Оңтүстік Африканың «Scorpions» арнайы операциялар дирекциясы
Scorpions (South Africa)
ОАР-дың «Scorpions» арнайы бөлімі: жоғары деңгейдегі қылмыс, сыбайлас жемқорлықты тергеуші элиталық құрылым. Тарихы, жетекшілері, істері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африканың Ұлттық прокуратура органының мамандандырылған бөлімшесі
Specialised unit of the National Prosecuting Authority of South Africa
Арнайы операциялар дирекциясы (DSO), көбінесе «Скорпиондар» деп аталатын, Оңтүстік Африканың Ұлттық прокуратура органының президенті Табо Мбеки құрған мамандандырылған бөлімшесі болды. Оған ұйымдасқан қылмыс және сыбайлас жемқорлық сияқты жоғары деңгейдегі және маңызды қылмыстарды тергеу және қудалау міндеті жүктелген. Тергеу, сот-медициналық сараптама және қудалауды біріктіретін ерекше әдістемеге ие, тәуелсіз және көп салалы бөлімше ретіндегі «Скорпиондар» элиталық бөлімше ретінде танылды және бірнеше өте маңызды тергеулерге қатысты, әсіресе қару-жарақ келісіміне және Африка Ұлттық Конгресінің (АҰК) жоғары лауазымды саясаткерлеріне – Жаки Селеби, Джейкоб Зума және Тони Йенгениге қатысты. Президент Табо Мбеки 1999 жылдың маусым айында «Скорпиондар» құру туралы жариялап, «полициядағы сыбайлас жемқорлықты қоса алғанда, барлық ұлттық маңызды қылмыстармен айналысатын, жеткілікті жабдықталған және штаттық бірлестігі бар арнайы тергеу бөлімін» құруға уәде берді. 1999 жылдың 1 қыркүйегінде Гугулетхуде Арнайы тергеулер дирекциясы ретінде ресми түрде іске қосылса да, бұл бөлімше 2001 жылдың қаңтарына дейін заңды және операциялық тұрғыдан толыққанды құрылған жоқ, содан кейін ол DSO деп аталды.
The Directorate of Special Operations (DSO), commonly known as the Scorpions, was a specialised unit of the National Prosecuting Authority of South Africa formed by President Thabo Mbeki, tasked with investigating and prosecuting high level and priority crimes including organised crime and corruption. An independent and multidisciplinary unit with a unique methodology which combined investigation, forensic intelligence, and prosecution, the Scorpions were known as an elite unit, and were involved in several extremely high profile investigations, especially into the Arms Deal and into high ranking African National Congress (ANC) politicians including Jackie Selebi, Jacob Zuma, and Tony Yengeni. President Thabo Mbeki announced the establishment of the Scorpions in June 1999, promising "a special and adequately staffed and equipped investigative unit to deal with all national priority crime, including police corruption." Though formally launched in Gugulethu on 1 September 1999 as the Directorate of Special Investigations, the unit did not legally or operationally come into existence until January 2001, by which time it had been renamed DSO.
Мандат және ұйымдық құрылым
Скорпиондар прокуратураның директорының орынбасарымен басқарды, бұл лауазымға алғаш Франк Даттон (1999–2001), кейін Перси Сонн (2001–2003) және Леонард Маккарти (2003–2008) ие болды. Олардың бастапқы құрамы 200 қызметкерден тұратын, және екі жыл ішінде шамамен 2000-ға дейін ұлғаятыны жоспарланған. Бұл модель тергеушілер мен прокурорлар арасындағы «біліктің бөлінуін» әлсірететіні үшін сынға ұшырады. Тергеу барысында Шейк, Зума және бұрынғы Көлік министрі Мак Махараджтың үйлеріне кеңінен жарияланған рейдтер жүргізілді. Оңтүстік Африка Кәсіподақтарының Конгресі, КНК-нің Үшжақты одақтасы, 2005 жылдың 18 тамызында Зуманың үйіне жасалған рейдке ашық наразылық білдірді, бұл рейдтердің нәтижесінде Ұлттық Прокуратура «саяси ықпалға ұшырап, тарапты шешімдер қабылдауға және оған сәйкес әрекет етуге» мүмкіндігі бар екенін көрсеткенін мәлімдеді. Кейін Зума өзінің бұрынғы адвокатының кеңсесіне жасалған рейдтің заңдылығын сотта жоққа шығаруға тырысты, бірақ сәтті болмады. «Скорпиондар» таратылған кезде Зумаға қатысты жемқорлық айыптарын қайта жаңартты. 2003 жылы «Скорпиондар» Винни Мадикизела Мандела мен оның брокерін алаяқтық қылмысы бойынша сотқа берді. 2004 жылы олар бұрынғы премьер-министр Маргарет Тэтчердің ұлы Марк Тэтчерді сол жылдың басында Экваторлық Гвинеядағы төңкеріс әрекетіне қатысқан деген күдікпен Кейптаундағы үйінен қамауға алды. Ол Кейптаун жоғары сотында 1998 жылғы «Шетелдік әскери көмек туралы» заңды бұзғанын мойындады. 