Леуткирх: Германияның күнды батыс Алгөй аймағындағы тарихи қала. Ауа райы жағынан ең жарық қалалардың бірі, қалыптасу тарихы, құрамына кіретін ауылдар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люткирх-им-Аллгау – Германияның оңтүстік-шығысында орналасқан бұрынғы еркін императорлық қала. Ол Батыс Аллгау аймағындағы Равенсбург округінің құрамына кіреді және Тюбинген әкімшілік округіне (Regierungsbezirk) қарасты. Германия метеорологиялық қызметінің мәліметінше, Люткирх Германиядағы ең көп күн көретін қалалардың бірі. Люткирх атауы "Лейтекирхе" ("халық шіркеуі" деген мағынадағы ағылшын тіліндегі Church of the people) – қаладағы католик шіркеуінен шыққан, қазір "Санкт Мартин" деп аталатын шіркеуден шыққан. 1972 жылғы әкімшілік реформадан бері біріккен Люткирх қалалық аймағына Люткирх-им-Аллгау қаласы және бұрынғы Diepoldshofen, Friesenhofen, Gebrazhofen, Herlazhofen, Hofs, Reichenhofen, Winterstetten және Wuchzenhofen муниципалитеттері кіреді.
Leutkirch im Allgäu is a former Free Imperial City located in south eastern Baden Württemberg, Germany. It is part of the district of Ravensburg, in the western Allgäu region and belongs to the administrative region (Regierungsbezirk) of Tübingen. According to the German Meteorological Service, Leutkirch is one of the sunniest cities in Germany. The name Leutkirch is derived from "Leutekirche" (English: Church of the people), a catholic church in the town which is called "Sankt Martin" today. Since the municipal reform of 1972, the consolidated Leutkirch urban area comprises the town of Leutkirch im Allgäu itself and the former municipalities of Diepoldshofen, Friesenhofen, Gebrazhofen, Herlazhofen, Hofs, Reichenhofen, Winterstetten and Wuchzenhofen.
География
Люткирх Германияның оңтүстігінде, Баден-Вюртемберг штатының оңтүстік-шығысында, Бавариямен шекаралас орналасқан. Австриямен шекара және Констанц көлі шамамен 40 км қашықтықта.
Leutkirch is located in the south of Germany, in the southeast of the state of Baden Württemberg on the border with Bavaria. The border with Austria and Lake Constance are about 40 km away.
Ерте тарих
Аллгеу аймағында прототарихи кезеңге жататын қоныстардың қалдықтары өте сирек кездеседі, бірақ Леуткирх аймағында көшпенділер дәуірінен қалған бір қабір табылған. Бұл аймақты, шамасы, римдік кезеңде Дунай-Иллер-Рейн шебі құрылғанға дейін алеманн тайпалары мекендеген. Қала Уфхофен және Миттельхофен ауылдарының бірігуі нәтижесінде пайда болды, ал сол елді мекендердің іздері ескі Сент-Мартин шіркеуінің астында табылды. Шіркеу туралы алғашқы жазба 766 жылға жататын Санкт-Галл аббаттығының құжатында кездеседі. Жергілікті билеушілер әулетінің жойылуынан кейін, аймақ Брегенц және Монфорт графтарына берілді.
Very few protohistoric settlement remains have been found in the Allgäu region although a grave dating from the migration period has been found in the Leutkirch area. The area was probably settled by Alemannic tribes before the establishment of the Danube Iller Rhine limes during the Roman period. The town was created with the merger of the villages of Ufhofen and Mittelhofen and vestiges of those settlements were found under the old church of St. Martin. First mention of the church is found in a document of the Abbey of St. Gall dating back to 766. After the line of the local lord became extinct, the area was awarded to the counts of Bregenz and of Montfort.
