Томас Хансен Кинго: Дания ақыны, дін қызметкері және ән жазушысы
Thomas Kingo
Томас Хансен Кинго (1634-1703) – даниялық епископ, ақын, гимн жазушы. Дания барокко поэзиясының шебері, шотланд тегінен шыққан. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық епископ, ақын, әнұран жазушы (1634–1703)
Danish bishop, poet, hymn writer (1634–1703)
Томас Хансен Кингго (15 желтоқсан 1634 – 14 қазан 1703) – Копенгагенге жақын Слангерупта туған Даниялық епископ, ақын және әнұран жазушы. Оның шығармалары Дания барокко поэзиясының қақпатасын білдірді.
Thomas Hansen Kingo (15 December 1634 – 14 October 1703) was a Danish bishop, poet and hymnwriter born in Slangerup, near Copenhagen. His work marked the high point of Danish baroque poetry.
Ерте өмір және білім
Оның ата-анасы Ханс Томсен Кингго және Карен Соренсдаттер болды. Оның әкесі Шотландияның Крейл қаласында туған, екі жасында Данияның Хельсингор қаласына көшіп келді; ол қарапайым шаруа болып жұмыс істеді. Кингго есімі шотландтық Кингхорн есімінің қысқартылған түрі. Әке-шесі бай болмаса да, ол 1650 жылы 16 жасында Фредериксборг латын мектебіне жіберілді. Ол Копенгаген университетінде теологияны оқыды, 1654 жылы қабылданып, 1658 жылы бітірді.
His parents were Hans Thomsen Kingo and Karen Sørensdatter. His father was born in Crail, Scotland, and moved to Helsingør, Denmark, as a two year old; he became a weaver of modest means. The name Kingo is a shortening of the Scottish name Kinghorn. Although his parents were not wealthy, he was sent to Frederiksborg Latin School at the age of 16 in 1650. He studied theology at the University of Copenhagen, enrolling in 1654 and graduating in 1658.
Мансап
Кинг өз мансабын Фредериксборг сарайында жеке репетитор болып жұмыс істеуден бастады. 1659 жылдан бастап ол Тиссёдегі Ведбьяр иелігінде тұрды, онда ол өзінің алғашқы өлеңдерінің бір бөлігін жазды. 1661 жылы ол Хельсинг және Дроссельбьерг шіркеулерінде Педер Ворм діни қызметкерінің капелланы болып тағайындалды, ал 1668 жылы туған қаласы Слангерупта дін қызметкеріне бекітілді, осы жерде оның өлең жазуы басталды. 1677 жылы Кинг Фюн епархиясының епископы болып тағайындалды.
Kingo started his career by working as a private tutor at Frederiksborg Castle. From 1659 he lived on the Vedbygård estate at Tissø, where he wrote some of his first poems. In 1661 he was appointed chaplain to the priest Peder Worm at Kirke Helsinge and Drøsselbjerg, and in 1668 he was ordained a minister in his hometown of Slangerup, where his poem writing began. In 1677 Kingo was appointed bishop of the Diocese of Funen.
Өлеңдер мен әнұрандар
Бастапқыда ол патриоттық өлеңдер жазды, бірақ кейіннен өзін негізінен әнұрандар жазуға арнады. 1674 жылы оның "Aandelige Siunge Koor" ("Рухани ән шеруі") жинағының бірінші бөлігі жарық көрді, ал 1681 жылы екінші бөлігі жарық көрді. Бұл жұмыс әндер жинағынан тұрады, олардың бірнешеуі Дания шіркеуінде бүгінге дейін танымал. Үкіметтен жаңа ән жинағын құрастыру жөнінде тапсырма алғаннан кейін, ол 85 өлеңінен тұратын және Дания мен Норвегияның әртүрлі аймақтарында әлі де қолданылып жүрген "Кингтің әндер кітабы" (Kingos Psalmebog, 1699) деп белгілі болған кітапты өңдеді. Данияның ауылдық халқының бір бөлігі пиетизм мен рационализм дәуірінде оның әндерін берік ұстады, осылайша олардың сақталуына үлкен үлес қосты. Осыған ұқсас жағдай Фарер аралдарында да байқалды, онда оның әндері 20 ғасырдың көп бөлігінде кеңінен қолданылып, көбінесе өте күрделі халық әуендерімен орындалды. Алайда, Марианна Клаузеннің Фарер халық әндері туралы зерттемесінде сипатталғандай, осы әуендердің көпшілігі 1699 жылғы Кингтің әуендер жинағына немесе Градуалға (Gradual) қайта оралады. Оның ән кітабының түпнұсқалары Фарер аралдарының Ұлттық кітапханасында сақтаулы. Кинго Даниядағы алғашқы әнұран жазушы болмаса да, ол ең маңыздысы саналады; 17 ғасырдың Дания ақындары арасында ол көшбасшы тұлға болып есептеледі. Оның әндері қуатты және көбінесе Ескі өсиеттен алынған ашу-ыза мен дүниеден бездіру, христиандық қарапайымдық пен сенімділік арасында ауытқып тұрады. Осы екі элементтің өзі оның жеке шаруашылығы мен күрескен мінезімен жақсырақ көрінеді. Оның дүниелік өлеңдері мен патриоттық әндері көбінесе ұзақ және сыртқы әсерлерге толы, бірақ қысқа нұсқада оған тең келмейді, мысалы, теңіз батыры Нильс Юелге арналған қарапайым және лайықты одасында.
