Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брунейдің мукимдік бөлінісі Куала-Белайт қаласы (; Jawi: کوالا بلايت; қысқартылған: KB) – Брунейдің Белайт ауданының әкімшілік орталығы. 2016 жылы қаланың халқы 4259 адамды құрады. Куала-Белайт ресми түрде қалалық аймақ (кавасан бандаран) және сол аттас мукимке қарасты ауыл болып табылады. Қала елдің астанасы Бандар-Сери Бегаваннан батысқа қарай орналасқан. Сонымен қатар, ол елдің батыс бөлігінде, Белайт өзенінің сағасына жақын жерде жатыр.
Town in Brunei
the mukim subdivision
Kuala Belait (; Jawi: کوالا بلايت; abbrev: KB) is the administrative town of Belait District, Brunei. The population of the town proper was 4,259 in 2016. Kuala Belait is officially a municipal area (kawasan bandaran), as well as a village under the mukim of the same name. The town is located west of the country's capital Bandar Seri Begawan, It is also in the westernmost part of country, near the mouth of the Belait River.
Тарих
1914 жылы Куала-Белайт пен Бруней қаласын байланыстыратын 97 шақырымдық жол аяқталды. Куала-Белайт 20 ғасырдың басында шағын балық аулау ауылы болған. Жергілікті тұрғындар – белайт малайлары, олар негізінен балықшылар еді. Екі топтың арасында келіспеушілік туындап, олардың бірі Белайт өзенінің сағасының батыс жағалауына көшірілді. 1930 жылы Британдық Малайя Мұнай Компаниясы (BMPC) Белайт жағалауында Серия мен Расауды Куала-Белайттағы бас кеңсесімен байланыстыратын телефон желісін салды. BMPC аурухана салып, 1931 жылы аяқтады. Куала-Белайттан Тутонға созылған телефон желілері 1934 жылы үміттерге сай келмегендіктен демонтаждалды. 1939 жылға қарай қала мен Мири арасында құбырлар мен жолдар салынды. 1941 жылдың 16 желтоқсанында 10 000 сарбаздық жапондық Кавагучи жасағы Белайт жағажайына десант түсіргеннен кейін қала басып алынды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Британдық Борнеоның жапондық оккупациясының бір бөлігі болды. Сонымен қатар, Куала-Белайтты жапондықтар басып алған кезде, 2/15-Пенджаб полкінің үнді әскери тұтқындарына қатысты қырғын мен өлім жазасы сияқты соғыс қылмыстары жасалды. Қала тұтқын лагерінде аштықтан 55 үнді тұтқынның қаза болғанын да атап өткен жөн. «Oboe Six» операциясының аясында Австралияның 9-дивизиясы 1945 жылдың 24 маусымында Куала-Белайтке келді, содан кейін Куала-Белайт портын қайтарып алды. 1949 жылы қираған қаланы қайта құру жоспарлары бекітілді. Сол жылы қалада жаңа шіркеу салынды. 1950-1960 жылдары мұнай өнеркәсібінен түскен пайданың артуына байланысты Куала-Белайтте қарқынды даму байқалды. Бірінші теңіздегі газ кен орны – Оңтүстік-Батыс Ампа 1963 жылы Куала-Белайт жанында ашылды. 1962 жылғы Бруней көтерілісі кезінде ТКНУ көтерілісшілері қаланы басып алды, бірақ оны 1/2-ші батальон Гуркха атқыштар полкі тез арада азат етті. Қалалық полиция бөліміне жасалған көтерілісшілердің шабуылы жергілікті полиция күштерімен тойтарылды. 1984 жылы Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін Бруней үкіметінің жергілікті қызметтерін орналастыру үшін бірқатар жаңа мемлекеттік ғимараттар салынды. 1990 жылдары Муарадан Куала-Белайтқа дейінгі жағалау бойындағы екі жолақты жол 4 жолаққа дейін кеңейтілді.
In 1914, a 60 mile (97 km) road connecting Kuala Belait and Brunei Town was completed. Kuala Belait was a small fishing village at the turn of the 20th century. The natives were Belait Malays who were mainly fishermen. There was a disagreement between the two groups of settlers which caused one of those groups to the relocated up to the west bank of the mouth of the Belait River. In 1930, British Malayan Petroleum Company (BMPC) constructed a telephone line along the Belait coastline which linked up Seria and Rasau with their main headquarters in Kuala Belait. A hospital was built by BMPC and completed in 1931, Telephone lines stretching from Kuala Belait to Tutong was dismantled in 1934 after failing to meet expectations. By 1939, pipelines and roads between the town and Miri has been constructed. On December 16, 1941, the town was captured after an amphibious assault was carried out at Belait Beach by 10,000 soldiers from the Japanese Kawaguchi Detachment and remained part of the Japanese occupation of British Borneo during World War II. Moreover during the Japanese occupation of Kuala Belait, war crimes such as massacre and execution of Indian prisoners of war (POW) of the 2/15th Punjab Regiment were committed out by the Japanese. It can also be noted that 55 Indian prisoners died from starvation in the POW camp in town. As part of Operation Oboe Six, the Australian 9th Division arrived in Kuala Belait on June 24, 1945, followed by the recapturing of the port of Kuala Belait. Reconstruction plans for the destroyed town were approved in 1949. Within the same year, a new church in town was consecrated. Due to the increase in profits from the oil industry in the 1950s and 1960s, rapid development was seen throughout Kuala Belait. The first offshore gas field, South West Ampa, was discovered off Kuala Belait in 1963. During the 1962 Brunei revolt, rebels of the TKNU managed to gain control of the town, but was soon liberated by the 1/2nd Battalion Gurkha Rifles Regiment. Siege by the rebels against the town's police station were repelled by the local police force. After independence from Britain in 1984, a number of new government buildings were constructed to house the local services of the Brunei government. In 1990s, the two lane road along the coast leading from Muara to Kuala Belait was upgraded to 4 lane.