Еркін императорлық қала дәуірі
1293 жылы Нассау королі Адольф Люткирхке Линдау қала кодексіне (Rechte der Stadt Lindau) сәйкес өзін-өзі басқару құқығын берді, осылайша Люткирхті еркін императорлық қала мәртебесіне көтерді. Біраз уақыт бойы қала патша тағайындаған сот орындаушысы (ландвогт) билігінде болды. 1311 жылы алғаш рет қалалық кеңес (Rat) туралы мәлімдеме жасалды, оның мүшелері қалалық судьялардың да қызметін атқарды. 15 ғасырдан бастап сайланған бұргомистр (мэр) қалалық кеңестің төрағасы болды. Гильдияларды өкілдік ететін «Жиырмалық комитет» та басқару құрылымының бір бөлігі болды. Ақырында, қалалық кеңес магистраттан (Амтманн), екі мэр, үш құпия кеңесші және тоғыз кеңесшіден тұратын болды. Сол кезде қаланың негізгі өндірісі зығыр саудасы еді, ал ең ірі тоқымашылар гильдиясында бір уақытта 200-ге жуық мүше болған. Олардың зығыр өнімдері көбінесе Италия мен Испанияға экспортталды. 1488 жылы Люткирх Швабия лигасына қосылып, Лига мен Императорлық диетада (Райхстаг) орын және дауыс құқығына ие болды. Басқа көптеген еркін императорлық қалалар сияқты, Люткирх та протестанттық реформация кезінде қатты ішкі тартыстарды бастан өткерді. 1546 жылы ресми түрде лютерандық болып танылған қала Аугсбург конфессиясына қосылып, кейін Шмалькальдия лигасына ұсынылды. Бірнеше жыл бойы қаланың протестанттық судьялары мен Вейгартен аббаттығының абысы арасында Сент-Мартин шіркеуін бақылау үшін қызу дау болды, оның қамқоршысы абыс болған. 1562 жылы келісімге қол жеткізілді: католиктер приход шіркеуін сақтап қалды, ал протестанттар аурухана шіркеуін иеленді, ол 1589 жылы кеңейтіліп, қазір Естелік шіркеу деп аталады. Осылайша, католиктер протестанттық қалада бекініп, белгілі бір құқықтарды сақтап қалды. 1577 жылы Люткирх Конкорд формуласына қол қоюға басқа лютерандық еркін императорлық қалалармен бірге қосылды. Қала Отыз жылдық соғыс кезінде ауыр қасіреттерге ұшырады және тұрғындарының саны күрт азайды. Соғыстан кейінгі кезең де оңай болған жоқ, қаланың қарызы арта берді. Дегенмен, қиын экономикалық жағдай қала басшыларына 1740 жылы жаңа барокко стиліндегі қалалық үй (ратхаус) салуға кедергі келтірмеді. Иоганнес Шютц жасаған штукатурлық төбе қаланың басты көрікті жерлерінің бірі болып табылады. Вестфалиялық бейбітшілік шартынан бастап Люткирх Империяның 50 еркін императорлық қалаларының ең кішкентай және көзге түспейтін қалаларының бірі болып қала берді.
In 1293, King Adolf of Nassau granted to Leutkirch the right to rule itself according to the Town Code of Lindau (Rechte der Stadt Lindau), thus effectively raising Leutkirch to the status of a Free Imperial City. For a while, the town continued to be ruled by a bailiff (Landvogt) appointed by the king. In 1311, there is mention for the first time of a town council (Rat) whose members are also the town judges. An elected bürgermeister (mayor) chaired the town council from the 15th century. A so called Committee of Twenty, representing the guilds, was also part of the governing structure. Eventually, the town council was to be composed of a magistrate (Amtmann), two mayors, three secret councillors and nine councillors. The main industry of the town then was the linen trade and the main weaver guild had a membership of 200 at one time. Their linen production was exported to Italy and Spain mostly. Leutkirch became a member of the Swabian League in 1488 and gained a seat and vote both in the League and in the Imperial Diet (Reichstag). Like the majority of the other Free Imperial Cities, Leutkirch went through considerable internal strife during the Protestant Reformation. The town, officially Lutheran in 1546, adhered to the Augsburg Confession and later joined the Schmalkaldic League. There was a fierce dispute for several years between the Protestant magistrates of the town and the abbot of Weingarten Abbey for control over St. Martin’s parish church whose patron was the abbot. A compromise was reached in 1562: the Catholics kept the parish church while the Protestants took over the hospital’s church, which was expanded in 1589 and is now known as Memorial Church. Catholics therefore maintained a foothold and some rights in the Protestant city. In 1577 Leutkirch joined other Lutheran Free Imperial Cities in signing the Formula of Concord. The town suffered heavily during the Thirty Years' War and the number of inhabitants fell drastically. The post war period was not easy as well and the debt of the town continued to increase. However, difficult economic times did not prevent the town's rulers from having a new baroque town hall (rathaus) built in 1740. The stucco ceiling by Johannes Schütz remains one of the main attractions of the town. From the Peace of Westphalia onward, Leutkirch was to remain one of the smallest and least conspicuous of the 50 Free Imperial Cities of the Empire.
