол Францияның констеблі Бертран дю Гесклинге қосылып, оның ағылшындарға қарсы жорықтарында, соның ішінде 1373 жылғы Брест қоршауында бірге болды. 1370 жылы король Карл V Оливьеден ағылшындар бақылауындағы оңтүстік-батыс Францияны тонауды сұрады. 23 қазанда Оливье енді дю Гесклинмен одақтасып, Понторсон ант беру арқылы Понтваллен шайқасында ағылшындарды жеңді. Жаңа одақтастар арасындағы антта кез келген пайданың бөлісетіні айтылды. Бұл одақ сол дәуірдегі вассалдық байланыстардың жалпы жағдайын көрсетеді, олар өзара байланысқан және ажырағысыз жағдайларға әкелді, олардың әрқайсысы сол сәттегі мүдделеріне сәйкес жақтарды таңдауға еркін болды. Қаруласқан достық вассалдық қатынастан артық болды, Оливье дю Гесклинмен берген антқа адалдығын сақтады. Осы келісім арқылы Оливье ресми түрде Валуа әулетіне, әкесінің өлтірушілеріне қосылды. Сол жылы Париждің сыртында ағылшын генералы Роберт Ноулз шабуыл жасағанда Оливье патшаға сақтық танытуға кеңес берді, француз әскері жеткілікті дайын болмағандықтан тікелей шайқастан аулақ болу үшін қорғаныс стратегиясын ұсынды; Ноулз ақырында бас шаһардан кері шегінді. 1371 жылы Франция королі Гвиеннадағы ағылшын иеліктеріне шабуыл жасауға шешім қабылдады. Констебль мен Оливье әскери басшылықты бөлісті, біріншісі Овернь және Руергте шайқасқа жетекшілік етті, ал екіншісі жаз бойы Пуату, Сент-Онг және Анжудағы ағылшын бекіністеріне шабуыл жасады. Ағылшындар он күндік қоршаудан кейін құлаған Монконтур бекінісіне қарсы жорық ұйымдастырды. 1372 жылы ағылшындар бақылауындағы Лодун, Сент-Жан-д'Анжели және Сент қалалары басып алынды. Ла-Рошель тұрғындары француз әскерлеріне қақпаларын ашты. Бірнеше рет, Монконтурда болғандай, ағылшындар кепіл ақы төлей алатын тұтқындарды аяған жоқ. Бенон (Сентонж) қаласында тұтқындалған Оливьенің серкесі азаптап өлтірілді. Қарымда, Оливье он бес тұтқынды атқылап, жау тұтқындарына қол-аяқ кесуден тартынбайтыны үшін танылды. Дю Гесклин: "Құдай-ау! Әй, Сент-Бенедикттің денесі, ағылшындар сені Қасапшы деп атағанда қате айтпаған!"
King Charles V apparently secured the full services of Olivier at this stage by paying him with properties in Normandy. It is with these lands that Olivier exchanged for the lordship of Josselin with the Count of Alençon, his cousin in 1370. A few months later, Olivier formalised his change of allegiance, by signing a charter establishing the suzerainty of the King of France over Josselin, even though it was located in the heart of Brittany. For his part, Duke John IV expressed his displeasure with Olivier in this regard. Having acquired the lordship of Josselin, Olivier began to build Josselin Castle in 1370, an imposing new fortress with eight towers. In the same year, he joined Bertrand du Guesclin, the constable of France, and followed him in campaigns against the English, including the Siege of Brest in 1373. In 1370 King Charles V requested Olivier to plunder English controlled southwest France. On 23 October, Olivier allied now with du Guesclin, by the oath of Pontorson, defeated the English at the Battle of Pontvallain, The oath between the new allies stated that the benefits of any gains would be shared. This alliance was indicative of the general state of vassalage links of the era, leading to situations where these links were intertwined and inextricable, each becoming free to choose sides in the interests of the moment. The brotherhood of arms had become greater than the vassal relationship, Olivier respected the oath with Du Guesclin. From this pact, Olivier formally became a Valois, the murderers of his father. In the same year, during a raid by the English General Robert Knolles outside Paris, Olivier advised the King in a cautious tactic, a defensive strategy to avoid a pitched battle as the French were not sufficiently prepared; Knowles was eventually turned away from capital. In 1371 the King of France decided to attack the English in their possessions of Guyenne. The Constable and Olivier shared the military command, the former leading the fight in Auvergne and Rouergue, while the second attacked the English positions of Poitou, Saintonge and Anjou during the summer. The English retaliated by leading an expedition against the stronghold of Moncontour, which fell after ten days of siege. The English controlled cities of Loudun, Saint Jean d'Angely and Saintes were captured in 1372. The people of La Rochelle themselves opened the gates to the French troops. On several occasions, as with Moncontour, the English did not spare prisoners who could pay ransom. The squire of Olivier who was captured in Benon (Saintonge), was tortured and killed. In revenge, Olivier executed fifteen prisoners and developed a reputation for not hesitating to mutilate captive enemies, cutting off arms or legs. du Guesclin evidently remarked "God! The body of St. Benedict, the English are not wrong when they call you the Butcher!"
