Ян Лехонь: польский ақын, сыншы, дипломат. "Skamander" әдеби қозғалысының негізін қалаушы, Польша ғылым және өнер институтында еңбек еткен. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша жазушысы (1899–1956)
Polish writer (1899–1956)
Лешек Юзеф Серафинович (қалам аты: Ян Лехонь; 13 наурыз 1899 – 8 маусым 1956) – поляк ақыны, әдеби және театр сыншысы, дипломат, сондай-ақ «Скамандер» әдеби қозғалысының және Америкадағы поляк өнер және ғылым институтының негізін қалаушылардың бірі.
Leszek Józef Serafinowicz (pen name: Jan Lechoń; 13 March 1899 – 8 June 1956) was a Polish poet, literary and theater critic, diplomat, and co founder of the Skamander literary movement and the Polish Institute of Arts and Sciences of America.
Өмір
Лехонь Варшава университетінде поляк тілі мен әдебиетін оқыды, оған дейін-ақ екі өлең жинағы мен бір пьесаның авторы болған еді. Ол Pro arte et studio журналының редакторларының бірі болды. Лехонь осы әдеби топқа Skamander деген ат берді және 1919 жылғы 6 желтоқсанда топтың алғашқы отырысында ашылу сөзін сөйледі. Польша-Кеңес соғысы (1919–1921) кезінде ол Мемлекет басшысы Юзеф Пилсудскийдің баспасөз қызметінде жұмыс істеді. Лехонь Пикадор әдеби кабаресінің мүшесі, Польша жазушылар одағының мүшесі және ПЕН клубының бас хатшысы болды. 1926–1929 жылдары ол «Севилья шаштаразына» сілтеме жасай отырып, «Варшава шаштаразы» атты сатирикалық журналды басқарды. 1925 жылы ол Польша кітап баспагерлері қауымдастығының, ал 1935 жылы Польша әдебиет академиясының сыйлығын алды. 1921 жылы ол өзіне қол салуға тырысып, депрессияны жеңу үшін ауруханаларда немесе санаторияларда біраз уақыт өткізді. Лехоньдің Варшаваны тастап кетуіне себеп болған күйреуші гомосексуалдық қарым-қатынас болды. 1930 жылдан 1939 жылға дейін ол Польшаның Париждегі елшілігінде мәдениет атташесі қызметін атқарды. Франция нацистік Германияның басып алуынан кейін ол Бразилияға кетіп, кейін Нью-Йорк қаласына қоныстанды. Мұнда ол көптеген поляк газеттері мен журналдарының редакциялық алқасына қатысты; 1942 жылы ол Американың поляк өнер және ғылым институтын құрды. Психиатрдың кеңесімен Лехонь күнделік жазуды бастады (1949–1956). Күнделікте Лехоньнің гомосексуализмімен күресу әрекеттері туралы жазылған. «Эмигранттың ескіру сезімі мен поэзиялық қуатының жоқтығынан қиналған, өзінің қатаң түрде дәстүрлі поляк бейнесі мен Маккартизмге ұшыраған Америкадағы қартайған, кедей гомосексуалдың алаңдаушылығы арасындағы қайшылықты шеше алмаған», Лехонь 1956 жылғы 8 маусымда Хадсон қонақ үйінің он екінші қабатынан секіріп, өзіне қол жұмсады. Оның бұл әрекетіне себеп – «әлеуметтік төмендеуге» байланысты күйзеліс деп түсіндірілді. Адам Чолкоштың естеліктері Польшадағы коммунистік режимнің күшеюінен туындаған депрессияға да назар салады. 1991 жылы Лехоньнің денесі Квинс қаласындағы Кальвария зиратынан эксгумацияланып, Ласкидегі зиратқа, ата-анасы Владислав және Мария Серафиновичпен бірге ортақ отбасылық қабірге көшірілді.
