Кіріспе

Неміс композиторы және органшы (1654–1740)

Винсент Любек (шамамен 1654 жылдың қыркүйегі – 9 ақпан 1740) – неміс композиторы және органшы. Ол Падингбюттелде дүниеге келді және Стадедегі Санкт-Космеэ-э-Дамиани (1675–1702) және Гамбургтің атақты Санкт-Николай (1702–1740) шіркеулерінде органшы және композитор болып жұмыс істеді, онда ол заманауи ең ірі органдардың бірін ойнады. Өмірінде ол өте жоғары беделге ие болды және көптеген шәкірттері болды, олардың ішінде оның екі ұлы да бар еді. Любектің ұзақ өмір сүруіне және даңқына қарамастан, оның туындыларының өте аз бөлігі сақталған: Солтүстік неміс стиліндегі бірнеше орган прелюдиясы мен хоралдары, бірнеше кантата және клавесинге арналған бірнеше шығармалар, олардың кейбіреулері композитордың өмірлік кезеңінде жарияланды. Оның шығармаларының ішінде органға арналған шығармалар ең маңыздысы болып табылады: Дитерих Букстехуде мен Иоганн Адам Рейнкеннің ықпалымен Любек техникалық және көркемдік тұрғыдан күрделі туындылар жазды, оларда педальге арналған виртуоздық бөлімдер, бес дауысты полифония және сол дәуір композиторларының көпшілігі сирек қолданған басқа да тәсілдер жиі кездеседі.

Өмір

Любек Бременнен солтүстікке қарай 70 шақырым жердегі Падингбюттель деген шағын қалада дүниеге келді. Оның әкесі, сондай-ақ Винсент есімді, алғаш Glückstadt қаласында, содан кейін 1647 жылдан бастап Фленсбургтегі Мариенкирхеде органшы болып жұмыс істеді. Любектің әкесі сол жылы қайтыс болды, ал Фёркелрат оның жесіріне үйленді; осыдан ол жас Любектің алғашқы ұстазы болған болуы керек. Ғалым Вольфрам Сиренің айтуынша, Любек Андреас Кнеллерден де оқыған болуы мүмкін, оның ықпалы Любектің сақталған клавиштік шығармаларында анық байқалады. 1675 жылдың соңында Любек Стадедегі Сент-Космеэ-э-Дамиани шіркеуінің органшысы болды. Бұл қала Ханза Лигасының көрнекті мүшесі болған, бірақ 1675 жылға қарай жақын орналасқан Гамбург қаласының ықпалы артып, оны басып озды. Дегенмен, Сент-Космада атақты Арп Шнитгер салған орган болды (ол қайта құрылған болса да, бүгінге дейін сақталған). Осы лауазымға тағайындалғаннан кейін Любек, Солтүстік Германияның кейбір аймақтарындағы дәстүр бойынша, өзінің бұрынғы қызметкерінің қызы Сюзанна Беккерге үйленді. Любектің жазылған туындыларының тек екеуі ғана 1693 жылғы қарашада Стадеде жазылған, екеуі де Данияның Ульрика Элеонорасының естелігіне арнап, Стадедегі швед әкімшілігі тапсырысымен жазылған. Любектің шығармалары 17-18 ғасырлардағы орган музыкасының көп бөлігімен бірге тез ұмытылды. Композитордың туындыларының алғашқы заманауи басылымы 1921 жылы Германияда жарық көрді (Г. Хармс (Клекен, 1921)). Оның құрметіне Стадедегі мектепке оның есімі берілді, ол Винсент Любек атындағы гимназия деп аталды.