Жергілікті билік пен қала анықтамасы
Куала-Белайт қаласы Jabatan Bandaran Kuala Belait dan Seria (Куала-Белайт және Серия муниципалитет бөлімі) басқаруында, ол Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri (Ішкі істер министрлігі) қарауындағы мемлекеттік департамент. Департамент құрамында Лембага Бандаран, яғни Муниципалдық кеңес бар, оны Пенгеруси Лембага Бандаран (Муниципалдық кеңестің төрағасы) басқарады. Қазіргі төраға – Ридзуан Хажи Ахмад.
The town of Kuala Belait is administered under Jabatan Bandaran Kuala Belait dan Seria (Kuala Belait and Seria Municipal Department), a government department under Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri (the Ministry of Home Affairs). The department comprises Lembaga Bandaran or the Municipal Board, which is headed by Pengerusi Lembaga Bandaran (Chairman of the Municipal Board). The current chairman is Ridzuan Haji Ahmad.
Бір-біріне ауыспалы аумақ
Муниципалдық басқарманың қарауындағы аудан, Белайт жерінің немесе Белайт аудандық кеңсесінің қарауындағы ауданмен қабаттасады. Муниципалдық аймаққа Пекан Куала Белейт, Кампонг Панданның толық аумағы және Мумонг маңының бір бөлігі кіреді. Дегенмен, барлық кампонгтар Белайт аудандық кеңсесінің басқаруында болады, себебі олар ауданның және кіші аудандардың құрамына кіреді, содан кейін кампонгтардың басшылары, "кетуа кампонг" деп аталатын (Пекан Куала Белейттен басқа, онда басшы тағайындалмаған), "Пегавай Даера" немесе Аудандық офицерге бағынады.
The area under the authority of the Municipal Department overlaps with that under Jabatan Daerah Belait or the Belait District Office. The municipal area consists of Pekan Kuala Belait, the whole of Kampong Pandan suburb, and parts of Mumong suburb. However, all of the kampongs are also under the governance of the Belait District Office, since they constitute the proper subdivisions of the district and subdistricts, and subsequently the headmen of the kampongs, known as ketua kampong (with the exception of Pekan Kuala Belait since there is none assigned), answers to the Pegawai Daerah or District Officer.
Мұнай және газ
Куала-Белайт Расау газ кен орнының жанында орналасқан. Дегенмен, Бруней Шелл қалада мұнай және газ өндірісін қолдау үшін түрлі нысаналарға ие. Куала-Белайт жанармай құю станциясы (KBBS) Белайт өзенінің сағасына жақын жерде орналасқан. Ол қалаға газ және түрлі қызметтерді қолдау үшін басқа да көлемді химиялық заттармен жабдықтайды. Сунги Духондағы теңіз құрылыс алаңы (MCY), көбінесе SCO деп аталады, теңізге орнату алдында теңіз құрылыстарын салу үшін пайдаланылады.
Kuala Belait is located in the vicinity of the onshore Rasau gas field. However Brunei Shell has various facilities in town to support the oil and gas production facilities in the vicinity. The Kuala Belait Bunkering Station (KBBS) is located near the mouth of the Belait River. It supplies domestic gas to the town and other bulk chemicals in support of the various activities. The Marine Construction Yard (MCY) in Sungai Duhon, commonly known as SCO, is where construction of marine structures are carried out prior to installation offshore.
Демография
Кампонг Куала-Балаи тарихи тұрғысынан Белайт халқының орталығы болып келді. Дегенмен, соңғы 50 жылда халық тарап кетті, қазір Белайт тайпасының мүшелерін қаланың өзінде де, айналасында да кездестіруге болады. 1938 жылға қарай Куала-Белайттың халқы 5000-ға жеткен, ал BMPC қаланың ең ірі жұмыс берушісі болды, оның штат тізімінде 2265 жұмысшының 1185-і жұмыс істеді. 1931 жылғы халық санауында Куала-Белайт қаласында 1193 адам тіркелді. 1948 жылы ауданның мұнай кен орындарының дамуына байланысты халық саны 12 000-ға дейін өскен. Қалада қытай халқы көптеп өкілденген, ал еуропалықтардың көп бөлігі Куала-Белайт және Серияда шоғырланған.
