Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстың Батыс майданындағы АҚШ армиясының негізгі құрамасы – Еуропа операциялар театры, АҚШ армиясы (ETOUSA). 1942 жылдан 1945 жылға дейін ол Екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропа театрындағы АҚШ армиясының операцияларын басқаруға жауапты болды. Ол Италияның солтүстігінде және Жерорта теңізі жағалауындағы Армиялық жер күштері (AGF), АҚШ Армиялық Әуе күштері (USAAF) және Армиялық қызмет күштері (ASF) операцияларына басшылық етті. Оның оңтүстік шекарасы Солтүстік Африка операциялар театры, АҚШ армиясы (NATOUSA) болды, кейін ол Жерорта теңізі операциялар театры, АҚШ армиясы (MTOUSA) болып өзгерді. АҚШ армиясының далалық нұсқаулықтарында операциялар театры – әскери операцияларға қатысты әкімшілік шаралар үшін қажетті аумақтарды қоса алғанда, басып алынуға немесе қорғалуға тиіс құрлық және теңіз аймақтары ретінде анықталған. Бірінші дүниежүзілік соғыстың тәжірибесіне сәйкес, ол әдетте үздіксіз операциялар жүргізілетін кең аумақ ретінде қарастырылып, екі негізгі аймаққа бөлінді: ұрыс аймағы (белсенді ұрыс жүргізілетін аймақ) және байланыс аймағы (театрдың әкімшілік қызметін қамтамасыз етуге қажетті аймақ). Әскерлердің ілгерілеуімен бірге осы аймақтар мен олардың құрамдас бөліктері де жаңа географиялық бақылау аймақтарына қарай жылжыды.

