Шанхай гүлдері (Shanghai gúlderi)

Кіріспе

1998 жылы Хоу Сяо Сяньнің түсірген фильмі, фильм негізделген роман.

«Шанхай гүлдері» – 1998 жылғы тайвандық драмалық фильм, режиссері – Хоу Сяо Сянь. Фильм Хан Банцзиннің 1892 жылғы «Шанхай әнші қыздары» романы негізінде түсірілген. Роман бастапқыда У тілінде (吳語) жазылып, кейін Айлин Чанг тарапынан мандарин қытай тіліне аударылған. Фильмде Тони Ленг бай демеуші рөлінде ойнаса, Мичико Хада, Энни Шидзука Ино, Шуан Фанг, Джек Као, Карина Лау, Ребекка Пан, Мишель Рейс және Вики Вей Шанхайдың төрт элиталық қызыл жамылғы үйіндегі «гүл қыздары» рөлінде сомдайды. 1999 жылы өткен Village Voice Film Poll сауалы бойынша фильм 1990 жылдардың үшінші үздік фильмі деп танылды. Сондай-ақ, фильм 71-ші «Оскар» сыйлығының «Үздік шетелдік фильм» номинациясына Тайвань атынан ұсынылды.

Сюжет

Фильмнің оқиғасы 1884 жылы Шанхайдағы Чансан Шую (長三書寓; "Гүл үйлері") деп аталатын сәнді жезөкшеханаларда өріледі. Бұл тарих осы үйлердегі "ши сен" немесе "гүл қыздары" деп аталатын жезөкшелердің өміріне арналған, олар бай клиенттермен қарым-қатынастарын егжей-тегжейлі көрсетеді – бұл қарым-қатынастар жартылай моногамды және көбінесе ұзаққа созылады, сонымен қатар үйлердегі күнделікті өмір де бейнеленеді. Фильмдегі басты жезөкшелер – Кримсон, Жасмин, Джейд, Перл және Изумруд. Кримсон Хуйфан анклавына (薈芳里) жатады, ал Жасмин Шығыс Хексин анклавында (東合興里) жұмыс істейді. Джейд пен оның досы Перл Гонгянг анклавында (公陽里) жұмыс істейді, ал Изумруд Шангрен анклавында (尚仁里) тұрады. Фильм бай клиенттер мен жезөкшелер арасындағы қарым-қатынастарды зерттейді. Уанг мырза "төрт немесе бес" жылдық қарым-қатынастан кейін Кримсонды тастап кетеді, себебі ол оның қолына үйлену үшін келіспейді. Ол жас Жасминге ғашық болып, Кримсонды ашуландырады. Дегенмен, Уанг мырзаның Кримсонға деген сезімі толыққанды жойылмайды. Ол қыздың актермен қарым-қатынаста екенін білгенде, мас күйінде ашуға беріледі. Ол Жасминге үйленуге келіседі және жоғары қызметке көтерілген соң Гуандунға аттанады. Кейінірек басқа кейіпкерлердің сөйлесуінен Жасминнің Ванның жүрегінен орын алған інісімен де байланысы болғаны белгілі болады. Тағы бір жезөкше Джейдке оның жас және тәжірибесіз сүйіктісі Чжу мырза, егер олар үйленбесе, бірге өлуге уәде береді. Некеге тұру мүмкін емес екенін түсінген соң, ол Чжуды улау үшін опиум береді, ал өзі де опиум ішуге тырысады. Изумруд жезөкшеханадағы өмірден құтылуды армандайды және оған Луо атты клиенті қолдау көрсетеді. Оның айтуынша, бала кезінде оны жеңшесі 100 долларға сатып алған, ал бостандыққа қол жеткізу үшін одан әлдеқайда көп – 3000 доллар қажет. Бұл келіссөздер фильм бойына созылады. Хоң мен Луоның көмегімен Изумруд қанағаттанарлық бағамен келісіп, тәуелсіздікке ие болады. Фильмнің ағылшын тіліндегі атауы "sing song girls" ("әнші қыздар") дегені, ән салып күн көретін қыздарға қатысты емес. Айлин Чангтың мандарин мәтініне жасаған түсіндірмесінен көрінетіні, "Xiansheng" немесе "Xi sang" Ву диалектісінде "sing song" деп айтылады. Сондықтан атау "әнші қыз" емес, "sing song girls" деп аударылған. "Әнші қыз" термині 1920-жылдардың соңы мен 1930-жылдарда пайда болды, одан бұрын биші қыздар кең таралған еді.

