Кіріспе

Дилавар (шамамен 1979 жылы туған – 2002 жылдың 10 желтоқсаны), сондай-ақ Якубилік Дилавар деп белгілі, Ауғанстанның Баграм жинақтау пунктіндегі АҚШ әскери тұтқындау орталығында АҚШ әскерлерінің азаптап өлтірген ауғандық шаруа және такси жүргізушісі болды. Ол 2002 жылдың 5 желтоқсанында түрмеге келді және 5 күннен кейін қайтыс болды деп жарияланды. Оның өлімі адам өлтіру деп танылды және АҚШ армиясының түрмедегі зұлсалықтарды зерттеуге арналған ірі тергеуінің нысаны болды. Бұл қылмыс Баграмдағы азаптау және тұтқындарға қатысты зұлсалықтар бойынша сотта қарастырылды. АҚШ-тың жүлделі "Қараңғы жаққа такси" (2007) деректі фильмі Дилавардың өліміне арналған.

Қауіпсіздік

2005 жылдың тамызында АҚШ армиясының жетекші тергеушісі, маман Глендейл С. Уоллз, Дилаварды қабырғаға итеріп, басқа сарбаздардың оны зорлауына кедергі келтірмегені үшін әскери сотта өзінің кінәсін мойындады. Содан кейін Уоллс әскери түрмеге екі айға сотталды. Осы іске қатысты айыпталып сотталған тағы екі сарбаз күзетке алынбады. Бұл үкімді Human Rights Watch сынға алды. 2006 жылдың наурыз айында CBS News телеарнасының "60 минут" бағдарламасы Дилаварды қоса алғанда, екі ауған тұтқынының өлімін тергеп, зорлық-зомбылыққа рұқсаттың "АҚШ үкіметінің жоғарғы эшелондарынан" келгенін анықтады. "60 минут" тілшісі Скотт Пелли 2002 жылы Джордж Буш әкімшілігінің алғашқы кезеңінде Мемлекеттік хатшы Колин Пауэллдің бас штабына тағайындалған отставкадағы армия полковнигі Лоренс Уилкерсонмен сұхбаттасты. Бағдарламада екі тұтқынның өліміне қатысы бар деп айыпталған, шабуыл жасау және мүгедектендіру қылмыстарына кінәлі Вилли В. Брэнд және Брэндтің командирі капитан Кристофер Бейринг те болды. Уилкерсон "60 минут" бағдарламасына жасырындылықты "сезінгенін" айтты және Пауэлл одан американдық сарбаздардың қалай азаптауға көшкенін тергеп беруді сұрады, сондай-ақ: "Мен бұл қалай басталғаны туралы толық картинаны құрастырып жаттым, және бұл мені азаптаудың өзінен де қорқытты, өйткені зорлық-зомбылыққа рұқсаттың жоғарғы деңгейде берілгенін көрдім" деді. Брэнд пен Бейринг бірнеше басшыларының тұтқындарға қатысты зорлық-зомбылық пен азаптауды көргенін және білгенін растады. Бейринг пен Брэнд азаптау туралы айтқанда ешқандай өкініш білдірмеді. Бейрингке қызметтік міндеттерін орындамағаны үшін айып тағылды, бірақ бұл айып кейіннен алынып тасталды. Брэнд әскери сотта айыпты деп танылды, бірақ оған қарсы қойылған айыптар бойынша 16 жылға бас бостандығынан айырудың орнына, шені төмендетілді.

2007 жылғы азаматтық сот тергеуі

2007 жылдың шілдесінде федералдық үлкен қазылар алқасы Баграмдағы зәбірлеуді зерттеуге кірісті. Алисия А. Колдуэлл, "Хаффингтон Пост" басылымында жариялаған мақаласында Майкл Уоддингтон есімді бұрынғы әскери қорғаушы адвокаттың сөзін келтірді: Дуэн М. Грабб, Дарин Броуди, Кристофер Грейторекс және Кристофер Бейринг, сол кезде орталықта қызмет еткен төрт солдат, олардың үлкен қазылар алқасының алдына шақырылғанын растады. Олардың иммунитеттен бас тартқаны хабарланды.