Кіріспе
Кейлеб Атвотер (1778 жылғы желтоқсан – 1867 жылғы 13 наурыз) – американдық саясаткер, тарихшы және Огайо штатының алғашқы археологтарының бірі. Ол бірнеше рет штаттық саясаткер болып қызмет етті және Огайо штатының Circleville қаласының АҚШ пошта бастығы болып тағайындалды. Ол 19 ғасырда "Огайо штатының тарихы" (1838) атты еңбегімен танымал болды, бұл жаңа штаттың алғашқы толыққанды тарихы еді. Онда сонымен қатар көптеген табиғи аңыздар да қамтылған. Атвотер замандастарымен Огайо өзені аңғарындағы үйінділерді немесе алып жер жұмыстарын зерттеудегі пионер ретінде танылды; ол 1820 жылы осы туралы есеп жариялады. Қазір бұл үйінділерді Америка Құрама Штаттарының ежелгі халықтары салғаны белгілі. Сол кезде Атвотер және басқа ғалымдар олардың пайда болуы туралы әртүрлі теориялар жасады; ол осындай ескерткіштерді американдықтардың ата-бабаларынан өзге мәдениет құрған деп есептеді. Ол Кентукки штатының Лексингтон қаласының әуесқой ғалымы Джон Д. Клиффордтың теориясын жариялауға көмектесті, ол Үндістанның индуистерімен туысқан адамдар теңіз арқылы келіп, үйінділерді салғанын, ал оларды кейін қазіргі американдықтардың ата-бабалары ығыстырғанын айтқан.
Caleb Atwater (December 1778 – March 13, 1867) was an American politician, historian, and early archaeologist in the state of Ohio. He served several terms as a state politician and was appointed as United States postmaster of Circleville, Ohio. He was known best during the 19th century for his publication History of the State of Ohio (1838), the first book length history of the new state. It also included much natural lore. Atwater was recognized by contemporaries as a pioneer of the study of the mounds or massive earthworks in the Ohio Valley; he published an account during 1820. These are now known to have been constructed by ancient Native Americans of the United States. At the time, Atwater and other scholars developed various theories of origin; he thought a culture other than ancestors of Native Americans created such monuments. He helped publicize a theory by John D. Clifford, an amateur of Lexington, Kentucky, who suggested that people related to Hindus of India had migrated by sea and built the mounds, to be replaced by ancestors of contemporary Native Americans.
Алғашқы жылдар
Кейлеб Атвотер 1778 жылы Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Массачусетс штатының Солтүстік Адамс қаласында дүниеге келді. Ол ағаш шебердің ұлы, әйелімен бірге жергілікті мектептерде білім алған. 1804 жылы Уильямс колледжін бітірді. Нью-Йорк қаласында мектеп мұғалімі болып сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, ол дінтануды оқып, пресвитериан пасторы болды. Оның бірінші әйелі Диана Лоренс тұңғыш баласын дүниеге келтіргеннен кейін қайтыс болды. Пасторлық қызметтен қанағаттанбаған жесір Атвотер заңды оқып, Нью-Йорк штатының Марселл қаласындағы судьямен бірге жұмыс істеді. Ол штаттық адвокаттық коллегияға қабылданды. Бірақ іс жүзінде заңгерлікпен айналыспай, бизнеске кірісіп, көп ұзамай банкротқа ұшырады. Осы сәтсіздіктің салдарынан 1815 жылы ол жаңа әйелі (Белинда Батлер)мен бірге 1810 жылы негісталған Огайо штатындағы Сёрклвилл қаласына көшіп келді. Олардың тоғыз баласы болды.