Люткирхтің еркін императорлық қаласының соңы
1802-03 жылдардағы медиация процесінде Люткирх, өліп бара жатқан Киелі Рим империясының 50 еркін императорлық қаласының көпшілігі сияқты, тәуелсіздігінен айырылды. 1803 жылы қала алғаш рет Бавария герцогтығына (кейіннен Корольдыққа) қосылды, ал 1810 жылы Вюртемберг Корольдығының құрамына кірді.
In the course of the mediatisation of 1802 03, Leutkirch was not spared the fate of the great majority of the 50 Free Imperial Cities of the moribund Holy Roman Empire and lost its independence. The town was first annexed to the Duchy (later Kingdom) of Bavaria in 1803 before becoming part of the Kingdom of Württemberg in 1810.
Люткирхер баурайының еріктілері
Солтүстік-батыс бөлігінен басқа, Люткирх еркін императорлық қаласын қоршаған ауылдардың бәрі императорлық тікелей басқару құқығына ие еркін императорлық ауылдары деп белгіленді. Бұл аймақ Люткирхер даласының еркін халқы (Freien auf Leutkircher Heide) деп танылды. 1800 жылға қарай, еркін халық әлі де сақталған бес императорлық ауылдың бірі ғана болды. Олар Люткирх қаласының тағдырын бөлісті және 1803 жылы бавариялық әскерлер тарапынан басылып алынды.
All of the countryside surrounding the Free Imperial City of Leutkirch except on the northwest was designated a Free Imperial Village possessing Imperial Immediacy. This territory was known as the Free Men of the Leutkircher Heath (Freien auf Leutkircher Heide). By 1800, the Free Men were only one of five Imperial villages still remaining. It shared the fate of the City of Leutkirch and was occupied by Bavarian troops in 1803.
Иммиграция
2011 жылғы халық санауы бойынша, Люткирх тұрғындарының 1438 адамы немесе 6,6 пайызы неміс азаматтығын алмайды. Олардың 1307-сі басқа еуропалық елдерден, 93-і Азиядан, 15-і Африкадан және 23-і Солтүстік және Оңтүстік Америкадан келген. Ең ірі көшіп келген топтар Түркиядан (440 адам), Италиядан (175), Косоводан (98), Австриядан (86) және Босния және Герцеговинадан (65) құралған.
The 2011 census determined that 1,438 people, or 6.6 % of the residents in Leutkirch, do not hold German citizenship. Of these people, 1,307 come from other European countries, 93 from Asia, 15 from Africa and 23 from North and South America. The largest immigration groups come from Turkey (440 people), Italy (175), Kosovo (98), Austria (86) and Bosnia & Herzegovina (65).
Дін
2011 жылғы халық санауы бойынша Люткирх тұрғындарының 70,3% католик, 12,3% протестант, 0,8% православие дінін ұстанатын, ал қалғандары басқа діни топтарға жататын немесе дінсіз болған.
According to the 2011 census, 70.3 % of Leutkirch residents were Catholic, 12.3 % Protestant, 0.8 % Orthodox, and the rest belonged to other religious communities or none at all.
Саясат
Ханс Йорг Хенле 2008 жылдан бері Люткирх қаласының әкімі болып табылады. Ол ешқандай саяси партияға мүше емес. 2021 жылы Баден-Вюртемберг штатында өткен сайлауда консервативті христиан-демократиялық "CDU" партиясы Люткирхте 36,8% дауыс алып, ең табысты партия атанды. Екінші орында 28,5% дауыс жинаған жасыл экологиялық "Die Grünen" партиясы, ал үшінші орында 9,4% дауыс алған оңшыл популистік "AfD" партиясы тұрды.
Hans Jörg Henle has been the mayor of Leutkirch since 2008. He does not belong to any political party. In the 2021 state elections in Baden Württemberg, the conservative Christian Democratic "CDU" was the most successful party in Leutkirch with 36.8% of votes. Second came the green ecological "Die Grünen" with 28.5 %, followed by the right wing populist "AfD" with 9.4 %.