The film is set in the elegant brothels of Shanghai, called Changsan Shuyu (長三書寓; "Flower Houses"), in 1884. The story is about the prostitutes in these houses, known as "shi sen" or "flower girls," who are top notch prostitutes, depicting in great detail their relationships with the wealthy patrons, which are semi monogamous and often last for a long period of time, and the daily activities in the houses. The main prostitutes in the film are Crimson, Jasmin, Jade, Pearl and Emerald. Crimson belongs to the Huifang Enclave (薈芳里), while Jasmin works at the East Hexing Enclave (東合興里). Jade and her friend Pearl work in the Gongyang Enclave (公陽里), and Emerald resides in the Shangren Enclave (尚仁里). The film explores the relationships between the wealthy patrons and the prostitutes. Master Wang leaves the prostitute Crimson at the end of their "four or five" year relationship after he is refused her hand in marriage. He falls for the younger prostitute Jasmin, angering Crimson. However, Master Wang still has feelings for Crimson. When he finds out she is having an affair with an actor, he launches into a drunken rage. He agrees to marry Jasmin and departs for Guangdong after receiving a promotion. It is later revealed in conversation between other characters that Jasmin had an affair with Wang's nephew. Another prostitute, Jade, has been given a promise by her lover, the young and immature Master Zhu, that if they cannot be married together, they will die together. When it is apparent that the marriage will not occur, she gives Zhu opium in an attempt to poison him before attempting to drink opium herself. Emerald yearns for freedom from life in a brothel and is supported by Luo, one of her patrons. As a child, she was bought for $100 by her auntie who insists that freedom costs many times that value ($3,000); the negotiation goes on throughout the film. With the help of Master Hong and Luo, Emerald negotiates a satisfactory price and achieves her independence. Regarding the English title of the film, the meaning of "sing song girls" does not refer to singing girls who sing for a living. Eileen Chang's commentary on the Mandarin text makes it clear: "Xiansheng" or "Xi sang" in Wu is pronounced as "sing song". That is probably why the title is translated as "sing song girls" not the translation of "singing girl". The term "singing girl" was a new term from the late 1920s to the 1930s, after there were dancing girl.

Өндіріс

Сценарист Чу Тьен Вэннің айтуынша, «Шанхай гүлдері» Ху Сяо Сяньның Тайвань киносы үшін өнер өндірісінің ресурстарын жинақтау ниетімен туындаған, көркемдік режиссер Хварнг Верн Иннің (黃文英) көмегімен жасалған туынды. Ол, Ту Дуу Чи (杜篤之) үшін дыбыс жазуда қолданған тәсілмен, осылайша істеуді жоспарлаған.

Ху Сяо Сянь бастапқыда «Шанхай гүлдерін» Қытайда түсіруді көздеген, бірақ Қытай үкіметінен рұхсат алмаған. Сондықтан өндіріс Тайваньда аяқталуға мәжбүр болды, осы себепті фильмде сыртқы түсірілімдер жоқ. Кезеңді бейнелеуге қолайлы орындардың жетіспеуіне байланысты, фильмнің барлық түсірілімі студияда жүзеге асты. Ху Сяо Сяньнің ұзақ кадрлары осы фильмде толыққанды қолданылды. Шамамен екі сағаттық фильмте қырықтан да аз кадр бар. Ұзақ түсірілімдер тыныс алу ырғағын имитациялайтын бітелу және ашылу әдістерімен монтаждалды, бұл көрермендерге экрандағы ескі Шанхайды толыққанды бағалауға мүмкіндік береді. А Ченг (Zhong Acheng, 鍾阿城) фильмге қажетті костюмдер мен реквизиттердің көп бөлігін Қытайдан әкелуге және тапсырыс беруге жауапты болды. Ол Ху Сяо Сяньға фильмде электр шамдарын пайдаланбауды, керісінше, бөлмеге жылы және ностальгиялық атмосфера сыйға беру үшін шамдарды жағуды ұсынды.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes шолулар жинағыш сайтында фильм 12 шолу негізінде 92% мақұлдау рейтингісіне ие. Metacritic-те фильмнің 11 сыншының бағалары бойынша орташа салмақты көрсеткіші 100-ден 73, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді. Фильм сыншысы Дж. Хоберман, Джонатан Розенбаум сияқты, Хоу Сяо Сяньді 90-шы жылдардың ең үздік режиссері деп атап, "Шанхай гүлдері" фильмін оның сол онжылдықтағы үш шедеврінің бірі деп мақтады. Джеффри Андерсон фильмді, "көп рет көру және үлкен шыдамдылық" қажет болғанына қарамастан, керемет әдемі деп тапты. Джереми Хейлман оны Хоудың ең жақсы фильмі деп атағысы келмегенімен, оны ең әдемісі деп санады. Кент Джонс фильмді инновациялық деп сипаттады.