Икебана мектебі: Икенобо – жапон гүл өнерінің ең көне және ірі мектебі. 15-ғасырда буддалық монах Сенно құрған. Тарихы, негізі және мағынасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Икебана мектебі
School of ikebana
Икенобо (池坊) – гүл өнері икебананың ең көне және ең ірі мектебі. Оны 15 ғасырда буддалық монах Сенно негіздеген. Мектеп Киото қаласындағы Роккакудо ғибадатханасында орналасқан. Атауы ханзада Шотоку (聖徳太子) шомылған көлден (ике) шыққан.
Ikenobō (池坊) is the oldest and largest school of ikebana, the Japanese art of floral design. It was founded in the 15th century by the Buddhist monk Senno. The school is based at the Rokkaku dō temple in Kyoto. The name is derived from a pond (ike) where Prince Shōtoku (聖徳太子) was bathing.
Тарих
Алтарьға гүл қою дәстүрі шамамен 538 жылы Буддизмді Қытай арқылы Жапонияға елшілер әкелген кезден бастау алды. Жапонияда адамдар гүлдерді безендірумен байланысты ойларға терең мағына беруге тырысты. Бұл ғимарат салынды және буддистік дін қызметкерлерінің келесі буындарының үйіне айналды. Осылайша икенобо атауы пайда болды. 15 ғасырға жататын қолжазбаға сәйкес, сол заманғы ең танымал гүл өсірушілер икенобо шебері Сенкей және шай шебері Рю Ами болды. Зен монастырының монахы Унзен Тайгёку алғаш рет Сенкей есімін "Хекизан Ничироку" атты күнделігінде жазды. Каншо дәуірінің үшінші жылының (1462 жыл) 25 ақпанындағы жазбасында Унзен Тайгёку: "Шунконың шақыруымен Сенкей алтын вазаға гүлдер тізіп, Киотоның талғампаз тұрғындары оның туындысын көруге асықты" деп жазды. Бұл жазба 550 жылдық икебана тарихының басталуын белгілейді. Сенкейдің еңбегі туралы қосымша тарихи деректерге тек бір жазба кіреді, ол Nekizan Nichiroku күнделігінде 2 қазанда хризантемалардың ерекше әдемілігі оны қаншалықты әсер еткенін сипаттайды.
The custom of placing flowers on the altar began when Buddhism was introduced to Japan by way of emissaries to China in about 538. In Japan people tried to give deeper meaning to the thoughts accompanying flower arranging.) was built and became the home of succeeding generations of Buddhist priests. This gave rise to the name ikenobō. According to a 15th century manuscript, the two of the most popular flower arrangers of the time were ikenobō master Senkei and Ryu ami, a tea master. Unzen Taigyoku, a monk belonging to a Zen Monastery, first recorded the name Senkei in his journal called Hekizan Nichiroku. In an entry dated February 25 of the third year of the Kanshō era (1462), Unzen Taigyoku wrote, “at the invitation of Shunko, Senkei made a floral arrangement in a golden vase and denizens of Kyoto with refined tastes vied to see his work”. This written record marks the starting point for 550 years of recorded ikebana history. Additional historical documentation of Senkei’s work includes only one entry, on October 2, in the Nekizan Nichiroku journal describing how moved he was by the extraordinary beauty of chrysanthemums.