Көлік
Люткирх Линдаудан Мюнхенге дейінгі 96 федералды тас жолында орналасқан. B 465 федералдық жол желісіне қосылысты толықтырады. Қала Люткирх-Мемминген темір жолының бастапқы нүктесі болып табылады. Люткирх теміржол станциясы Хербертинген-Иснь және Люткирх-Мемминген теміржол бағыттарында орналасқан. Қалаға күн сайын екі сағат сайын (таңертең және түстен кейін кейде сағат сайын) баруға болады. Қала бірнеше автобус бағыттары арқылы Иснь және Бад Вурцах қалаларымен, сондай-ақ басқа да қалалармен байланысты және Бодензее-Обершвабен транспорттық бірлестігіне (bodo) кіреді. Люткирх қалалық автобусы Люткирх ішінде жүреді.
Leutkirch is located on the federal highway 96, which leads from Lindau to Munich. The B 465 completes the connection to the federal road network. The city is the initial point of the Leutkirch Memmingen railway. The train station Leutkirch is located on the railroad lines Herbertingen Isny and Leutkirch Memmingen. The town can be reached daily at two hour intervals (in the morning and in the afternoon sometimes also hourly). The town is connected by several bus lines with Isny and Bad Wurzach, among others, and belongs to the Bodensee Oberschwaben Verkehrsverbund (bodo). The Leutkirch city bus operates within Leutkirch.
Орталық парктер
Center Parcs Europe компаниясы Люткирх қаласында демалыс саябағын ашты. 2009 жылдың 27 қыркүйегінде Люткирх тұрғындарының көпшілігі референдумда жобаны қолдады. 2015 жылдың соңында 250 миллион еуролық жобаға қаржыландыру қамтамасыз етілгені жарияланды; 2018 жылдың соңына дейін шамамен 1000 демалыс үйі, дүкендер, мейрамханалар, ойын-сауық орындары және үлкен суға түсу және спа аймағы бар үлкен жабық кешен салынуы тиіс болды. Нәтижесінде жоба ұғымы өзгертіліп, кеңейтілді. Осының салдарынан құрылыс құны шамамен 350 миллионға дейін өсті. Center Parcs Park Allgäu 2018 жылдың қазан айының соңынан бастап демалыс жасауға келген қонақтарға ашық.
Center Parcs Europe has opened a vacation park in Leutkirch. On September 27, 2009, a majority of Leutkirch residents voted in favor of the project in a referendum. At the end of 2015, it was announced that the financing of the 250 million euro project had been secured; approximately 1,000 vacation homes and a large covered center with stores, restaurants, entertainment facilities and a large bathing and spa area were to be built by the end of 2018. In the end, the concept was adapted and enlarged. The construction costs thus rose to about 350 million. Center Parcs Park Allgäu has been open to vacation guests since the end of October 2018.
Бок мұражайы
Бок мұражайындағы жергілікті тарих мұражайы қала және шеберлер тарихына қатысты экспонаттарды көрсетеді.
The Museum im Bock local history museum displays exhibits in relation to the town's and craftsmen's history.
Зейл сарайы
Шлосс Зейль (Зейль қамалы) қаланың орталық бөлігінен бес шақырым қашықтықта, Унтерзель ауылының үстіндегі төбеде орналасқан. Ренессанс стиліндегі бұл ғимаратты тек сыртынан қарауға болады. Қамал кешеніне кіретін Әулие Мария шіркеуіне еркін кіруге болады. 1598 жылы Трюкшесс Фробен фон Вальдбург Зейль ортағасырлық Зейль қамалын бұзды, ал 1599 жылы қазіргі Ренессанс қамалын салу жұмыстарын бастады. Құрылыс оның 1614 жылы қайтыс болуына дейін жалғасты. Контрреформацияны қолдаушы болғандықтан, Трюкшесс Фробен алдымен шіркеу мен монастырды (Хаусклостер) салдырды, содан кейін қамалды. Ол сондай-ақ, күнделікті жоғары мисса, Құдайға салтанатты мадақ және кірмеде тыныш жатқандар үшін дұға етуді бұйырды.
Schloss Zeil (Zeil Castle) is located five kilometers away from the core city on a hill above the village of Unterzeil. The Renaissance building can only be visited from the outside. The parish church of St. Maria, which belongs to the castle complex, is freely accessible. In 1598, Truchsess Froben von Waldburg Zeil had the medieval Zeil Castle demolished and in 1599 began construction of the present Renaissance castle. Construction dragged on until his death in 1614. As a supporter of the Counter Reformation, Truchsess Froben had the church and monastery (Hauskloster) built first, and the castle after. He also ordered daily high mass, solemn praise of God and mass for the dead resting in the crypt.