Кіріспе
Doomdark's Revenge - Майк Синглтон жасаған және Beyond Software компаниясы 1984 жылы ZX Spectrum үшін шығарған рольдік ойын және стратегиялық ойын. Бұл Синглтонның 1984 жылғы "The Lords of Midnight" атақты ойынының жалғасы, ойын механикасы ұқсас, бірақ кейіпкерлер мен орналасқан жерлер санының артуымен көбірек егжей-тегжейлі және күрделі. Doomdark's Revenge-де бірінші ойынның батыры, Ай ханзадасы Луксор, ұлы Моркинды құтқару және жауы Doomdark-тың қызы, зұлым императрица Шаретті жеңу үшін Аймарк шөлінің қатал аймақтарына барады. Атауына қарамастан, Doomdark, бірінші ойында қаза тапқан, жалғасында қайта оралмайды. Бұрынғысы сияқты Doomdark's Revenge үлкен сынға ұшырады және коммерциялық сәттілікке жетті. 1986 жылы Amstrad CPC және Commodore 64 платформаларына нұсқалары шығарылды. 1989 жылы "Айдың көзі" деп аталатын жалғасы шығуы тиіс еді, бірақ ол аяқталған жоқ. Тағы бір жалғасы, Lords of Midnight: The Citadel, 1995 жылы шықты. Doomdark's Revenge ойынының жаңадан жасалған нұсқасы 2014 жылдың ақпан айында жарық көрді.
|modes = Single player
|platforms = ZX Spectrum, Amstrad CPC, Commodore 64, BlackBerry OS, Android, iOS, OS X, Windows
Doomdark's Revenge is a role playing and wargame video game developed by Mike Singleton and published by Beyond Software for the ZX Spectrum in 1984. It is a sequel to Singleton's 1984 seminal The Lords of Midnight and has similar game mechanics but adds more detail and complexity with the number of characters and locations increased. In Doomdark's Revenge, the hero of the first game, Luxor the Moonprince, goes into the savage wastes of Icemark to rescue his son Morkin and defeat the evil Empress Shareth, daughter of his enemy Doomdark. Despite the title, Doomdark who was killed in the first game does not return in the sequel. Like its predecessor, Doomdark's Revenge was a major critical success and a commercial hit. Ports to the Amstrad CPC and Commodore 64 were released in 1986. It was supposed to be followed by a sequel titled The Eye of the Moon in 1989, which was never finished. Another sequel, Lords of Midnight: The Citadel, was eventually released in 1995. A remake of Doomdark's Revenge was released in February 2014.
Ойын процесі
Луксордың Ай шамы ойыншыға әлемді альянста болған немесе Люксордың мүддесіне тартылған кез келген кейіпкердің көзімен көруге мүмкіндік береді. Әр ойын күнінде ойыншы кейіпкерлерді кезекпен таңдап, оларды Мұзды дала аймағында еркін қозғата алады, нысандарды, одақтастарды немесе жауларды іздеуге тырысады. Ойында тартылуға немесе қарсы тұруға болатын бес фракция бар: Перілер, Барбарлар, Ерлер, Гиганттар және Мұздың иелері. "Кек алу" мен "Түннің иелері" арасындағы басты айырмашылық – енді иелердің барлығы дербес әрекет етеді, өздерінің қамалдарында отырып, жалдануды күтуге көнбеді. Жаудың басшысы Шарет те өз армиясын және иелерін өзіне тартуға тырысып, айналып жүр, сондықтан ойынның маңызды бөлігі – оған қарсы тұру үшін жеткілікті күш жинау болып табылады. Бұл иелер арасындағы қарым-қатынасты өте маңызды етеді, себебі кейбіреулері басқаларының вассалдары болып табылады және оларды тек олардың жоғары тұрғандары ғана жалдай алады. Жоғары тұрған иені жалдау оның барлық вассалдары мен олардың вассалдарын автоматты түрде жалдамайды, бірақ ол қосымша қарулы күшті, сондай-ақ иенің қаласына немесе бекінісіне кіру мүмкіндігін ұсынады. Иелер өзара ынтымақтаса алады, бір-бірімен жалдаса алады және соғыса алады, бұл әлемді бұрынғы ойыннан гөрі әлдеқайда динамикалық етеді. Жаудың бекіністерін немесе қалаларын тонап, иеленуге болады, олар басқа жерлерде шайқаста жоғалғандарды ауыстыру үшін қолданылатын әскерлерді баяу-ақ дамытатындықтан, адам күшінің маңызды көзіне