At first he essayed patriotic poems, but later devoted himself almost entirely to writing hymns, and in 1674 the first part of his Aandelige Siunge Koor ("Spiritual Song Choir") appeared, followed in 1681 by a second part. This work consists of a collection of hymns, several of which are still popular in the Church of Denmark. Charged by the government with the compilation of a new hymnbook, he edited what became known as Kingo's hymnal (Kingos Psalmebog, 1699), which contains eighty five of his own compositions, and which is still used in various parts of Denmark and Norway. Some parts of the Danish rural population firmly held to his hymns during the Pietist and Rationalist period, contributing to their survival. The same goes for the Faroe Islands, where his hymns have been in widespread use through most of the 20th century, often sung to quite complicated folk melodies, which may, however, often be traced back to Kingo’s melody collection, or Gradual, from 1699, as described by Marianne Clausen in her magnum opus about Faroese folk singing. The original copies of his hymnals are located at the National Library of the Faroe Islands. Though not the first Danish hymnwriter, Kingo is considered the first of importance; among 17th century Danish poets he is generally a leading figure. His hymns are born by a forceful and often Old Testamental wrath and renunciation of the world alternating with Christian meekness and confidence. Both elements are thrown in relief by his private thrift and fighting nature. His worldly poems and patriotic songs are often long winded and marked by outer effects but in short version he is unequalled, as in his both plain and worthy ode to naval hero Niels Juel.
Жеке өмір
Кингтің алғашқы әйелі, Силь Блэкенборг, оған ол "Хризиллис, мит Хьертес Гулд" поэмасын арнаған, 1670 жылы үйленгеннен кейін бір жыл өткенде қайтыс болды; ол Кирке Хельсинге шіркеуінің пасторының жесірі болған. Оның екінші әйелі, Жоханна Лорицдаттер Лунд, одан 13 жас үлкен болды. Оның соңғы әйелі, Биргитт Балслев, 30 жаста болғанда 60 жастағы Кинг 1694 жылы оған үйленді. 1679 жылы ол дворян титулы алды, ал 1682 жылы теология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1690 жылы ол "justitsråd" ("әділет кеңесшісі") қызметіне тағайындалды. Өмірінің соңғы жылдары тері ауруымен ауырып, 1703 жылы Оденседе қайтыс болды. Ол Оденсе қаласының сыртында жерленген. Томас Квеллин Кингтің жерлеу шіркеуі үшін эпитафия және күрделі металл тор жасады. Бұл торды Ханс Хансен немесе Ханс Германсен, Оденседегі екі шебер жасаған, олар өз жұмыстарына HH деп қол қойған. Кейіннен бұл тор Фредерик Кристиан Каасқа арналған жерлеу шіркеуіне көшірілді. Теобальд Штайнның 1874 жылғы Кинг бюсі Оденседегі Сент-Кнуд соборының солтүстік жағында орналасқан. Вигго Ярлдың 1911 жылғы Кинг мүсіні Копенгагендегі Фредерик шіркеуінің алдында тұр. Оденседегі Томас Кинг шіркеуі және Копенгагендегі Кинггосгаде көшесі де оның құрметіне аталған.
Kingo's first wife, Sille Blackenborg, to whom he had dedicated the poem "Chrysillis, mit Hjeertes Guld", died the year after their wedding in 1670; she was the widow of the priest of Kirke Helsinge. His second wife, Johanne Lauritsdatter Lund, was 13 years older than him. His last wife, Birgitte Balslev, was 30 years old when the 60 year old Kingo married her in 1694. In 1679 he was admitted to the nobility and in 1682 he received his doctorate in theology. He was appointed justitsråd ('councilor of justice') in 1690. He was plagued with a skin condition in his later years and died in Odense in 1703. He is buried in outside of Odense. Thomas Quellinus designed an epitaph as well as an elaborate metal screen for Kingo's burial chapel in the chapel in the church. The screen was made by either Hans Hansen or Hans Hermansen, two Odense based smiths who have signed their works HH. The screen was later transferred to Frederik Christian Kaas' burial chapel in the church. An 1874 bust of Kingo by Theobald Stein stands on the north side of St. Knud's Cathedral in Odense. A 1911 statue of Kingo created by Viggo Jarl stands outside Frederick's Church in Copenhagen. Thomas Kingo's Church in Odense and the street Kingosgade in Copenhagen are also named in his honour.