Кіріспе

Француздық жеңіл танк

AMC 34 – француз танк, бастапқыда Франция армиясының кавалерия бөлімдері үшін салынған. Оның өндірісі тоқтатылды, ал өндірілген аз ғана көліктер Екінші дүниежүзілік соғыстағы Франция шайқасы басталған кезде қолданыстан шығарылды.

Даму

Қызыл Армияның жылдам күшеюіне алаңдаған француз армиясы 1931 жылдың 24 желтоқсанында кавалерияны механикаландырудың алдын ала жоспарын жасады. Бұл жоспар бірнеше типтегі автоматтандырылған машиналарды (автомитральездер) құруды көздеді – кавалерия танктері үшін ресми термин, себебі заң бойынша танктер ("шар") жаяу әскер құрамына жатқан. Олардың ішінде Automitrailleuse de Combat (AMC) – жеңіл броньды (салмағы тоғыз тоннадан аспайтын), бірақ жылдам (30 км/сағ крейсерлік жылдамдықпен) және күшті қаруланған (47 мм зеңбірек) шайқас машинасы, жаудың бронетехникасына қарсы күресуге қабілетті. Бұл жоспар француз Жоғарғы Бас Қолбасшылығы 1932 жылдың 23 қаңтарында бекітілді және қорғаныс министрлігі 9 желтоқсанда мақұлдады. 1931 жылғы жоспар қағазға түсірілмес бұрын Луи Рено оның мазмұны туралы хабардар болды. 1931 жылдың күзінде ол жобалау тобына AMC құрастыруды тапсырды. Топ дәнекерленген болат плиталарды пайдалануды ұсынды, бірақ Рено одан бас тартты, себебі бұл қымбат кәсіби дәнекерлеушілерді жалдауды талап ететін. Дегенмен, топ бастама көтеріп, Char Rapide-тің толыққанды дәнекерленген прототипі – Renault VO-ны жасады, ол бір уақытта әзірленген AMR 33-ке де балама бола алатын. Көлік 1932 жылы аяқталғаннан кейін Рено ұсынысқа риза болды, бірақ ұзақ ойланғаннан соң одан бас тарды және бұрандаланған нұсқа жасауға тапсырыс берді. Бұл тез арада тым ауыр болып шықты, нәтижесінде жоба толығымен қайта құрылып, Renault YR деп аталатын әлдеқайда кіші көлік құралына айналды. Бұл машина 1933 жылдың 12 қазанында француз материалдық комиссиясына – Винсенн комиссиясына ұсынылды, әлі де Renault VO-ның дәнекерленген мұнарасымен жабдықталған күйде. Техникалық кавалерия бөлімінде сынақтан өткеннен кейін прототип үлкен отын бактерілерімен және күштірек қосылыс және беріліс қорабымен жаңартылды. 1934 жылдың 9 наурызында AMC 34-тің он екі корпусының алдын ала сериясына тапсырыс берілді; кейін стандартты мұнаралардың қатарынан таңдау жасалатын болады. Алғашқы корпусы 1935 жылдың 17 қазанында жеткізілді.

Сипаттама

AMC 34 – ұзындығы 3,98 м және ені 2,07 м болатын шағын көлік. Прототиптің шассисі AMR 33-тің шассисімен бірдей; ал өндірістегі көліктерде AMR 35 үшін бастапқыда жоспарланған тип қолданылады: тік серіппелі орталық боги, алдыңғы және артқы екі доңғалекта маймен сөндірілген көлденең серіппе. 7,125 литрлік V8, 120 а.к. қуаттылығы бар және 220 литрлік жанармай багы бар қозғалтқыш оң жақта орналасқан, оның максималды жылдамдығы 40 км/сағ, қозғалыс қашықтығы 200 километрді құрайды. Жүргізуші сол жақта орналасқан, алдында люк, артында эвакуациялық есік бар. Тік беткейлердегі броня 20 мм, ал корпустың салмағы – тек 9,7 тонна.

