«Протеус» (2003) фильмі – Оңтүстік Африкадағы Роббен аралындағы тұтқындар арасындағы 18 ғасырлық махаббат туралы драма. Тарихи оқиға, гомосексуалдық қатынас.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Proteus – 2003 жылы канадалық режиссер Джон Грейсон түсірген романтикалық драмалық фильм. Фильм 18 ғасырдың басында Кейптаундағы сот жазбаларына негізделген. Онда 18 ғасырда Оңтүстік Африкадағы Роббен аралындағы екі тұтқынның – бірі қара (хоикхой) текті, екіншісі голландияда туған ақ адамның арасындағы романтикалық қарым-қатынас көрсетіледі. Фильм 2003 жылы Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілгенімен, 2005 жылға дейін кең экранға шыққан жоқ.
Proteus is a 2003 romantic drama film by Canadian director John Greyson. The film, based on an early 18th century court record from Cape Town, explores the romantic relationship between two prisoners, one black (Khoikhoi) and one Dutch born white, at Robben Island in South Africa in the 18th century. Although the film premiered at the 2003 Toronto International Film Festival, it did not have a general theatrical release until 2005.
Сюжет
18-ғасырдағы Оңтүстік Африкадағы оқиғалар Клас Бланк (Рукснетт Браун) пен Рикхарт Якобц (Нил Сандиландс) – Роббен аралындағы екі тұтқынның нағыз оқиғасын көрсетеді. Хердер Клас Бланк "голландиялық азаматты қорлағаны" үшін 10 жылға кесілген, ал Рикхарт басқа бір ер адаммен "жарамсыз қатынас" жасағаны үшін сотталған голландиялық теңізші болған. Бастапқыда бір-біріне деген күдікпен қараған екі адам, жеке су қоймасына бару арқылы жасырын қарым-қатынас құрады. Олардың қарым-қатынасында нәсілдік аспекті де болды, себебі Якобц голландиялық, ал Бланк – койсан тайпасынан шыққан. Шотланд ботанигі Виржил Нивен (Шон Смит) Бланкпен Оңтүстік Африка флорасы, соның ішінде протеа туралы білімі үшін достық қарым-қатынас орнатады. Оның Бланкқа сексуалдық қызығушылық танытқан болуы мүмкін. 1735 жылы Бланк пен Якобц содомия жасады деген айыппен суға батырып жазаланды, себебі басқа тұтқындардың қызғанышы түрмеде жағдайды шиеленістірді. Фильм 1964 жылы Роббен аралына қамалғанға дейін Нельсон Манделаның сотта сөйлеген сөзімен аяқталады.
Set in 18th century South Africa, the film dramatizes the true story of Claas Blank (Rouxnet Brown) and Rijkhaart Jacobsz (Neil Sandilands), two prisoners on Robben Island. Herder Claas Blank was serving 10 years for "insulting a Dutch citizen" and Rijkhaart was a Dutch sailor convicted of committing "unnatural acts" with another man. The two men, initially hostile to each other, form a secret relationship, using trips to a private water tank to bond. Their relationship had a racial component, as Jacobsz was a Dutchman, while Blank was a Khoi. Virgil Niven (Shawn Smyth), a Scottish botanist, befriends Blank for his knowledge of South African flora, including the protea. It is suggested that he may have had a sexual interest in Blank. In 1735, Blank and Jacobsz were executed for sodomy, by being drowned, after jealousy by other inmates caused problems within the jail. The film ends with an extract from the speech Nelson Mandela made at his sentencing hearing in 1964, before he was imprisoned on Robben Island.
Талдау
Фильмде жауапсыз қалған сұрақтар қарастырылады, мысалы, неге түрме қызметкерлері Бланк пен Якобцтің өлім жазасын алуына бір толық он жыл бұрын олардың қарым-қатынасына төзімділік танытты. DVD-ге қосылған сұхбатта Джон Грейсон нақты Бланк пен Якобцтің қарым-қатынасы екеуінің де жасөспірім шағында басталғанын, Бланк 16 жасында Роббен аралына қамалғанын айтады. Олар гомосексуалдық үшін айыпталып, өлім жазасына кесілгенге дейін жиырма жыл бойы жұп ретінде танылған, сол кезде екеуінің де жасы шамамен 40-қа жуық болған. Фильмде транзисторлы радио, электрлі терілгіш машиналар және джиптер сияқты уәкілетті анахронизмдер Грейсонның гомофобия мен расизмнің, Бланк пен Якобцтің өлім жазасына әкелген сияқты түрлері әлі де әлемде кең таралғанын көрсететін басты тақырыбын көрсету үшін қолданылады. Бұл жиырмасыншы ғасырға тән заттар, соның ішінде шамамен 1964 жылғы киімдер, көптеген жағдайларда он сегізінші ғасырға тән заттармен қатар келеді. Мысалы, он сегізінші ғасырғы түрме комендантының орнына жиырмасыншы ғасырғы күзетшінің формасын киген бұрынғы бағыныштысы келеді, оны көбінесе қысқа тасбаумен жүрген қатыгез Эльзас иті ілеседі. TV Guide журналынан Кен Фокс фильмге 4 жұлдыздың 3-ін беріп, «постмодернистік элементтер жүректі тебірентетін махаббат оқиғасының мәнін ешқашан кемсітпейді» деді. The New York Times газетінің жазушысы Дэйв Кехр оны «ауыр, мақтаншыл және көшірме фильм» деп атап, «драматикалық мәнді бұрмалап, қиялдар мен формальды ойындармен әсемдегенін» айтты.
The film explores unanswered questions, such as why prison officials tolerated the relationship for a full decade before Blank and Jacobsz were executed. In an interview packaged with the DVD release, John Greyson notes the real Blank and Jacobsz began their relationship when they were both teenagers—Blank having been imprisoned on Robben Island at age 16—and were actually known to be a couple for twenty years before they were charged with sodomy and executed, when they were both nearly 40. Intentional anachronisms, such as transistor radios, electric typewriters and jeeps, are used in the film to illustrate Greyson's larger theme that homophobia and racism of the type that led to Blank's and Jacobsz' executions remain very much present in the world. These twentieth century objects, including contemporary (c. 1964) dress on many occasions, appear in juxtaposition with eighteenth century items. The eighteenth century prison commandant, for example, is replaced by a former subordinate who wears a twentieth century guard's uniform and is often accompanied by a fierce looking Alsatian on a short lead. Giving the film 3 out of 4 stars, Ken Fox of TV Guide said "the postmodern touches never detract from what is at heart a deeply moving love story". Dave Kehr of The New York Times stated "a heavy, pretentious, and derivative film" and it had been "gussied it up with fantasy sequences and formal games that distract from the dramatic core".