Кіріспе

Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың құрлықтағы, теңіздегі және әуедегі әскери қақтығыстарының тізімі, сонымен қатар науқандар, операциялар, қорғаныс шептері мен қамалдарды қамтиды. Науқандар көбінесе кең аумақта және ұзақ мерзім бойы жүргізілетін кең стратегиялық операцияларды білдіреді. Ал ұрыстар – белгілі бір аймақта және белгілі бір уақыт аралығында жүзетін қысқа, қарқынды әскери қақтығыстарды білдіреді. Дегенмен, мұндай оқиғаларды атауда қолданылатын терминдер үнемі бірдей болмайды. Мысалы, Атлантика шайқасы – іс жүзінде соғыстың бір театры болды, ал «шайқас» деп аталатын бұл кезең соғыс аяқталғанға дейін жалғасты. Тағы бір дұрыс емес атау – Британия шайқасы, оны қарапайым шайқас емес, әскери науқан деп санаған жөн.

1944 жыл

• Мейктила шайқасы • Монте-Кассино шайқасы Қаңтар-мамыр аралығында Италиядағы төрт шайқас. Одақтастар Римге қарай жол ашты. • Монте-Кастело шайқасы Солтүстік Апеннинде өтуге жасалған сәтсіз әрекет. Бұл шайқас Бразилия экспедициялық корпусының Еуропадағы құрлықтағы соғысқа қатысуын белгіледі. • Анцио шайқасы • Цистерна шайқасы • Кваджалейн шайқасы Американдық әскерлер Кваджалейн және Рой-Намур аралдарына шабуыл жасады. • Админ-бокстың шайқасы Жапондықтар одақтастардың шабуылына қарсы жергілікті қарсы шабуыл жасауға тырысты. • Эниветок шайқасы Американдық және жапондық күштер арасындағы Эниветок атоллындағы шайқас. • Имфал және Кохима шайқасы Жапонияның Үндістанға басып кіру әрекеті ауыр шығындармен сәтсіз аяқталды. • У-Го шабуылы Одақтастар Манипурды Ось державаларынан сәтті қорғады. • Ичи-Го операциясы Жапонияның Қытайдағы американдық әуе базаларын басып алу бойынша сәтті әскери операциясы. • Рёссельспрунг операциясы Неміс әскерлерінің Титоны әуе десанты арқылы тұтқындау әрекеті. • Нормандия шайқасы Одақтастар Солтүстік Францияға шабуыл жасады (Оверлорд операциясы), Шербургтен Каанға дейін ауыр шайқастар болды, неміс әскерлері Фалезде қоршалып жойылды. • Сайпан шайқасы Мариана аралдарындағы Сайпан аралындағы шайқас жапондықтар үшін апатты аяқталды, көптеген жапондықтар қаза тапты. • Гуамның екінші шайқасы Американдық әскерлер Гуамды қайта басып алды. • Тиниан шайқасы Американдық әскерлер Тинианды басып алды. • Багратион операциясы Совет әскерлерінің Шығыс майданындағы Германияның Орталық армия тобын талқандауы. • Филиппин теңізіндегі шайқас АҚШ 123 ұшақты жоғалтты және 315 жапондық ұшақты жойды. • Тали-Ихантала шайқасы Финляндиялықтар кеңес әскерлерінің шабуылын тоқтатты. • Варшава көтерілісі 20 000 қарулы поляк 55 000 Вермахт және СС әскерлеріне қарсы күресті. Қаланың 90% қирады, 250 мыңнан астам адам қаза тапты. • Драгун операциясы Одақтастардың Оңтүстік Францияға басып кіруі. • Дебрецен шайқасы Совет әскерлері Венгрияда алға жылжыды, бірақ екі тараптың да ауыр шығындарға ұшырауынан кейін неміс және венгр әскерлері салыстырмалы түрде жақсы күйінде кері шегінді. • Готика сызығы бойынша шабуыл Британдық 8-ші армия және АҚШ-тың 5-ші армиясы Солтүстік Италия жазығына өтуге сәтсіз тырысты. • Арнем шайқасы Маркет-Гарден операциясының маңызды шайқасы; Одақтастар Рейнге жетті, бірақ одан өте алмады; Британдық 1-ші әуе десант дивизиясы жойылды. • Пелелиу шайқасы Тынық мұхитының батысындағы шағын маржан аралдағы әуежайды басып алу үшін болған шайқас. • Аахен шайқасы Аахен екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шабуылға ұшыраған алғашқы ірі неміс қаласы болды. • Шельда шайқасы Канаданың шешуші жеңісі, одақтастардың логистикалық қиындықтарын шешті және Антверпен портын жабдықтау үшін ашты. • Крест тауының шайқасы АҚШ-тың 1-ші жаяу әскер дивизиясының 18-ші жаяу әскер полкі Крест тауын басып алды, бұл Аахенді қоршау үшін маңызды позиция болды. Капитан Боби Э. Браун өзінің батылдығы үшін Құрмет медалімен марапатталды. • Ангаур шайқасы Американдық әскерлер Палаудағы Ангаур аралдарын басып алды. • Хуртген орманы шайқасы Неміс әскерлерінің жақсы қорғанысы, американдық әскердің үлкен шығындары. • Лейте шайқасы Американдық және филиппин партизандары Лейте аралын басып алды. • Лейте шығанағы шайқасы Тарихтағы ең ірі әуе-теңіз шайқасы. • Королева операциясы Аахен мен Рур өзені арасындағы Батыс майданында өткен британдық-американдық бірлескен операция. • Миндоро шайқасы • Вианден шайқасы Люксембургтік қарсылық күштерінің неміс әскерлеріне қарсы жүргізген жалғыз ірі ашық шайқасы. • Ардендегі шайқас Неміс әскерлері Арденде қарсы шабуыл жасады; генерал МакАулиф Бастоньде "Нутс!" деді.

