Кіріспе

Американдық судья Мариан Питер Опала (20 қаңтар 1921 жыл - 11 қазан 2010 жыл) - 1978 жылдан 2010 жылға дейін Оклахома Жоғарғы Сотының судьясы болған поляк-американдық заңгер және заңгер. Опаланы 1978 жылы губернатор Дэвид Борен штаттың ең жоғары сотына тағайындады. Жоғарғы Сот судьясы болып тағайындалғанға дейін Опала Оклахома штатында әр түрлі лауазымдарда қызмет етті, соның ішінде Оклахома округінің прокурорының көмекшісі, Оклахома штатының сот жүйесінің әкімшілік директоры және Оклахома жұмысшыларының өтемақысы сотының судьясы болды.

Ерте өмір және Екінші дүниежүзілік соғыс

Опала Польшаның Лодзь қаласында, әйгілі банкирдің ұлы болып дүниеге келген. 1939 жылы Польшаға неміс басқыншылығынан кейін, Опала, ол кезде университет студенті, Польша армиясына шақырылды, ал Польша нацистік Германиядан жеңілгеннен кейін, Польшаның жер асты қозғалысына қосылды. 1941 жылы ол өзінің жоғарғыларының бұйрығы бойынша Польшадан Түркия арқылы Палестина мен Эфиопиядағы британ армиясына қосылған поляк әскерлерімен кездесу үшін, нацистік оккупацияға қарсы күрес үйде күшті одақтастардың қолдауымен жүргізіліп жатқанына сендіру үшін қашып кетті. Миссиясын аяқтағаннан кейін ол қысқа уақытқа Италиядағы поляк әскерлерімен қызмет етті, содан кейін Польшаға парашютпен ұшып, Польша жер астындағы міндеттерін қайтадан бастады.

Тұтқынға алу және кейіннен босату

1944 жылы Опаланы неміс әскерлері Варшава көтерілісі кезінде тұтқынға алып, Бавариядағы Флензенбург концентрациялық лагерінде ұстады. 1945 жылы АҚШ әскері азат еткеннен кейін, ол Оклахома қаласынан 45-ші жаяу әскер дивизиясының капитаны Джин Уоррмен достық қарым-қатынас орнатты. Опала Варрға коммунистердің Польшаға басып алуынан кейін Польшаға қайтып оралмайтынын және Британдық одақтастықта тұрып қалуы мүмкін екенін айтты.

АҚШ-қа көші-қон және білім беру

Капитан Уорр Опалаға Германияда АҚШ әскерлері үшін аудармашы болып жұмыс табуға көмектесті және оған Құрама Штаттарға көшіп келуге көмектесуді ұсынды. Уоррдың көмегімен Опала 1947 жылы Оклахома-Ситиде қоныстанды; ол алты жылдан кейін АҚШ азаматы болды. Ол Оклахома қалалық университетінің (ОКУ) 1953 жылы экономика бакалавры және 1957 жылы заң бакалавры дәрежесін алды. 1968 жылы Нью-Йорк университетінің заң факультетінде заң магистрі дәрежесін алды. 1981 жылы ОКУ-да оған құрметті заң докторы дәрежесі берілді.

Заңгерлік мансабының алғашқы жылдары

Опала 1968 жылдан 1977 жылға дейін Оклахома штатының сот жүйесінің әкімшілік директоры болды. 1977 жылы ол Оклахома жұмысшыларының өтемақысын төлеу сотының судьясы болды, келесі жылы ол штаттың Жоғарғы сотына тағайындалды. 2005 жылдың қаңтар айында 83 жастағы Опала өзінің әріптестеріне қарсы сотқа шағым түсірді. Опала Оклахома Жоғарғы Сотының басшылығына билік алмасу ережелерін өзгерткенін, осылайша Жозеф М. Уаттқа бірінен соң бірі бес рет қызмет етуге мүмкіндік бергенін айтты. 2006 жылдың шілдесінде федералды апелляциялық сот Опаланың арызын "жағымсыз" деп қабылдамады. Опала сот карьерасынан басқа, Оклахома қаласының университеті, Оклахома университеті және Тулса университеті заңдарының адъюнкт-профессоры болды, ол британдық және американдық құқықтық тарих және конституциялық құқық саласында маманданған.

Өлім

Опала 2010 жылы 11 қазанда Оклахома қаласындағы Интегрис баптистік ауруханасында қайтыс болды. Ол екі күн бұрын, 9 қазанда, Уорр-Акрдағы үйінде есінен танып қалған күйінде табылған. Ол қатты инсульт алған еді. Жерлеу рәсімі 2010 жылдың 18 қазанында Оклахома Ситидегі All Souls' Episcopal Church шіркеуінде өтті. Оның некрологына сәйкес, судья Опаланың өмірінде ұзақ уақыт бойы бірге болған Роберта А. Бертох және бір ұлы Жозеф Опала, ол кезде Батыс Африкадағы Сьерра-Леонеде зерттеу жобасын жүргізген тарихшы болды.

Қосымша көздер

Бернард, Ричард М. (1980) Оклахомадағы поляктар, Оклахома университетінің баспасы, Норман, ОК. "Сот, 83 жастағы, жас ерекшелігін айыптады" (www. Сотқа хабарласу. Смит, Дженис Френсис. 10 13 09 - Қазақстан Республикасы