Мансап
Атвотер алты жыл заңгерлікпен айналысты және қаладағы АҚШ пошта бастығы болып тағайындалғаннан кейін тұрақты табысқа ие болды. Ол 1821 жылы штаттық заң шығарушы жиналысқа сайланды. Circleville ежелгі Hopewell мәдениеті салған дөңгелек пішіндес жер жұмыстарының орнында дамыды. Алғашқыда қала көшелері ескерткіштің қалдықтарына сәйкес концентрлі шеңберлер түрінде жоспарланған. Аудандық сот ғимараты ортаңғы шеңберде салынды. 1830-шы жылдардың соңында халықтар дөңгелек құрылымдардың қалдықтарын жойып, қарапайым, торлы жоспармен салынған қала құруды жөн көрді. 1821 жылы штаттың өкілдер палатасына сайланған Атвотер ішкі жақсартуларды, соның ішінде Огайо және Эри каналын құруға рұқсат беретін заңдарды қолдады. Бұл жоба Нью-Йорк штатындағы Эри каналымен және Нью-Йорк қаласының ірі сауда орталығымен байланысты су жолдарын жақсартуға бағытталған еді. Атвотер салық қаражаты есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік мектептерді, ұлдар мен қыздарға тең білім беруді және мұғалімдердің еңбекақысын арттыруды жақтады. Бірнеше мерзім қызметтен кейін ол 1828 жылы қайта сайланбады. Энтузиазммен Джексондық демократ болған Атвотер 1829 жылы президент Эндрю Джексонның тапсыруымен Висконсин штатындағы Хо-Чанк тайпасымен үшінші Прери-дю-Шиен шарттарын келісу үшін үш федералды комиссардың бірі болып тағайындалды. Батыс шекарасына жасаған саяхаты оның американдықтардың тарихы мен мәдениетіне деген қызығушылығын оятып, оларды зерттеуге жетеледі. Осы кезеңнен кейін Атвотер кітаптар жазып, жариялады. Висконсинге жасаған саяхаты мен американдықтармен болған кездесуі оны батыстағы өмірі туралы жазуға ынталандырды: «Прери-дю-Шиенге саяхат барысында жасалған ескертулер» (1831), онда белгілі Саук басшысы Квасквемен сұхбат жарияланды. Он жылдан кейін ол «Білім туралы эссе» (1841) атты еңбегін жазды, онда осы тақырыптағы ең толыққанды ойлары қамтылған. 19 ғасырда Атвотер «Огайо штатының тарихы» (1838) атты еңбегімен танымал болды, бұл жаңа штаттың алғашқы толыққанды тарихы еді. Атвотердің «Прери-дю-Шиенге саяхат» және «Тарих» кітаптарында табиғат тарихы және азаматтық тарих туралы көптеген мәліметтер келтірілген. Ол осы тақырыпта American Journal of Science журналына мақалалар да жазды.
Археологиялық мансап
Атвотер тарихи дәуірге дейінгі Адена және Хопвелл мәдениеттерінің жер жұмыстарын және Огайо алқабында табылған олардың қолөнер бұйымдарын зерттеуге кіріскен алғашқы зерттеушілердің бірі ретінде танымал. Ол Circleville-дегі ежелгі дөңгелек құрылыстарға қызығушылық танытып, аймақтағы басқа да нысандарды зерттеді. Хопвелл мәдениеті б.з.д. 200 жылдан б.з. 500 жылға дейін гүлденген. 1820 жылы Атвотер «Огайо штатында және басқа батыс штаттарында табылған ескіліктердің сипаттамасы» деген 160 беттік еңбегін жариялады, ол Америка антиквариат қоғамының мәмілелерінің бірінші томында жарық көрді. Бұл ескерткіштерді ғылыми тұрғыдан алғаш зерттеу деп есептелетін еңбек, ағаштан ойылған суреттермен және тарихи алдындағы қоныстардың карталарымен толықтырылған. Онда Circleville (V-сурет) де бар, ондағы кейбір жер жұмыстары жойылған, бірақ қала жоспары Хопвелл шеңберлеріне сәйкес жасалған. Бұл дөңгелек жоспар 1830-шы жылдардың соңында өзгертіліп, Хопвелл құрылыстарының барлық іздері жойылды. Атвотер тарап кеткен теория бойынша, осы үйінділерді теңіз арқылы Солтүстік Америкаға келген Үндістан индустарымен байланысты ежелгі халық салған. Олар үйінділерді және дамыған мәдениетті құрған, бірақ кейіннен оларды олардан соң келген, соғысқа бейім үндістер (еуропалықтарға таныс) Мексикаға қарай ығыстырған. Ол осы материалды жариялағаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Рафинеск Клиффордқа жазған хаттарында, соғыс жүргізген үндістердің Ленапе тайпасының ата-бабалары болғанын қосты. Оның болжамы бойынша, кейінгі үнді ата-бабалары Азиядан мұздаған Беринг бұғазы арқылы Солтүстік Америкаға өтіп келген. 1819 жылы Атвотер «Archaeologia Americana» журналында өзінің археологиялық тәжірибесі туралы естелік жариялады.
Дау
Айтвотердің 1820 жылғы еңбегіне қатысты американдық антиквариат қоғамының құжаттарында жарияланған, аты-жөні көрсетілмеген, бейтарап сын "Western Review" журналында шыққанда, Айтвотер оның авторы Рафинеск екенін дұрыс болжады. Ол өзінің негізсіз деп есептеген сынаға ашуланып, екеуі пікір алмасты. Айтвотердің Клиффорд тұжырымын бейімдеуі Еуропада Виконт Франсуа Рене де Шатобрианның "Америка және Италиядағы саяхат" (1828) кітабына Айтвотердің баяндамасының аудармасын қосып жариялағанда кеңінен таралды.