1945 жыл

• "Солпан" операциясы: Нидерландыдағы Капельше-Вердегі неміс көпір басына қарсы соғыс. • Кабанатуанға шабуыл: АҚШ армиясының рейнджерлері Батан мен Коррегидордағы жапондық тұтқын лагерінен құтқарады. • Прага шабуылы: Кеңес Армиясының 1-ші, 4-ші және 2-ші Украина майдандары Германияның оңтүстік-шығысында және Чехословакияда Германия әскерлерінің соңғы шоғырлануын (екі әскер тобында 1 000 000-нан астам адам) талқандады. Бұл әскерлер Орталық армия тобы және Остмарк армия тобының қалдықтары болды. • "Жазғы ояну" операциясы: Германияның соғыстағы соңғы шабуылы, ол Венгриядағы Балатон көлінің маңында басталды. • Батан шайқасы: АҚШ пен Филиппин әскерлері тарихи Батан түбегін қайта алады. • Манила шайқасы: Америка, Филиппин және Жапон күштерінің бір айға созылған шайқасынан кейін қала толығымен қирады; 100 000 бейбіт тұрғын қаза тапты. • Лусон шайқасы: Мексика Екінші дүниежүзілік соғысқа кірген шайқаста, АҚШ пен Филиппинге Оңтүстік Тынық мұхитта Жапонияны жеңуге көмектескен ұшқыштармен 37 870 одақтас сарбаз бен 217 000 жапон сарбазы қаза тапты; одақтастардың жеңісі. • Коррегидор шайқасы: Америка мен Филиппиннің біріктірілген шабуылы жапон күштерінен арал бекінісін қайтарып алды. • Лос-Баньостағы шабуыл: АҚШ-тың әуеде орналасқан арнайы тобы жапондықтардың тұтқындарында болған 2000-нан астам одақтас әскери тұтқындар мен азаматтық тұтқындарды құтқарады. • Минданао шайқасы: АҚШ-тың Сегізінші армиясы Филиппиндік одақтастық әскерлерімен бірге Оңтүстік Филиппинді қайтадан басып алды. • "Varsity" операциясы: 134 одақтас желкеншіктер Вейзельге әскерлерін түсіреді. • Висай аралдары шайқасы: АҚШ-тың Сегізінші армиясы Филиппиндік одақтастық әскерлерімен бірге Филиппиннің орталық аралдарын қайта алады. • Мэйктила мен Мандалай шайқасы: Япондықтар Орталық Бирмада жеңілді. • Иво Джима шайқасы: Бір айдан кейін АҚШ әскерлері Жапонияның негізгі жағалаудағы аралын алады. • "Encore" операциясы: 10-шы тау дивизиясы мен Бразилия экспедициялық күштері неміс LI тау корпусын Солтүстік Апенниндердегі позицияларынан шығарып, Италиядағы 1945 жылдың көктемгі шабуылға әкелді. • Батыс Хэнань – Солтүстік Хубэй шайқасы: Қытай мен Жапония арасындағы шешілмейтін шайқас. Шабадан кейін Жапония әуе базаларын бақылайды. • Халбе шайқасы: Берлин шайқасының бөлігі, немістер қашып шыға алмады. • Берлин шайқасы: Кеңес әскерлері Германия астанасын қоршап алып, басып алады; Гитлер өзін-өзі өлтіреді. • Гамбург шайқасы: Британ әскерлері неміс қаласын басып алады. • Иттер қамалы үшін шайқас: Вермахттың 12-ші бронетанкті дивизиясының 23-ші танк батальонының әскерлері, СС гауптштурмфюрері Курт Зигфрид Шредер және жақында босатылған француз әскери тұтқындары Иттер қамалыны 17-ші СС танк-гренадерлік дивизиясының шабуылдаушы күшінен қорғады. • Триест шайқасы: британдық әскер мен югослав партизандары қаланы басып алады. • Таракан шайқасы: Борнео жорығының бөлігі ретінде одақтастардың шабуылы. • Полжана шайқасы (14-15 мамыр 1945): Югослав партизандары мен HOS (Хорватия), неміс Вермахтасы, словендік үй гвардиясы арасындағы шайқас. • Оджак шайқасы: Екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропадағы соңғы шайқасы. Югослав партизандары мен ХОС (Хорватия) арасында 1945 жылдың 19 сәуірінен 25 мамырына дейін. • Батыс Хунань шайқасы: Жапонияны қуып шығару үшін соңғы шайқаста қытайлықтардың жеңісі. • Окинава шайқасы: АҚШ-тың Рюкюдағы Жапон аралын басып алуы; екі жақта да көптеген зардап шекті. • Солтүстік Борнео шайқасы: Тынық мұхиттағы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдеріндегі Австралия жеңісі. • Баликпапан шайқасы: Одақтастардың Жапония үстінен жеңісі. • Маньчжурия шайқасы: Кеңес күштерінің Маньчжурияны азат етуі. • Грониген шайқасы: Канада күштерінің голландиялық қаланы СС әскерінен басып алуы. • Оттерло шайқасы: Германия күштерінің Канада мен британ күштеріне шабуыл жасап, қоршауды бұзуға тырысуы.