Бретондық соғыс қарызы
Осы кезеңде Бретань ағылшын королі Эдуард III-ге қарыз болды. Герцогтықтың қазынашысы және бас қабылдаушысы Томас Мельбурн, сондай-ақ Бретон герцогының басқа кеңесшілерінің көпшілігі ағылшындықтар болды. Оливье сияқты бретондық дворяндары бұған наразылық білдірді, сонымен қатар тұрақты герцогтық салық – ошақ салығын енгізуге байланысты наразылық күшейді. Герцог Иоанн IV Англиямен одақтасу шартына қол қоюды жөн көрді, Францияға Оливье Бретаньдегі әскери күшін күшейткеніне қарсы тұру үшін ағылшын әскерлерін қабылдауға мәжбүр болғанын түсіндірді. 1373 жылы жауап ретінде король Карл V 1 наурызда констебльге герцогтықты басып алуға және Оливьеге Гиллак иелігін беру арқылы оның қолдауын қамтамасыз етуді бұйырды. Ду Гесклин мен Оливье герцог Иоанн IV-тің бретондық дворяндарын қаралау үшін үгіт соғысын бастады. Ағылшын әскерлері Дерваль, Руж, Брест және Сент-Матье қалаларында орналасты. Көптеген бретондық дворяндар қолдауын кері тартып алғаннан кейін герцог Иоанн IV елден қуылды және 1373 жылғы 28 сәуірде Ла-Манш бұғазын кесіп өтті.
Екінші неке
1378 жылы жесір қалған Оливье екінші әйелі Маргарита де Роханға (1330-1406) үйленді. Маргарита – бритондық дворянның батыры Жан де Боманоардың жесірі, ол Трент шайқасында ағылшындарға қарсы күресті, оның үш қызы болды. Клиссонның қарындасы Изабел 1338 жылы Жан Рьеге тұрмысқа шықты. Осы одақтар арқылы Оливье V Бретаньның ең беделді ақсүйек отбасыларымен байланысты.
Франция констебли
1380 жылы ду Гесклин қайтыс болғаннан кейін, он екі жасында таж кигізілген король Карл VI, 28 қарашада Анжу герцогының қолдауымен Оливьеге Франция констеблі шенін берді, бірақ корольдің үш ағасы – Берри және Бургундия герцогтарының қарсылығына қарамастан. Оливьедің тәжірибелі соғыс дағдыларын ескере отырып, тағы екі үміткер осы ұсыныстан бас тартты. Констебль лауазымы иесіне алтын, күміс және тұтқындардан басқа соғыс олжасын өзінде сақтау құқығын берді. Оливье констебльдің қылышын алды және 1380 жылдан 1392 жылға дейін осы лауазымды атқарды.
Гуарданың екінші шарты
1381 жылы 4 сәуірдегі екінші Геранд шарты Бретань герцогтігі мен Франция Корольдігі арасындағы қатынастарды жақсартты. Герцог Жан IV және Оливье 1381 жылы 30 мамырда "жақсы одақтастар" шартына қол қойды, ол 1382 жылы 27 ақпанда қайта бекітілді.