2005 жылы «Скорпиондар» қырық немесе одан да көп адамға айып тақты. Оның ішінде, Батилябиле Дламини сияқты отыздан астам депутат алаяқтық немесе оған байланысты қылмыстар бойынша сотталды. 2006 жылдан бастап немесе одан бұрын «Скорпиондар» Ұлттық Полиция Комиссары және Мбекидің жақын одақтасы Джеки Селебиді де жемқорлық үшін тергеді. Селеби саяси жағдайға толы сот процесінен кейін кінәлі деп танылды, оның барысында бас прокурор Герри Нель («Скорпиондардан»), өзі тұтқындалды, ал Ұлттық Прокуратура басшысы Вуси Пиколи қызметтен шеттетілді. Кен байытушы Билли Раутенбах және Глен Аглиотти – есірткі контрабандасы және КНК қайырымдастырушысы Брэтт Кебблдің өліміне қатысты айыптаулар бойынша.
The Scorpions were led by a Deputy Director of Public Prosecutions, a position first held by Frank Dutton (1999–2001) and later by Percy Sonn (2001–2003) and Leonard McCarthy (2003–2008). Their founding complement was 200 staff and, though this was supposed to expand to about 2,000 staff within two years, This model has been criticised for undermining "the separation of powers" between investigators and prosecutors. The investigation involved well publicised raids at the houses of Shaik, Zuma, and former Transport Minister Mac Maharaj. The Congress of South African Trade Unions, the ANC's partner in the Tripartite Alliance, complained publicly about an 18 August 2005 raid at Zuma's home, alleging that the raids showed that the NPA "could be manipulated and influenced to take biased political decisions and act accordingly." Zuma later unsuccessfully challenged the legality of a raid on his former attorney's offices. At the time of the Scorpions' disbanding, they had reinstated corruption charges against Zuma. In 2003, the Scorpions prosecuted Winnie Madikizela Mandela and her broker on fraud charges. In 2004, they arrested Mark Thatcher, son of former Prime Minister Margaret Thatcher, at his house in Cape Town, in relation to his suspected involvement in a coup attempt in Equatorial Guinea earlier that year. He pled guilty in the Cape Town High Court to contravening the Regulation of Foreign Military Assistance Act of 1998. In 2005, the Scorpions charged forty or more More than thirty MPs, including Bathabile Dlamini, were ultimately convicted on fraud or related charges. And, from 2006 or earlier, the Scorpions investigated National Police Commissioner and close Mbeki ally Jackie Selebi, also for corruption. Selebi was ultimately convicted, following a highly politicised trial – in the run up to which the chief prosecutor, Gerrie Nel of the Scorpions, was himself arrested, and the head of the NPA, Vusi Pikoli, suspended. mining magnate Billy Rautenbach, and – both on drug smuggling charges and on charges related to the death of ANC donor Brett Kebble – Glen Agliotti.
Дау-дамайлар мен жойылу
"Скорпиондар" көпшілік арасында танымал болғанымен, саясаткерлер мен үкімет шенеуніктері арасында қырқыс дау тудырды. Басты шағымдардың бірі – "Скорпиондардың" тергеу материалдары қудалау басталмас бұрын жиі жария болып, көпшілікке тарап кеткені; "Скорпиондар" іздеу және тінтеу ордерлерін пайдалануда өкілеттіктерін теріс пайдаланғаны (мұның ішінде Зума ісінде, ANC олардың "Голливудтық тактика" қолданғанын мәлімдеді); олар таңдап алу және саяси мақсатта қудалаулар жүргізгені; сондай-ақ Оңтүстік Африка полиция қызметімен (SAPS) тиімді жұмыс істемегені болды.
The Scorpions, though popular with most of the public, were controversial among politicians and government officials. Common complaints were that the details of the Scorpions' investigations were frequently leaked to the public before prosecution had commenced; that the Scorpions abused their power in exercising search and seizure warrants (including in the Zuma investigation, in which the ANC said that they had displayed "Hollywood tactics"); that they pursued selective and politically motivated prosecutions; and that they did not work well with the South African Police Service (SAPS).