Кіріспе

Швейцариялық сәулетші (1889–1954) ұқсас есімдер

Ханс Эмиль "Ханнес" Мейер (18 қараша 1889 – 19 шілде 1954) – швейцариялық сәулетші және 1928–1930 жылдары Дессау Баухаусының екінші директоры.

Ерте өмір

Мейер Швейцарияның Базель қаласында дүниеге келген, қасқа жасаушы ретінде білім алған және Швейцария, Бельгия және Германияда сәулетші болып жұмыс істеген. 1916 жылдан 1918 жылға дейін ол Эссендегі Крупп зауытында бөлім бастығы болып қысқа ғана уақыт қызмет еткен.

Баухаус

1927 жылдың сәуірінде Вальтер Гропиус Баухаустың архитектура кафедрасының директоры қызметіне Майерді тағайындады, бірақ Гропиус алғашқыда Март Стамды қарастырған болатын. Майер өзінің радикалды функционалистік философиясын әкелді, ол 1929 жылы «Die neue Baulehre» (жаңа құрылыс ілімі) деп аталды. Оның философиясы бойынша архитектура – эстетикамен байланысы жоқ ұйымдастыру жұмысы, ғимараттар төмен құнмен жасалуы керек және қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған болуы тиіс. Ол мектепті саясиландырды деген айыппен қызметтен босатылды. Майер мектеп үшін ең маңызды екі құрылыс тапсырысын іске қосты, олардың екеуі де бүгінгі күнге дейін сақталған. Бірі – Дессау қаласындағы бес үйден тұратын кешен, ол «Лаубенгангхаузер» («Балконы бар үйлер») деп белгілі. Пәтерлер Баухаустың архитектура бөлімінде жобаланғандықтан, «нағыз» Баухаус ғимараттары деп есептеледі. Бұл құрылыс Вальтер Гропиус жобалаған Тортен тұрғын үй кешенімен шектес. Екінші маңызды құрылыс тапсырысы – 1930 жылы Бернау-бай-Берлиндегі Bundesschule des Allgemeinen Deutschen Gewerkschaftsbundes (ADGB кәсіподақ мектебі) болды. Бұл Баухаус Дессаудағы Баухаус мектеп ғимаратын салғаннан кейін іске қосылған екінші ірі жоба еді. Мектеп 1933 жылы нацистер басқарушы кадрларды даярлау мектебі ретінде пайдалану үшін иелігіне өткенге дейін үш жыл ғана жұмыс істеді. Ғимарат қазір тарихи ескерткіш ретінде қорғалады және 2007 жылы аяқталған кең масштабты қайта жаңарту жұмыстарынан өтті. Бұл жоба 2008 жылы World Monuments Fund / Knoll Modernism жүлдесін жеңіп алды. 2017 жылдың шілдесінде Лаубенгангхаузер және ADGB кәсіподақ мектебі Баухаус және оның Веймар, Дессау және Бернаудағы нысандарының Мәдени мұра тізіміне енгізілді. Вальтер Гропиус 1928 жылдың 1 сәуірінде Майерді мектеп директоры қызметіне тағайындады. Майер сериялық жаппай өндіріс және функционалистік архитектура үшін прототиптерді жобалауға басымдық беру үшін Гропиустың жаңалықтарын жалғастырды. Веймар Республикасының күрделене түскен саяси кезеңінде Дессау қаласының мэрі Гессе Майердің коммунистік студенттік ұйымның дамуына жол бергенін және мектепке зиян келтіретін жарнама жасағанын, оның өміршеңдігіне қауіп төндіргенін мәлімдеді. Гессе 1930 жылдың 1 тамызында Майерді Баухаус мектебінің басшысы лауазымынан ақшалай өтемақымен босатып жіберді. Майер екі аптадан кейін солшыл газетте жариялаған ашық хатында Баухаусты «инцестуальды теориялар (қолдау көрсетпеу) дені сау, өмірге бағытталған дизайнға қол жеткізуге кедерілді. Баухаус басшысы ретінде мен Баухаус стилімен күрестім» деп сипаттады.

Кеңес Одағындағы мансабы

1930 жылдың күзінде Мейер бірнеше бұрынғы Баухаус студенттерімен бірге Кеңес Одағына эмиграциялады, олардың ішінде Конрад Пүшел де болды. Ол WASI-де, советтік архитектура және азаматтық инженерия академиясында оқытты. Кеңес Одағында болған жылдары ол Гипрогорда (Советтік қала құрылысы және инвестициялық даму институты) қалалық жобалар бойынша кеңесші болып жұмыс істеді және бірінші бесжылдық жоспар аясында Мәскеуді қайта жаңартуға қатысты жоспарлар жасады. Мәскеуден тыс, Мейер өз идеяларын, әсіресе, Кеңес Одағының Қиыр Шығысында жаңадан құрылған еврей автономиялық облысында іске асырды. Мейер ғимараттарды (мысалы, жұмысшы жатақханасы, театр және т.б.) ғана емес, сонымен қатар олардың ішкі дизайны мен жиһаздарын жасады, және аймақтың астанасы Биробиджан қаласының қала құрылысы жобасын әзірледі. 1933 жылдан бастап Мейер сталиндік биліктің ықпалынан шығып, олармен арасы суытыла бастады. Мәскеудегі шетелдіктердің көптеген қауымдастығында алғашқы "тазартулар" басталды. Сондықтан Мейер 1936 жылы Швейцариядағы туған жеріне, Женеваға қайтып келді. Оның серіктесі және ұлының анасы Маргарет Менгель, неміс азаматы болғандықтан, виза алмады және ұлымен бірге Мәскеуде қалды. 1938 жылы Маргарет көптеген шетелдіктермен бірге тұтқындалып, әкімшілік тәртіппен өлім жазасына кесілді. Оқ атып өлім жазасы 1938 жылдың 20 тамызында орындалды. 1927 жылдың 4 қаңтарында дүниеге келген ұлы Йоханнес Менгель мемлекеттік түзету мекемесінде аман қалды және анасының қасіретті өлімі туралы тек 1993 жылы білді.

Мексикадағы мансабы

1939 жылы Мейер Мексика қаласына эмиграция жасап, 1939 жылдан 1941 жылға дейін Instituto del Urbanismo y Planificación институтының директоры болып Мексика үкіметінде жұмыс істеді. 1942 жылы ол Taller de Gráfica Popular (Халықтық графика шеберханасы) баспасының директоры атанды.

Өлім және мұра

Мейер 1949 жылы Швейцарияға оралып, 1954 жылы қайтыс етті.