Кіріспе

Мүмкін емес сапар, мүмкін емес сапар және әлемді айналдыру деп те аталады, 1904 жылы Жорж Мелиес режиссерлік еткен француз үнсіз трюк фильмі. Жюль Верннің 1882 жылғы "Мүмкін емес жолмен" пьесасынан шықты және Мелиестің 1902 жылғы сәтті "Айға саяхат" фильмін үлгі тұтып, стилі мен форматы бойынша, бұл географиялық тұрғыдан ойланатын туристер тобының Күнге саяхатқа түрлі көлік құралдарын қолдана отырып, ғылыми зерттеулер сатирасы болып табылады. Фильм түсірілген кезде халықаралық деңгейде үлкен жетістікке қол жеткізді және кинотарихшылар оны жақсы қабылдады.

Сюжет

Ескерту: Фильмнің үнсіз және интертитрлері жоқ болғандықтан, төмендегі нақты атаулар мен цитаталар Мелиес жариялаған фильмнің ағылшын тіліндегі сипаттамасынан алынған. Географияға құштар адамдардан тұратын "Біртұтас география институты" "жасалған және ойлап тапқан жаңалықтары білімді әлемнің бұрынғы экспедицияларының бәрінен асып түсетін" дүниежүзілік экспедиция жасауды жоспарлап отыр. Президент Полехантер басқарған кездесуде "Секретарь Раттлбрайн, архивші Моуль, вице-президент Хумбуг, кеңсе мүшелері, оңай алданып қалу, Даредевил, Скемер және т.б. және т.б. " деген тақырыпта баяндама жасады. Институттың сәнді киінген ханымдары мен мырзалары профессор Даредевилдің әлемді аралау жоспарын тыңдап, бірақ оны ескірген деп қабылдамайды. Президент кейін эксцентрикалық инженер Крейзилоффты қарсы алады. Ол өзінің жаңа "мүмкін емес" сапарға арналған жобасын түсіндіреді, "желіжол, автомобиль, дирижабльді шарлар, су асты қайықтары" бар барлық белгілі қозғалыс құралдарын қолданады. Жұмыс аяқталған соң машиналар мен жолаушылар пойызға тиеліп, Швейцария Альптеріне жөнелтіледі. Олар алдымен "Авто-Кразилофф" атты туристік автомобильге мініп, тауларды аралайды. Ригидің шыңын жылдам жүгіріп өтуге тырысқанда, жолаушылар жартастың түбінде құлады. Олар тау-кеншілердің көмегімен Швейцарияның ауруханасына жеткізіледі, бірақ бірте-бірте, бірте-бірте, бірте-бірте қалпына келеді. Олар қалпына келгеннен кейін, жолаушылар басқа көліктерімен бірге пойызға мініп, екінші рет саммитке жүгіруді бастайды: бұл жолы Юнгфрау. Олар бір минуттан бір минутқа жоғарылай түсіп, пойызға байланған дирижабльді шарлармен кеңістікке көтеріліп, Күннің астында қалады. Саяхатшылар Күн бетінде құлап түседі. Олар тірі екеніне қуанышты, бірақ ыстық оларға тым қатты. Crazyloff жолаушыларға пойыздың гигант мұздатқышында баспана іздеуді тапсырады, бірақ бұл жоспар басқа бағытта тым алыс барады: сәлден кейін бүкіл топ қатты тоңған. Crazyloff қалдықтардың арасында сабанның түймесін тауып, мұзды еріту үшін Күн бетінде от қояды. Саяхатшылар ерігеннен кейін қуана-қуана экспедицияның су асты қайығына кіреді. Crazyloff оны Күндегі жардан ұшырады, ол ғарышқа ұшып барып, Жердегі мұхитқа құлайды. Су астында бірнеше минут болғаннан кейін, қазандықтың бұзылуы су асты кемесінің жарылуына әкеледі. Саяхатшылар әуеге ұшып, су асты кемесі құлаған портқа аман-есен жетеді. Олар жеңіске жетіп, географиялық зерттеулер институтына оралады.