Рикка стилі
Камакура кезеңінің соңынан Муромачи дәуіріне дейін (13-16 ғасырдың соңы) Танабата күні (Вега жұлдызының мерекесі, жеті айдың жетінші күні) император сарайында гүлдерді безендіру сайыстары өткізілді. Бұл сайыстар Танабата е деп аталды. Аристократтар мен монахтар мерекеге арналған гүлдерді ұсынып, өнерлерін көрсетуде бәсекелесті. Икенобо тегінің атауын сол кездегі император берген. Кейіннен храмның бас діни қызметкерлері осы текті қолданды. Муромачи дәуірінің соңында гүлдерді вазаға қоюдың бұрынғы қарапайым әдісі татеханаға (татеру – тік тұру, хана – гүлдер) дамыды, ол икебананың күрделі стилі болды. Осы кезеңде икебананың ең көне қолжазбасы («Као ираи но Каденшо», 1486 жыл) және Икенобо Сенноның икебана туралы танымал қолжазбасы («Сенно Куден», 1542 жыл) жазылды. Икенобо кадоның негізін қалаушы Сенно мағынаға толы (кадо немесе гүлдер жолы) икебананы жасады. Бұрын татехана Йоришироның рухани тәжірибесімен байланысты болған. Азучи-Момояма дәуірінде (16 ғасырдың соңы) мәдени жаңарудың бір бөлігі ретінде икебана да қайта жанданды. Икенобоның I және II Сэнко атымен белгілі екі шебері рикка (立花) стилін (дегені – тік гүлдер, бірақ татеханадан күрделірек) аяқтады, соның арқасында Икенобо өзінің ерте тарихындағы ең биік деңгейге жетті. Икенобоның танымал шебері Сэнко II-нің риккасын бейнелейтін суреттер Киотодағы Маншуин храмында, Киотодағы Нинаджи храмының Йомей бунко кітапханасында, Токио ұлттық мұражайында және Икенобо штаб-пәтерінің кітапханасында сақталған. Рикка стиліндегі гүлдерді безендірудің жеті негізгі бөлігінен кейін қазіргі стандартты тоғыз бөліктен тұратын рикка (син, соэ, уке, микоши, нагаши, доэ, хикай, маэоки және шоэсин) қалыптасты. Сэнко II қайтыс болғаннан кейін рикка бірте-бірте күрделіленіп, формалдыққа ұшырады. Икебананың шока стилінің пайда болуы икебана әлеміне жаңа қызығушылық әкелді. Оның өлімінен кейін, екі бас шәкірті – Дайджуин Ишин мен Анрюбо Шугёку мектептің бағыты туралы кейде қатаң дауға түсті.
From the late Kamakura period to the Muromachi period (late 13th 16th century), flower arranging contests were held at the imperial court on the day of Tanabata (the festival of the star Vega, the seventh day of the seventh lunar month). These contests were called Tanabata e Aristocrats and monks vied with each other in demonstrating their skills, offering flowers in honor of the festival. Use of the family name Ikenobō was granted by the Emperor of the time. Succeeding generations of head priests of the temple used this name. Toward the end of the Muromachi period the earlier simple way of setting flowers in a vase developed into tatehana (tateru, standing; hana, flowers), a more complex style of ikebana. During this period the oldest extant manuscript of ikebana (Kao irai no Kadensho, 1486) and the famous manuscript about ikebana by Ikenobō Senno (Senno Kuden, 1542) were written. Senno, the founder of Ikenobō kadō, originated ikebana that was imbued with meaning (kadō or way of flowers). Previously, tatehana had more of a connection to the spiritual practice of Yorishiro. The Azuchi Momoyama period (late 16th century) brought a renaissance in ikebana as part of a cultural renaissance. Two Ikenobō masters named Senkō I and II, completed the rikka (立花) style (also meaning standing flowers, but with more complexity than tatehana) and Ikenobō reached a high point of its early history. Paintings depicting the rikka of Senkō II, a famous master of ikenobō, are preserved at the Manshuin Temple in Kyoto) the Yomei bunko library of the Ninnaji Temple in Kyoto, the Tokyo National Museum and the library of ikenobō headquarters. The arranging of rikka as a style with severn main parts later developed into the modern standard nine part rikka (shin, soe, uke, mikoshi, nagashi, doe, hikai, maeoki, and shoe shin) was established at this time. After Senkō II died, rikka gradually became more complex and mannered. The birth of the shōka style of ikebana brought new interest into the world of ikebana. After his death, an at times violent feud broke out between his two main disciples Daijuin Ishin and Anryūbō Shūgyoku about the direction of the school.