Фландрия науқаны
1382 жылы Фландрияда феодалдық билікке қарсы көтеріліс болғаннан кейін Франция королі Карл VI өзінің одақтасы, Фландрия графы Луи де Малеге көмек көрсетуге шешім қабылдады. Оливье 27 қарашада француз корольдік әскерін Рузебеке шайқасында жеңіске жеткізді, онда жиырма бес мың адам қаза болды. Констебль тәжірибелі француз әскерлерінің күшімен тәжірибесіз буржуазиялық жасақтарды, қолөнершілерді және саудагерлерді талқандап, оларға тактикалық басымдықтарды қолданды, содан кейін жаппай тонаулар жасады. Фламанд көтерілісі Парижде де бостандыққа ұмтылу сезімін оятып, 1382 жылдың наурыз айында Париж азаматтарының Майотиндер көтерілісін бастауына себеп болды. Король Карл VI-ның Фландриядағы әскерлерін қолдау үшін Парижден кеткені көтерілісшілерге патша билігі әлсіреген деген үміт берді. Алайда, король Карл VI-ның Фландриядағы жеңісі мен Парижге оралуы жағдайды өзгертті, себебі париждіктер корольге қарсы тұрудан бас тартты. 1383 жылдың ақпан айында Оливье оларға бай және буржуазиялық екендерін айтып, былай деді: «Дененің де, мүліктің де жазаға тартылу қаупі бар. Әділеттілік пе, мейірімділік пе – енді өзіңдер шешіңдер». Олар мейірімділікті таңдады, яғни әркімнің жағдайына қарай үлкен сома төледі. Корольдің жанындағылар кеңпейілділік танытып, ақырында осы «айыптардың» бір бөлігін кешірді.
Қыздың үйлену тойы
1384 жылы Оливье мен герцог Иоан IV-тің келісімі оған Англияда тұтқынға алынған Пентивре графы Иоанн I-нің құнын төлеуге бөгет болмады. Одан әрі, Оливье оған қызы Маргаретті ұзатты. Оливье отбасын Геранд шартының талаптарына сәйкес орналастырғандай, егер герцог Иоан IV-тің ұлы болмаса, Бретань герцогинясы Жаннаның ұлы Жан де Блуа герцогтық таққа мұрагер болар еді.
Англияға шабуыл жасау жобасы
1384 жылы Оливье Англияға шабуыл жасау үшін үлкен бекіністі сала қолдану жобасын ойластырды. Бір мың үш жүз кеме жиналды және тоқсан жеті соғыс кемесімен қорғалды. Бұл өте қымбат операция сәтті болмады: 1386 жылдың желтоқсанында аяқталуға жақын, корольдің інісі Берри герцогы операцияның дұрыс жүруіне кедергі келтірді, әсіресе басты қолдаушысы Бургундия герцогы ауырғандықтан. Сонымен қатар, нашар ауа-райы да жобаны тоқтатуға себеп болды, ол 1387 жылы толығымен тоқтатылды.
Бірінші қастандық әрекеті
1387 жылы Оливье герцог Иоанн IV-тің шақыруымен Ванн қаласында Бретань парламентінің отырысына қатысты, герцог Иоанн IV салған Эрмин қамалын ашу үшін. 1387 жылдың 27 маусымында констебль тұтқындалып, түрмеге қамалды, ал герцог Оливьеге қапқа орап суға тастауға бұйрық берді. Алайда, герцог Иоанн IV-нің қару шебері Жээн Базвалан бұл бұйрықты орындамай, оны түрмеде ұстауға келісім берді. Таңертең герцог Иоанн IV Оливье тағдыры туралы сұрады, ал Джон Базвалан бұйрықты орындамағанын мойындады. Оливье ақырында үлкен сома төлеуге және герцог Иоанн IV-ке Блейн, Жоселин және Югон Ле Гильдо бекіністерін беруге келісті. 1388 жылы Франция королі герцогпен Оливье үшін келісім жасады және констебльге тәркіленген жерлерін қайтарды, бірақ ол төлемді қайтармады. Бұл герцогты қорлаудан сақтап, оны тағы да ағылшындардың тірегі болудан алдын алу үшін жасалды.
Бретаньнің мұрагері
1389 жылы король Оливье сияқты бретаньдық ақсүйек отбасыларының басшыларын, егер герцог Иоанн IV-нің еркек мұрагері болмаса, Бретань герцогы атағына үміттенуге шақырды. Алайда, Бретань герцогы Жанна де Наваррадан ұл тауып, оған да Жан деп ат қойды, ол 24 желтоқсанда дүниеге келді.
Екінші қастандық әрекеті
1392 жылы Оливье Парижге қайтқанда, Пьер де Кран оған қастандық жасауға тырысты, мұның герцог Иоан IV-нің қоздырысымен жасалғаны айтылады.