айналады. Мұзды дала – орман, тау жоталары, жазықтар мен төбелер бар алуан түрлі орта, олардың барлығы әр ойын күнінде жүрілетін қашықтыққа белгілі бір қарсылық көрсетеді. Сонымен қатар, жерде ойыншыға зиян тигізуі немесе демалыс пен сергіту ұсынуы мүмкін шұңқырлар, сарайлар, лашықтар, ғибадатханалар, қақпалар мен фонтандар бар. Бұл нысандар Мұзды даланың астындағы жер асты тоннельдер әлеміне кіруге мүмкіндік береді, әйтпесе оған қол жеткізу мүмкін емес еді. Мұзды далада табуға болатын көптеген сиқырлы заттар бар, олардың көпшілігі бір иеге тиесілі және "шайқаста күшті". Сонымен қатар, иелерді жалдауға көмектесетін сиқырлы тәждер сияқты пайдалы заттар бар. Руналар қорғаныс немесе жылдам саяхаттау қабілетін ұсынуы мүмкін; кейбір жағдайларда бұл заттар жауларды шақыруы немесе белгілі бір жерге саяхаттауға мүмкіндік беруі мүмкін. Doomdark's Revenge бірінші ойынның жеңіске жету шарттарын өзгертеді, компьютерге тек бір ғана мақсатты – басты кейіпкер Люксордың өлімін қояды. Ойыншы жеңіске жетудің көптеген деңгейлеріне ие, Люксордың ұлы Моркинды Шареттің сиқырынан құтқарып, Түн ортасына қайтудан бастап, Шаретті толық жоюға және Люксордың, Моркиннің, сондай-ақ Люксордың серіктері Рортрон мен Тарителдің үйіне аман-есен оралуына дейін.
Сюжет
Бірінші ойында Думдарк – Witchking жойылғаннан кейін, оның қызы, жүректі ұрлайтын Шарет, мұзды Айсмарк империясының қатыгез император қызы, ол әдемі де күшті болғандықтан, жамандыққа толы. Бұл жаңалықтан ашуланған ол, әкесінің құлауына себепкер болған бас архитектор, Айша ханзадасы Луксорға кек қайтаруға шешім қабылдайды, оның ұлы Моркинды баурап алып, құрлы қабақтай ұрлайды. Ойын Луксордың және оның серіктері – Дана Ротрон мен Моркиннің сүйіктісі, Фея Тарительдің Моркинды құтқаруға және Шаретті жеңуге жасаған әрекеттері төңірегінде өрбиді. Рас айтуынша, Таритель Моркинды тауып, бір сүйіспеншілікпен Шареттің сиқырын бұзған. Шареттің әскері жеңіліске ұшырады, ал ол өзі соңғы шайқаста қаза тапты. Дегенмен, Шарет пен Моркиннің одағынан Андерлан есімді ұл дүниеге келді, ол кейіннен жалға алу анасынан туды.
Шығару
Ойынның баспашысы Beyond Software ойынның басты кейіпкерлерінің модельдерін Icemark әлеміндегі бірінші ойыншыға ұсынды, ол "Түн ортасының сақшы сөздерін" ашты – бұл Луксордың Ай жүзігіндегі жазу, ол толық жеңіске жеткенде көрсетіледі. Бұл оқиғаның орын алуы үшін ойыншы Моркиннің ішінде болған барлық басты кейіпкерлерді Варенорн қақпасына жеткізіп, Шаретті жою керек еді. 1984 жылдың қараша айында 15 жасар Ричард Харрис Лоустофт қаласынан бұл шарттарды бірінші болып орындады. Дегенмен, Харрис модельдерді 14 ай бойы, 1986 жылдың қаңтарына дейін күтуге мәжбүр болды, себебі баспагер ешкімнің "ойынды осылай тез аяқтайтынын" күтпеген еді. Doomdark's Revenge ойынын Beyond Software компаниясының Клив Бейли мен Терри Пратт Fighting Fantasy стиліндегі ойын кітапшасы түріне бейімдеп, «Компьютер және бейне ойындар» журналында үш бөлімнен тұратын сериал ретінде жариялады. Бірінші бөлімі 1984 жылдың желтоқсан айындағы санында жарық көрді, онда Луксордан бастап Icemark-ке апаратын Мұздық қақпаларға дейінгі оқиғалар баяндалады. Екінші бөлімде Таритель Icemark арқылы Алазорнның орнына жетеді, онда Моркин тұтқынға алынған. Соңғы бөлімде бостандыққа шыққан Моркин өзінің жауын – зұлым Шаретті табу және өлтіру үшін жеке жорыққа шығады. Дрю Вагардың Doomdark's Revenge романының нұсқасы 2021 жылдың желтоқсан айында жарық көрді.
Қабылдау
Doomdark's Revenge ойын сыншылары мен көпшілік тарапынан зор ықыласпен қарсы алынды. Amstrad Action оған 95% баға берді, осылайша ол барлық уақыттағы ең жақсы ойындардың тоғызыншысы атанды. 1993 жылы Your Sinclair оқырмандары оны барлық уақыттағы ең жақсы ойындар тізімінде 71-орынға қойды.