Тарих

Британдық-американдық әскери штабтар 1941 жылдың қаңтар-наурызында Вашингтондағы кездесулерінде (ABC 1 әңгімелесулері) Америка соғысқа кіру мүмкіндігін жоспарлау үшін әскери миссияларды алмасуға келісті. Армия Әуе корпусының офицері генерал-майор Джеймс Э. Чейни 1941 жылдың 18 мамырында Ұлыбританияға келді, ал келесі күні Лондонда Бас штаб, Арнайы бақылаушылар тобы (SPOBS) құрылды. SPOBS-тің рөлі сондай-ақ британдықтардың Lend-Lease көмегін пайдалануын зерттеу болды. Оның ресми атағы - Ұлыбританиядағы Армияның Арнайы бақылаушысы және SPOBS басшысы болды. АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, SPOBS-тің орнын Британ аралдарындағы АҚШ армиясының күштері (USAFBI) басты, бұл жаңа атаумен SPOBS-тің өзі болды. ARCADIA конференциясы кезінде, 1941 жылдың желтоқсаны мен 1942 жылдың қаңтары аралығында MAGNET күштерін (Солтүстік Ирландия үшін АҚШ күштерін) генерал-майор Э. Л. Дейлидің қолбасшылығына беру және оны өз кезегінде генерал Чейниге, USAFBI-дің бас қолбасшысы (CG) ретінде бағынуға шешім қабылданды. 1942 жылдың 5 мамырында генерал-майор Джон Ч. Х. Ли Британ аралдарындағы АҚШ армиясының жабдықтау қызметіне бас қолбасшы болып тағайындалды, кейіннен ETOUSA-ның театр командирі болды. 1942 жылдың 8 маусымында АҚШ Соғыс департаменті оның орнына ресми түрде ETOUSA құрды. Оның міндеті Еуропаны қайтарып алуды жоспарлау және АҚШ күштеріне әкімшілік және операциялық бақылау жасау болды. 34-ші жаяу әскер дивизиясының 133-ші жаяу әскер полкі Екінші дүниежүзілік соғыста Еуропаға жіберілген алғашқы АҚШ армиясының бөлімдері болды. Бірінші батальон 1942 жылдың қаңтар айының соңында Белфастқа келді, одан кейін ақпан айында полктің қалған бөлігі келді. Бұл бөлімшелер АҚШ армиясының Солтүстік Ирландия күштері деп аталды, кейіннен Еуропа операциялар театрына қосылды. 133-ші және 168-ші жаяу әскер полктері торф бауларында жаттықты және Британдық Солтүстік Ирландия мен бейтарап Ирландия арасындағы шекаралық қарауылдарды жүргізді. Дивизияның қалған бірлігі - 135-ші жаяу әскер полкі 1942 жылдың мамыр айында келді. 1944 жылдың ақпанынан бастап операциялық басқару Достасқан экспедициялық күштердің (SHAEF) жоғары штабына бұйрық болды, ол Достасқан командасы ретінде британдық және басқа да одақтас құрлық әскерлері мен Еуропа театрындағы тактикалық әуе күштерін операциялық бақылауға алды. SHAEF операциялық күшке енгенге дейін ETOUSA британдықтармен тығыз байланыста болды. АҚШ-тың генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр бірнеше қолбасшылық лауазымда болды; ол 1942 жылдың маусым айының соңында Чейнидің орнын басты, бірақ қараша айында ол AFHQ арқылы Операция "Факел" операциясында одақтас күштерге де қолбасшылық етті. "Факел" операциясы – 9-шы, 3-ші жаяу әскер және 2-ші бронетанкті дивизияны қамтитын, 1942 жылдың 8 қарашасында басталған, Екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропа театрында АҚШ-тың алғашқы құрлықтағы ұрыс операциясы. Содан кейін Эйзенхауэр 1943 жылдың ақпан айында ETOUSA басқаруын генерал-лейтенант Франк Максвелл Эндрюске тапсырды, ол мамыр айында әуе апатында қаза болды. Оның орнына бұрынғы бронетанкті күштердің бастығы генерал-лейтенант Джейкоб Л. Деверс тағайындалды. 1943 жылдың желтоқсан айында Эйзенхауэр Еуропадағы одақтас әскерлердің жоғарғы қолбасшысы болады деп жарияланды. 1944 жылдың қаңтарында ол ETOUSA басқаруын қайтадан қолға алды және келесі айда ресми түрде Достасқан экспедициялық күштердің Жоғарғы қолбасшысы болып тағайындалды. (Еске сала кетейік, Достасқан экспедициялық күштердің жоғарғы штабы (SHAEF) Достасқан экспедициялық күштердің қолбасшысының штабы болды, ал AFHQ тек одақтас күштердің штабы болды.) Ол 1945 жылдың мамыр айында Еуропадағы жаулықтардың аяқталуына дейін екі лауазымда қызмет етті. 1944 жылдың ақпанынан бастап SHAEF операциялық басқаруды, ал ETOUSA әкімшілік басқаруды жүзеге асырды. Кейбір бөлімшелер әр түрлі уақытта операциялық және әкімшілік басқару арасында ауыстырылды. Мысалы, Деверс басқарған Жерорта теңізінің операциялар театрында құрылған американдық 6-шы армия тобы, Драгун операциясын, Тулон мен Канн арасындағы Оңтүстік Францияға шабуылды қадағалау үшін, шабуылдан бір ай өткен соң, 1944 жылдың 15 тамызында SHAEF-ке (және ETO-ға) берілді. 1944 жылдың соңына қарай Эйзенхауэр SHAEF арқылы үш күшті одақтас армия тобына қолбасшылық етті. Солтүстікте британдық 21-ші армия тобының қолбасшысы фельдмаршал Бернард Монтгомери ("Монти"), ортада американдық 12-ші армия тобының қолбасшысы генерал Омар Н. Брэдли, ал оңтүстікте американдық 6-шы армия тобының қолбасшысы Деверс. Британдық 21-ші армия тобы мен 6-шы армия тобының француздық бөлімдері ETOUSA құрамына кірмеді, бірақ соғыстың сол кезеңінде SHAEF басқаруындағы операциялық күштердің көп бөлігі американдық болды. Лондон қаласындағы ETOUSA жоспарлау штабы әдетте әскери пошта мекемесінің нөмірімен, "APO 887" деп белгіленді. 1945 жылдың 8 мамырында Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін ETOUSA қысқа мерзімге АҚШ Құралды күштері Еуропасы болып өзгерді, содан кейін АҚШ күштері, Еуропа театры (USFET) және соңында АҚШ Армиясы Еуропасы болды. Альберт Коди Ведемейер 1941 жылы АҚШ соғысқа кірмес бұрын үш айға дейін жарияланған "Жеңіс бағдарламасының" бас авторы болды, ол еуропалық құрлықта неміс армиясын жеңуді жақтады. 1941 жылдың 7 желтоқсанында жапондықтар Перл-Харборды бомбалағаннан кейін АҚШ соғысқа кіргенде және АҚШ Жапониямен де, Германиямен де соғыста болғанда, оның жоспарының өңделген нұсқасы "Еуропаға бірінші" саясаты ретінде АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт және британ премьер-министрі Уинстон Черчилль қабылдады. "Германияға бірінші" саясаты бойынша жоспар Нормандияға шабуылдың жоспарына дейін кеңейтілді.

Командирлер

ЛТГ Дуайт Д. Эйзенхауэр 1942 жылдың 24 маусымынан 1943 жылдың 4 ақпанына дейін
ЛТГ Фрэнк М. Эндрюс 1943 жылдың 5 ақпанынан 1943 жылдың 3 мамырына дейін
ЛТГ Джейкоб Л. Деверс 1943 жылдың 9 мамырынан 1944 жылдың 15 ақпанына дейін
ГА Дуайт Д. Эйзенхауэр 1944 жылдың 16 ақпанынан 1945 жылдың 30 маусымына дейін