1934 жылғы жоспар

Бірінші көлік тіпті жеткізілместен бұрын, 1934 жылғы 26 маусымда, француз танк өндірісінің санын және сапасын арттыру мақсатында 1934 жылғы жоспар аясында AMC танкының техникалық талаптарын өзгерту туралы шешім қабылданды: оның бронясы танкке қарсы қаруларға өткізбеуі керек еді. AMC 34 танкының қосымша салмақты көтеруге мүмкіндігі болмағандықтан, ол AMC 35 болып қайта жобаланды. Алғашқы үлгіге қосымша тапсырыс берілген жоқ.

Франция мен Марокко

Дегенмен, Францияда заманауи танктердің жетіспеуі соншалық, ол он екі сериялық танктерді ұмытуға мұркі болмады. 1936 жылдың қаңтарында олар 4-ші куроссиерлер полкімен пайдалануға берілді, бастапқыда Renault FT танктерінен алынып тасталған пулемет мұнараларымен, содан кейін Char D2 танктерінде де қолданылған APX1 мұнарасымен жабдықталды, ол SA34 47 мм зеңбірекпен қаруланды. 1937 жылға қарай, көбірек заманауи танктердің өндірісі өскендіктен, AMC 34 корпустары Франциядан Мароккоға, 1e Régiment Chasseurs d'Afrique полкіне жіберілді, ол оларды 1937 жылдың 15 желтоқсанында алды. Ол кезде бұл колониялардағы ең заманауи бронетранспорттық құралдар болды, бірақ екі адамдық APX2 мұнарасымен қайта жабдықталды. 25 мм зеңбіректерді орнатуға көп уақыт кетті; сол уақытқа дейін танктерде тек 7,5 мм пулеметтер болды. Танктер ER 28 қысқа толқынды радиостанциясын пайдаланды (барлық AMC танктерінде радиостанциялар болуы тиіс еді); сонымен қатар, артқы жақтағы қозғалтқыш бөліміндегі қауіпсіз көлденең желдеткіш тормен бірге, артқы жақта жақсы қорғалған жанармай бакі орнатылды. 1939 жылдың қарашасында AMC 34 танктері "H 39" танктерімен ауыстырылды; 5 RCA полкі үш танк алып, оларды жүргізушілерді оқыту үшін пайдаланды. Бұл және тағы тоғыз танк соғыс тоқтату туралы келісімнің тізімінде көрсетілмеген, сондықтан олар 1940 жылдың жазында жойылған немесе жасырылған болуы мүмкін.

Бельгияның бұйрығы

1935 жылы бельгиялық ат әскері механикаландыру бағдарламасын бастады. Барлық алты ат әскер полкінің әрқайсысын он екі танктан тұратын өз эскадрильясымен жабдықтау жоспарланған: сегіз Т-15 және төрт пулеметтік танк. Соңғыларын толықтыру үшін 1935 жылдың 13 қыркүйегінде Renault компаниясынан бірлігіне 360 000 француз франкінен 25 AMC 34 корпусы және APX мұнараларынан 25-і тапсырылды. AMC 34, 1934 жылдың 7-10 қарашасы аралығында сынақтан өткен Vickers Medium Tank Mark F-тан басымдық таныды. Өндіріс көліктері жетілдірілген нұсқада болады және 1935 жылдың қазан айынан бастап айына үштен жеткізіледі деп белгіленді. Алайда, техникалық және қаржылық мәселелерге байланысты Renault жеткізе алмады. Үш жылдан астам уақыт өткен соң ғана, жаңа AGCI1 немесе AMC 35 корпусының ондайы экспортталды. Тапсырыс берілген APX2 мұнаралары бельгиялық 47 мм-лік зеңбіректермен және 7,65 мм-лік Hotchkiss пулеметтерімен жаңартылды; онүші жағалау қорғаныс бекіністерінде қолданылды.