Ай көзі
Бастапқыда серия трилогия ретінде жоспарланған, үшінші бөлігі «Ай көзі» деп аталды. Ойынның нұсқаулығында жалғасы туралы тіпті айтылған: «Трилогияның үшінші бөлігі, мүмкін ең қызықтысы, әлі де күтілуде, онда Майк Моркинды «Ай көзі» іздеу үшін Түн ортасының төменгі, жылы жатқан жерлеріне жібереді». «Ай көзі» – болашақты көруге мүмкіндік беретін сиқырлы кристалл немесе әшекей. Синглтонның сөзіне сүйенсек: «Люксор өліп бара жатыр, бірнеше жыл өтті және ол шыдамының шегіне жетті, ол болашақта Түн ортасына не болатынын білгісі келеді. Сондықтан Моркин болашақты көруге мүмкіндік беретін «Ай көзі» деп аталатын сиқырлы әшекейді іздеуге шығады, сонда Люксор тыныштықта демалады». Синглтонның жоспарларында бастапқы ойыннан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан он екі патшалыққа бөлінген, ойын алаңының төрт есе үлкенірек болуы, түс қақтығыстарын жасыру үшін қара маскамен толық түсті динамикалық графика, барлық қамалдар үшін бірегей графика, барлық кейіпкерлер үшін бірегей, толық көлемді беттік графика, сенімдірек ат генераторы, күзет пен цитадельдердің ішкі көріністері және тағы басқалары бар еді. Дерек алмасу үшін қолданылатын микрофон/құлаққап ұяларын пайдалана отырып, көп ойыншылы режимді енгізудің алдын ала жоспарлары да болған. Синглтон сол кезде көптеген басқа ойын жобаларымен айналысқандықтан, жаңа ойын кодын жасағанмен, ойынды уақытша тоқтатты. 1985 жылғы шілдеде «Computer Gamer» журналында жарияланған мақалада Синглтон ойын туралы көптеген егжей-тегжейлі ақпаратты жариялады. Ойын 16 000 орналасқан жерге және 131 000 бірегей көрініске ие болды, олар «Randscaping» деп аталатын жаңа техникамен жасалды. «Randscaping» жүйесі әр көріністі бірегей етеді. Көп ойыншылы режимде екі ойыншы да аңыздық әшекейді табу үшін Моркин немесе Тарителді басқарады. Оның жаңа «Түн ортасы» идентификациялық құралы барлық 256 NPC үшін жеке беттерді жасауға мүмкіндік береді. Кейбір NPC-лердің бірегей қабілеттері болды; мысалы, бір кейіпкер тауларды тегістеудің сиқырлы қабілетіне ие болады және ол ойыншыға қол жеткізуге қиын тау жолынан өтуге мүмкіндік беретін шағын квесттердің біріне маңызды рекрут болады. Тағы бір NPC ауа райын бақылай алады және т.б. Ойынның басында ойыншылар тек Моркин мен Тарителді басқара алады, ал ойын барысында олардың мақсатына көбірек кейіпкерлерді тартады. Ойыншы таңдаған кейіпкер басшылығымен командалар құрылып, кейіпкерлерді ойын алаңында жылжыту оңайлатылады. Синглтонның ойынды шығаруға жасаған соңғы әрекеті 1989 жылғы сәуірде болды. Бүгінгі таңда «Ай көзі» үшін нақты материал жоқ. Синглтон жасаған бірнеше презентациялық макеттер бар; барлық қолжетімді скриншоттар – егер болса – осы макеттерден алынған. Синглтон мен «Domark» баспасының осы үшінші бөлімді жасау ниеті болғанымен, кейіннен оның жалғасы шексіз уақытқа тоқтатылды, ішінара Майк Синглтонның басқа міндеттемелеріне және ішінара бастапқы баспаның «Telecomsoft» компаниясымен сатып алынуына байланысты. Осы себепті жаңа басшылық келісім шарттарын өзгертуді қалады, ойынның бір емес, екі нұсқасын – 8 биттік және 16 биттік нұсқаларын талап етті. Синглтон жаңа келісімге келіспеді. «Ай көзі» жақында шығуы мүмкін екені туралы әңгімелер қозғалды. Майк Синглтоннің қатысуымен маңызды жұмыстар атқарылды. Алайда, ойын авторы Синглтонның қазасынан кейін, мүмкін болатын жалғастыру туралы барлық жұмыстар тоқтатылды, және «ол әрқашан аңыз болып қала береді» деген консенсусқа келді. Бірақ «Doomdark's Revenge» көп жылдардан кейін тағы бір жалғасымен – «Lords of Midnight: The Citadel» ойынымен толықтырылды.