Кіріспе

Cucurbita moschata; қысқы қабақтың бір түрі

Butternut squash (Cucurbita moschata) – Австралия мен Жаңа Зеландияда "butternut pumpkin" немесе "gramma" деп аталатын қысқы қабақтың бір түрі. Ол жүзім сияқты өседі. Оның дәмі тәтті, жаңғаққа ұқсас. Терісі сары-қоңыр, ал ішкі қабығы апельсин түсті, гүл шоғының ұшында тұқымдары орналасқан. Пісіп жетілгенде, бета-каротинге, А провитаминіне бай болғандықтан, қабығының түсі терең қызғылт-сарыға айналады. Ботаникалық тұрғыдан жеміс (нақтырақ айтқанда, жидек) болғанымен, тағам дайындауда көкөніс ретінде қолданылады. Оны қуырып, қуырылған, сорпаға (мысалы, қабақ сорпасы) немесе пюреге айналдырып дайындауға болады, сондай-ақ кассерольдерге, нанға, кекске және пирогтарға қосуға жарамды. Ол ponca, waltham, қабақ және calabaza сияқты қабақ тұқымдастарының бірі.

Тарих

Қабақ сөзі наррагансеттер тіліндегі "аскутаскуаш" сөзінен шыққан, ол "шикі немесе пісірілмеген" деген мағынаны білдіреді, ал "butternut" атауы қабақтың жаңғақты дәмінен туындаған. Американың жергілікті халықтары қабақтың кейбір түрлерін пісірмей жеген болса да, қазіргі күні көбінесе қабақ пісіріліп жейді.

Тамақ

Пісірілген аққараба 88% су, 11% көмірсулар, 1% ақуыз және көрінетіндей майдан тұрады (кесте). 100 грамм өнімде күшті қуаттың мөлшері бар, және А витаминінің (70% Күнделікті мөлшерменің (KM) 20% немесе одан да көп) бай көзі болып табылады, сондай-ақ С витаминінің (18% KM) және В6 витаминінің (10% KM) орташа мөлшерін қамтиды (кесте).

Сақтау

Боттер-наттың ең жақсы жеу кезеңі орылғаннан кейін 3-6 ай. Ең жақсы дәмді алу үшін, бауырсақ жаңғағын орылғаннан кейін 2 ай бойы сақтау керек.

Ас үй

Боттер-нотты дайындаудың ең көп таралған тәсілдерінің бірі – пісіру. Піскеннен кейін оны әртүрлі тәсілмен жеуге болады. Жемісті дайындау үшін қабығы, сабағы және тұқымдары алынып тасталады, оларды әдетте жемейді немесе пісірмейді. Дегенмен, тұқымдар жеуге жарамды, оларды шикі немесе қуырылған күйінде жеуге болады. Тұқымдарды қыздырып, майға сығып, бақша тұқымынан май жасауға болады. Бұл майды пісіруге, тамақ дайындауға, попкорнға немесе салатқа қосылатын соус ретінде пайдалануға болады. Австралияда ол қымыз ретінде қарастырылады және басқа қымыз түрлерімен алмастырылып қолданылады. Оңтүстік Африкада бауырсақ жаңғағы кеңінен қолданылады және көбінесе сорпа ретінде немесе бүтіндей грильде пісіріледі. Грильде пісірілген бауырсақ жаңғағы әдетте мускат жаңғағы және корицамен дәмделіп, немесе (мысалы, шпинат пен фетамен) толтырылып, фольгаға оралып грильде пісіріледі. Грильде пісірілген бауырсақ жаңғағы көбінесе браай (барбекю) мен сорпаға қосымша ретінде беріледі. Бауырсақ жаңғағын Жаңа Зеландияға 1950 жылдары Артур және Дэвид Харрисон ағайындылары, балабақша қызметкерлері және Отаки базардағы бағбандар әкелді.