Lechoń studied the Polish language and literature at the University of Warsaw, by which point he had already authored two collections of poetry and a play. He was co editor of Pro arte et studio magazine. Lechoń created the name Skamander for that literary group and delivered the opening speech at the group's first meeting on 6 December 1919. During the Polish–Soviet War (1919–21), he worked in the press office of Chief of State Józef Piłsudski. Lechoń was a member of the Pikador literary cabaret, a member of the Polish Writers' Union, and secretary general of the PEN Club. In 1926–29, he edited the satirical magazine Cyrulik Warszawski ('The Barber of Warsaw'—named in reference to The Barber of Seville). In 1925, he received an award from the Polish Book Publishers' Association, and in 1935 an award from the Polish Academy of Literature. In 1921, he attempted suicide and spent some time in hospitals or sanatoriums trying to overcome depression. A troubled homosexual affair influenced Lechoń's decision to abandon Warsaw. From 1930 to 1939, he was a cultural attaché at the Polish embassy in Paris. After the fall of France to Nazi Germany, he left for Brazil and later settled in New York City. There, he co edited many Polish newspapers and magazines; in 1942, he co founded the Polish Institute of Arts and Sciences of America. On the suggestion of a psychiatrist, Lechoń started writing a diary (1949–56). Amid recondite autobiographical reminiscences, the diary also documents Lechoń's attempts to come to terms with his homosexuality. "Oppressed by a sense of émigré obsolescence and poetic sterility, unable to resolve the conflict between his programmatically traditionalist Polish public persona and the anxieties of an aging, impecunious homosexual in an America beset by McCarthyism ", Lechoń committed suicide on 8 June 1956 by jumping from the twelfth floor of the Hudson Hotel. At the time, his motive for doing so was given as depression deepened by "social degradation". The memoirs of Adam Ciołkosz point also to depression caused by the strengthening of the communist regime in Poland. In 1991, Lechoń's remains were exhumed from Calvary Cemetery in Queens and transferred to a cemetery in Laski, to a family tomb shared with his parents, Władysław and Maria Serafinowicz.
Жұмыс
Лехонь 14 жасында "На złotym polu" ("Алтын далада", 1913) және "Po różnych ścieżkach" ("Әртүрлі жолдарда", 1914) атты өлеңдер жинақтарымен әдебиеттегі тұңғыш қадамын жасады. 1916 жылы оның "Станислав Август сарайында" пьесасы Варшавадағы Ескі апельсинханада қойылды. "Srebrne i czarne" ("Күміс және қара") атты өлеңдер жинағы үшін Польша кітап баспагерлер қауымдастығынан сыйлық алды. Дегенмен, Лехоннің туындыларына деген қызығушылықтың артуы мен поэзия саласындағы жетістіктері оған кері әсер етті. Ол өзінің мәртебесі мен даңқын аса ауыр сезінді және Екінші дүниежүзілік соғыс басталарға дейін жаңа ештеңе жариялаған жоқ. Польшаның соғыс жылдарындағы құлауы оны қайта жазуға шабыстандырды. 1942 жылы "Лютня по Бекварку" және 1945 жылы "Ария з курантем", сондай-ақ "Мәрмәр мен гүл" жариялады. Оның басқа туындыларына "Кармазин поэмасы" және "Илиада" кіреді. Романтизм мен классицизм элементтерін үйлестірген Лехоннің поэзиясы Скамандер тобының басқа мүшелерінен ерекшеленді. Ол сонымен қатар бірнеше пьесаны аударды, рецензиялар мен мақалалар жазды.
Lechoń made his literary debut at the age of 14 with poetry collections entitled Na złotym polu ('In a Golden Field', 1913) and Po różnych ścieżkach ('On Different Paths', 1914). In 1916, his drama W pałacu Stanisława Augusta ('At the Palace of Stanisław August') premiered at the Old Orangery in Warsaw. His poetry collection Srebrne i czarne ('Silver and Black') earned him an award from the Polish Book Publishers' Association. However, growing interest in Lechoń's work and his successes in the field of poetry had a negative influence on him. He found his status and fame overwhelming and did not publish further until the outbreak of World War II. Poland's wartime demise awakened in him the passion to continue writing. He published Lutnia po Bekwarku in 1942 and Aria z kurantem in 1945, as well as Marmur i róża. His other works include Karmazynowy poemat and Iliada. Lechoń's poetry, which combined romantic and classicist elements, was different from that of other members of the Skamander group. He also translated several dramas, wrote reviews and essays.
Лехонның күнделіктерінен
Адамзаттың гүлденуінің себебі – әлемді дана адамдар басқарады деген қате түсінік. Бұл мүмкін емес, себебі адамзаттың көп бөлігі өте қарапайым, тіпті ақымақ адамдардан тұрады. Мысалы, егер дәрігермен жазушы туралы сөйлессеңіз, дәрігер жазушының жақсы екеніне сенімді болады. Бірақ біз, жазушылар, жазушылардың бар болғаны 10 пайызы ғана жақсы, ал қалғаны орташа деңгейде немесе ақымақ екенін жақсы білеміз. Сол сияқты, жазушы да таныс емес дәрігердің өз саласында білікті маман деп ойлайды, бірақ көбінесе ол орташа деңгейдегі маман болады. Осының бәріне қарамастан, әлемнің осы күйінде қалуы таң қалдырады.
"Mankind prospers in one of the falsest illusions, that the world is run by wise people. This would be impossible, if only because most of mankind are mediocrities, if not outright stupid people. If we speak with a physician, say about a writer, the physician is convinced that the writer is a good writer. We writers know that maybe 10 percent of writers are good, the rest being mediocrities and idiots. Likewise the writer supposes that a physician with whom he is unfamiliar is an accomplished expert in his line of work—whereas he is usually a mediocrity. It is amazing that, in spite of this, the world looks as it does."