Kampong Kuala Balai has historically served as the Belait population's hub. However, the population has scattered over the past 50 years, and now, Belait tribe members may be found in and around the town. By 1938, Kuala Belait's population had increased to 5,000, and the BMPC was the city's major employer, with 1,185 out of 2,265 workers under its payroll. 1,193 people were counted in Kuala Belait at the time of the 1931 census. It was reportedly 12,000 in 1948, due to the development around the district's oilfield. The town has a sizable Chinese population, and most Europeans are concentrated in Kuala Belait and Seria.
Жол
Көптеген муниципалитет ішіндегі жолдар асфальтталған. Куала-Белайттан Мириге жолаушылар тасымалдайтын автобустар бар.
Most of the roads within the municipality are surfaced. There are buses taking passengers to Miri from Kuala Belait.
Су
Куала-Белайт базарына жақын орналасқан қоғамдық кемежайда су таксисін жалдап, өзен бойымен Куала-Балаиға қарай баруға болады. Сондай-ақ, Куала-Белайт қайық клубы ұйымдастырған ашық теңіздегі жақын мақсаттарға саяхаттар да бар. 1930 жылы Расауда ағаштан жасалған кемежай болған. Куала-Белайт порты – Брунейдің үш портының бірі. Порттың өзен сағасына жақын бөлігі Brunei Shell компаниясымен басқарылады және кіруге шектеу қойылған. Куала-Белайт сауда порты муниципалитеттің оңтүстігінде, Кампонг Сунгай-Духон және өзен сағасынан жоғарырақ орналасқан аймақта орналасқан. Өзен сағасының лайлануына байланысты, портқа тек аз су айырымы бар кемелер ғана тоқтай алады. Өзен сағасының лайлануын азайту үшін Белайт өзенінің сағасына екі жартас салынған.
It is possible to hire a water taxi at the public wharf close to the Kuala Belait market to go upriver towards Kuala Balai. There are also trips organized by the Kuala Belait Boat Club to sail out in the open sea to various nearby destinations. A timber jetty used to exist in Rasau in 1930. The Kuala Belait Port is one of the three ports of Brunei. The part of the port near the mouth of the river is operated by Brunei Shell and public entry is restricted. The commercial port of Kuala Belait is located to the south of the municipality in Kampong Sungai Duhon and its environs further upriver from the mouth. Due to silting of the river mouth, the port can only take shallow draft vessels. Two breakwaters have been constructed at the mouth of the Belait River to reduce silting of the river mouth.
Ауа
Коммерциялық саяхатшылар коммерциялық рейске отыру үшін Бандар-Сери-Бегаванға немесе Мириге сапарлауы тиіс. Сури-Сери Бегаван ауруханасының жанында тікұшақ алаңы бар.
Commercial travellers would have to travel to either Bandar Seri Begawan or Miri to catch a commercial flight. There is a helipad at Suri Seri Begawan Hospital.
Инфрақұрылым
Қалада Мексика консулдығы мен Сент-Джон шіркеуі де бар.
The town is also home to the Consulate of Mexico and St. John's Church.
Қызықты орындар
Куала-Белайт қаласының өзінде бірнеше туристік тартымдылықтар бар. Олардың кейбіреулері:
Kuala Belait town itself has a number of tourist attractions. Some of these are:
Күміс юбилей паркі – Сұлтан Хассанал Болкияның таққа отыруының күміс юбилейін атап өту үшін, Куала-Белайт халқының сыйы ретінде салынған парк. Менара Сендера Кенган – Белайт өзенінің жағасында Сұлтан Хассанал Болкияның 50 жылдығына арналған ескерткіш. Белайт аудандық мұражайы – Белайт ауданына арналған мұражай. Мұхаммед Жамалұлы Алам мешіті – 1961 жылы салынған Кампонг-Мелаюдағы мешіт. Истана Кота Манггалела – Бруней сұлтанының Белайт ауданындағы резиденциясы, 1958 жылы құрылысы аяқталған. Белайт жағажайы Куала-Белайттың жағалау бойында орналасқан.
Silver Jubilee Park is a park built to commemorate the Silver Jubilee of Sultan Hassanal Bolkiah’s accession to the throne, as a gift from the people of Kuala Belait. Menara Cendera Kenangan is a monument built to commemorate the Sultan Hassanal Bolkiah's 50th Birthday, along the Belait River. Belait District Museum is a museum dedicated to the Belait District. Mohammad Jamalul Alam Mosque is a mosque in Kampong Melayu, built in 1961. Istana Kota Manggalela is the residence of the Sultan of Brunei in the Belait District, completed in 1958. Belait Beach lies along the coast of Kuala Belait.