Өндіріс

Фильмнің француз тіліндегі түпнұсқа атауы Le Voyage à travers l'impossible, 1882 жылы Жюль Верн жазған осы атаудағы сахналық тамашадан алынған. Мелиес, бәлкім, осы пьесаның естеліктерімен рухтанған, бірақ басқа жағдайда фильм оған аз байланысты; сюжет құрылымы Мелиестің бұрынғы хиті, Айға саяхаттан көбірек рухтанған сияқты. "Мүмкін емес сапар" 1904 жылдың жазында жасалды. 374 метрге созылған фильм (бір ауызды фильмді көрсету жылдамдығында 20 минутқа жуық) Мелиестің ең ұзақ фильмі болды және оны жасауға шамамен 37 500 (7,500) шығын тиді. Фильмнің сахналық қойылымы мен дизайны Айға саяхатпен симметриялы: астрономдардың Айға қарай жылжуы сол фильмде үнемі солдан оңға қарай қозғалыс ретінде бейнеленсе, Ынтымақта емес география институтының Күнге қарай жылжуы мүмкін емес саяхат үнемі оңдан солға қарай. Фильмнің көп бөлігі Мелиестің шыны студиясында түсірілсе, Джунгфрау түбіндегі көрініс ашық ауада, Мелиестің Монтрейдегі, Сен-Дени Сен-Денидегі үйінің бағында түсірілді. Екінші сахнадағы фабрика 1900 жылғы Париж көрмесіндегі машиналар залын еске салады. Арнайы эффекттер үшін қолданылатын техникаларға сахналық машиналар (оның ішінде көлденең және тік дөңгелекті декорациялар), пиротехника, миниатюралық эффекттер, алмастыру шпаллары және ерігіштер кіреді.

Шығару

Фильмді Мелиестің Star Film Company компаниясы шығарды және оның каталогтарында 641659 нөмірленді, онда ол Invraisemblable équipée d'un groupe de savants de la Société de Géographie incohérente; pièce fantastique nouvelle en 40 tableaux деп жарнамаланды. (Қолдан алынатын қосымша бөлім бөлек сатылды және 660661 нөмірленді.) Ең ерте ағылшын тіліндегі каталогтар бұл кітапқа АҚШ-та "Қолайсыз саяхат" және Ұлыбританияда "Әлемді айналдыру" деген атау береді. Француз каталогтарының сипаттамаларында көптеген кейіпкерлердің француз есімдері берілген: инженер - Мабулофф, ал Институттың мүшелігіне профессор Латруилль (оның президенті), мадам Латруилль, мадам Мабулофф, хатшы Фулар, архивші Латауп, вице-президент Патош және профессор Вентройлард (фильмнің басында қабылданбаған жобаны ұсынған). Америка каталогы ағылшынша есімдерді береді (жоғарыдағы сюжет бөлімін қараңыз), ал Мабулофф / Кразилоффтың қызметшісі екі тілде де Боб деп аталады. Фильмнің көшірмесі (егер қосымша эпилог болмаса да) 1904 жылы 12 қазанда Конгресс кітапханасында американдық авторлық құқыққа ие болды. Мелиестің бүкіл өнімінің кем дегенде 4% -ы сияқты, кейбір басып шығарулар жеке қолмен боялып, жоғары бағаға сатылды. ХХ ғасырдың аяғында қолмен боялған көшірмесі Чехия кино архиві Мелиестің отбасына сыйлық ретінде берілді.

Қабылдау

"Мүмкін емес сапар" ХХ ғасырдың алғашқы жылдары шыққан ең танымал фильмдердің бірі болды, оған Мелиестің "Фейлер патшалығы" және айға саяхат сияқты фильмдері ғана бәсекелесті. Фильм сыншысы Льюис Джейкобс фильм туралы былай деді: Кинотанушы Элизабет Езра фильмнің өткір әлеуметтік сатирасын атап өтті, Институттың бай, бірақ бейшара мүшелері "барған жерінде апат туғызады, буколик тау көтерілушілердің, альпілік ауыл тұрғындарының, фабрика жұмысшыларының және теңізшілердің өмірін бұзады" және жоғары және жұмысшы таптар арасындағы бұл қақтығыс фильмдегі басқа қарама-қайшылықтармен (жылу мен мұз, Күн мен теңіз және т.б.) бейнеленеді деп дәлелдеді.