Кіріспе
Мексикалық саясаткер Луис де Веласко и Руис де Аларкон (1511 - 31 шілде, 1564) – Американы испандықтардың отарлау кезінде, XVI ғасырдың ортасында Жаңа Испанияның екінші вице-королі болған.
Luis de Velasco y Ruiz de Alarcón (1511 – July 31, 1564) was the second viceroy of New Spain during the Spanish colonization of the Americas in the mid sixteenth century.
Өмірбаян
Веласко 1511 жылы Паленсия провинциясындағы Каррион-де-лос-Кондес қаласында дүниеге келген. Бай дворянның ұлы Веласко жас кезінде ресми білім алды. 1547 жылы ол Наварра корольдігіндегі Испанияның қарулы күштерінің вице-королі және басшысы болды. Веласконың жетістіктеріне және испандық тәжге деген адалдығына таңғалған император Карл V (Испания королі Карл I) оны 1550 жылы испан колонияларындағы проблемалармен, соның ішінде құлдық пен энкоменда жүйесімен айналысу үшін Жаңа Испанияға жіберді. Оған өзінің ұлы, Маркиз де Салинас Луис де Веласко, өзі Жаңа Испанияның болашақ вице-королі еріп жүрді. Веласко бұрынғы вице-король Антонио де Мендозаны алмастырды. Мендосаға Мексика немесе Перу вице-корольдігін таңдау мүмкіндігі берілді, ал екінші орынды Веласко биледі. Веласко 1550 жылы 23 тамызда Жаңа Испанияның Сан-Хуан-де-Улуа қаласына келді. Ол қыркүйек айының жартысын Пуэблада өткізді, ал Мендоса өзінің таңдауын жасады. Ақырында екеуі Чолула қаласында кездесуді шешті, онда Мендоса Перуді таңдады. 1550 жылы 25 қарашада Веласко Мехикоға ресми түрде кірді, осылайша Жаңа Испанияның вице-королі болды. Ол 1564 жылдың 31 шілдесінде қайтыс болғанға дейін сол жерде қызмет етті. Веласко жерлестерге алтын кен орындарында құл ұстаған қожайындарының зұлымдықтарынан қорғануға көмектесті және 15 000 үнді құлын босатты. 1553 жылы 25 қаңтарда Веласко Мексиканың Корольдік және Папалық университетінің ашылуын өткізді. Ол Сан-Мигель-эль-Гранде (қазіргі Сан-Мигель-де-Альенде), Дуранго (1563), Сан-Фелипе-де-Икстлахуака және Номбре-де-Диос қалаларын құруды тапсырды. Ол сонымен қатар жергілікті тұрғындар үшін ауруханалар мен құқық қорғау органдары сияқты мемлекеттік қызметтерді ұйымдастырды. 1558 жылы Мексикада испан дәуірінің алғашқы үлкен су тасқыны болды, содан кейін індет болды. Вице-король көптеген құрбандарға көмек көрсету үшін қолдан келгеннің бәрін жасады. 1560 жылға дейін Веласко шексіз билікпен билік жүргізді. Ол ешқандай заң бұзушылық жасамағанымен, сол жылы Аудиенсия және басқа да күшті испандар императорға Аудиенсиядан оның әрекеттеріне алдын ала рұқсат беруді талап ету арқылы вице-корольдің өкілеттігін шектеуге ықпал етуге тырысты. Өмірінің соңғы жылдарында Веласко Флоридада қоныстар құруға, Тынық мұхитты зерттеуге және империя үшін байлық іздеуге күш салды. 1559 жылы Веласко Флориданың шығыс жағалауында қоныстар құру үшін Тристан де Луна и Арельяноның қолбасшылығымен 13 кемеден тұратын флотты жіберді. Бұл экспедиция аштық пен жергілікті жауынгерлермен ұрыс-керіс кезінде сәтсіз аяқталды. Испандықтар оларды тастап кетуге мәжбүр болды. 1564 жылдың басында Веласко Мигель Лопес де Легаспи мен Андрес де Урданетаға Тынық мұхит арқылы 1521 және 1543 жылдары Фердинанд Магеллан мен Рюй Лопес де Виллалобос қоныс аударған дәмдеуіш аралдарына экспедицияны бастауды тапсырды. Веласко 1564 жылы қайтыс болды. Ол өлгеннен кейін, оның өзі байыған жоқ, бірақ кедейлер мен үндістерге деген қамқорлығынан қарызға батып кеткені анықталды. Оның орнын 1564 жылы уақытша вице-король ретінде Франсиско Сейнос, ал 1566 жылы тұрақты вице-король ретінде Гастон де Пералта, маркиз де Фальсес басқарды.