Нагиребанадан шока стиліне дейін
Нагиребана (投入花) – рикканың даму кезеңінде де қолданылған, көбірек бейресми стиль. Нагиребана зашики бөлмелерін безендіру стилі болса, рикка – ең ресми стиль, діни обрядтар мен рәсімдерде пайдаланылды. Қала тұрғындары нагиребананы ұнатты, себебі ол гүлдердің табиғи сұлулығын күрделі ережелерсіз көрсететін. 1684 жылы саудагер Тоичия Таэмон «Нагире Каденшо» (Нагире стилінде гүлдерді қалай орналастыру туралы) еңбегін жазды, ал 1697 жылы Икенобо Сеньёның «Кодай Шока Зукан» (Тарихи Шока туындыларының суреттерінің жинағы) жарық көрді. Нагиребана ертедегі шока (生花) стилінің дамуына әсер етті. Сол кездегі шока өте қарапайым болды. Гүлдерді орналастыру үшін тек екі негізгі бұтақ (немесе гүл) қолданылды, олардың бірі ин (теріс), екіншісі – ё (оң) деп аталды. Кейіннен бұл үш негізгі бөлікке – син, соэ және тайға айналды. Шока стилі ұзақ жылдар бойы дамыды, Икенободан басқа да көптеген икебана мектептері пайда болды. Шока Икенобо Сенджоның «Сока Хякки» (1820 жылы жарық көрген «Икебананың жүз мысалы») еңбегінде толыққанды қалыптасты. 45-ші Икенобо Сен’эй (池坊専永), 1933 жылы туған, ғибадатхананың бас діни қызметкеріне мұрагерді тағайындауда тек ұлды ғана қарастыратын бұрынғы дәстүрден бас тартты.
Nageirebana (投入花), a more informal style of arrangement, had been practiced even during the earlier period when rikka was developing. Nageirebana was a style of decoration for the zashiki, while rikka, the most formal style, was used for rites and ceremonies. The townspeople favored nageirebana, which presented the natural beauty of flowers without complicated rules. In 1684, Toichiya Taemon, a merchant, wrote the Nageire Kadensho (How to arrange flowers in Nageire style), and in 1697, Kodai Shōka Zukan (Collected Paintings of Historic Shōka Works) by Ikenobō Sen'yō was published. Nageire influenced the development of early work in the shōka (生花) style. Shōka at this time was very simple. Only two main branches (or flowers), one of which was called in (negative) and the other yo (positive), were used in arranging the work. These would later develop into three main parts, called shin, soe and tai. The shōka style developed over a long period, with many schools of ikebana other than Ikenobō appeared. Shōka was firmly established in Ikenobō Senjo's work Soka Hyakki (One Hundred Examples of Ikebana, 1820). 45th Ikenobō Sen'ei (池坊専永), b. 1933 breaking with the previous tradition that only a son can be named as successor to be head priest at the temple.
Бас кеңсесі
Доджо ғибадатхананың қасында орналасқан, дәстүрлі стильде салынған екі қабатты құрылыс. Ішінде негізінен татами кілемдері мен шоджи жылжымалы есіктерімен жабдықталған көрме алаңы бар. Оның айналасында шағын су тоғаны мен бақ орналасқан. Бас қабатта үлкен зал бар, сондай-ақ мұражай да сол жерде. Бұдан басқа, көрме алаңдары мен сынып бөлмелері де бар. Бұл орын мұғалімдер мен студенттер үшін байланыс, оқу және семинарлар өткізу орталығы, сонымен қатар жергілікті бөлімдер үшін немесе жаңа бөлімдер ашуға ниеттенгендер үшін үйлестіру пункті болып табылады.
The dōjō is located next to the temple and is a two storey structure built in the traditional style. It holds mainly exhibition space laid out with tatami mats and shoji sliding doors. Around it is a small water pond and garden. It has a large auditorium on the main floor and the museum is located there as well. It also contains exhibition space and classrooms and serves as a centre for communication, studies, and workshops for teachers and students, and a coordination point for local chapters or those wishing to found a new one.