Бретаньдегі баспана
Герцог Иоанн IV және Крэонды жазалау үшін король Карл VI, констебльдің ілесіп жүруімен Бретаньға жорық жасады, бірақ осы жорық барысында корольдің ақылы тоқырады. Король Карл VI-ның туыстары Оливьерді оның денсаулығының нашарлауына кінәлады. Король Карл VI-ның санасыздық кезеңінде корольдің туысы билікке оралды. Парламент 1392 жылдың 10 желтоқсанында Оливьерді заңсыз байығаны үшін айыптады, Оливьерді Корольдықтан қуды, оған екі жүз мың фунт айыппұл салды және констебльдің қылышын қайтаруды талап етті. Оливьер қылышты қайтарудан бас тартты және Монлери қамалында, ал Бретаньде Жоселин қамалында пана тапты. Герцог Иоанн IV Францияның құрметін алуды қалады, сондықтан Жоселинге шабуыл жасады. Бірақ 1394 жылы король Карл VI Оливьерге деген сенімін қайта қалпына келтірді және 1392 жылы Филипп Артуа оны алмастырғанмен, король оның констебль лауазымын бекітті. 1397 жылы Луи де Сансер де констебль болып тағайындалды, ол қайтыс болған Филипп Артуаның орнын басты, бірақ Оливьер констебльдің қылышын ұстау құқығын сақтап қалды. 1397 жылы Оливьер король Карл VI-ның інісі Луи д'Орлеанмен екінші деңгейдегі патшалық одақ құрды.
Бриттанияның қорғанышы Иоан IV герцогпен татуласу
Отыз жылдық қақтығыстан кейін Оливье 1396 жылы Бургундия герцогы арқылы өзінің үстемдігіндегі герцог Иоанн IV-пен татуласты. Соңғысы оның адалдығының кепілі ретінде ұлын жіберді. Олар өлгенше бейбітшілік пен жақсы достық сақтауға уәде берді. Уәде орындалды, екеуі 1399 жылы герцог Иоанн IV қайтыс болғанда бейбіт өмір сүрді. Герцогтың ұлы, Наварраның регенті Жанна Англия королі Генрих IV-ке үйленгенде он жаста болды. Орлеан Луи өзінің ағасы король Карл VI-ға Британия үкіметін Оливьеге тапсыруды ұсынды, осылайша оның ағылшын үстемдігіне өтуіне жол бермеу үшін, бірақ Филипп Батыл герцогтықтың регенті болды. Оливьедің қызы Маргарита де Клиссон, Марго есімімен танымал, күйеуі Джон, Пентиевр графымен бірге әкесіне қарсы шығып, герцогтікті талап етті, бұл Оливьедің ашуын тудырды, ол: "Залымсың, балаларыңды жоқ қыласың" деп болжады. Бұл болжам расталды, өйткені оның екі ұлы герцогты құлатып, опасыздық жасағаны үшін жазаланды, ал үшіншісі жиырма бес жылға түрмеге қамалды. 1399 жылы Оливье мен оның қызының қақтығысы аңызға айналды. Қашқанда Маргаританың аяғы сынғаны және ол жаңсақ болғаны сондықтан "Жаңсақ Марго" деген лақап атқа ие болды. Бұл аңызды 1420 жылдан кейін отбасының қарсыластары ойлап тапқан болуы мүмкін.
Өлім
Өз өсиетінен констебльдің қылышын қайтару туралы тілек айтқаннан кейін, Оливье де Клисон 1407 жылдың 23 сәуірінде 71 жасында Жоселенде қайтыс болды. Ол Жоселен қамалының шіркеуіне жерленді. Бірақ оның қабірі 1793 жылы ұстамалды.
Ұрпағы
Клиссон Екатерина де Лавальмен одасынан туған екі қызы болды. Беатрис (шамамен 1366–1448), 1407 жылы Ален VIII де Роханға үйленді. Олардың ұлы, Роханның Ален IX-ы, Джон V-тің қарындасы Маргаритаға үйленді. Рохан әулетінің бұл тармағы гүлденген тағдырға ие болды және Жоселин қамалын мұралады. Маргарита (1366–1441) 1387 жылдың 20 қаңтарында Бретань герцогинясы Жанна мен Шарль де Блуаның ұлы Джонға үйленді. Пентьевр әулетінің герцогтік таққа талап етуін қолдап, ол герцог Иоанн IV-тің ұлы Иоанн V-ті ұрлады. Ол жеңіліске ұшырады және оның мүлкі Иоанн V-тің меншігіне өтті.
Бақыт
Өсиетінде көрсетілген заттарға сүйеніп, Ивонь Гиквел 1400 жылы Оливьердің жылдық кірісі шамамен бес жүз миллион франкқа жетеді деп бағалады, бұл 2013 жылғы шамамен жүз сексен миллион евроға тең. Оның мүлігі, мирасы және байлығы алты тонна алтын мен алпыс тонна күміс деп есептелді.