Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Альфред Тилтон немесе Альфред Матисович Тылтынь (Альфред Матисович Тылтынь,; 4 наурыз 1897 – 11 ақпан 1942) – 1920 жылдардың аяғында АҚШ-тағы Кеңес әскери барлау қызметінің (ГРУ) басшысы болған. Ол 1927 жылдың соңында латвиялық-американдық коммунист Николас Дозенбергті ГРУ-ға жұмысқа алғанымен ең көп есте қалады.
Alfred Tilton or Alfred Matisovich Tyltyn (Альфред Матисович Тылтынь, ; 4 March 1897 – 11 February 1942) was the head of Soviet Military Intelligence (GRU) in the United States in the late 1920s. He is best remembered for having recruited Latvian American communist Nicholas Dozenberg to work for the GRU late in 1927.
Ерте өмір
Альфред Тилтон 1897 жылдың 4 наурызында Ресей империясының құрамына кірген Латвияның Межотне қауымында дүниеге келген. Тилтон латыш тегінен шыққан шаруалардың ұлы еді. Жақсы білім алған Тилтон орыс, неміс, француз, ағылшын тілдерін, сондай-ақ ана тілін – латыш тілін үйренді. Ол кезде бұл жұп Альфред Мартин және оның әйелі деген атпен де танысты. Америкадағы жұмысы барысында 1927 жылдың соңында Тилтон Жұмысшы (коммунистік) партиясының қызметкері Николас Дозенбергпен танысып, оны ұйымдасқан партиялық қызметтен бас тартып, ГРУ-да жұмыс істеуге көндірді. Тилтон 1930 жылдың жазында КСРО-ға қайтарылды. 1930 жылдың шілдесінен 1931 жылдың наурызына дейін механикаландырылған бригада командирінің көмекшісі, ал 1931 жылдың наурызынан 1932 жылдың наурызына дейін Белоруссияның механикаландырылған әскерлерінің басшысы болды. 1932 жылдың наурызынан 1936 жылдың маусымына дейін Тилтон Борисов қаласындағы 5-ші жеке механикаландырылған бригаданың командирі және комиссары қызметін атқарды. 1936 жылдың маусымынан 1937 жылдың қарашасына дейін Тилтон Испания азаматтық соғысында Испания Республикасын қорғау үшін күресті.
Alfred Tilton was born on 4 March 1897, in Mežotne parish, Latvia, then part of the Russian empire. Tilton was the son of peasants of ethnic Latvian descent. A well educated individual, Tilton eventually learned Russian, German, French, and English as well as his native Latvian. The pair also used the name Mr. and Mrs. Alfred Martin during this time. As part of his job in America, late in 1927 Tilton made the acquaintance of Workers (Communist) Party functionary Nicholas Dozenberg, convincing him to drop out from organized party activity and to go to work for the GRU. Tilton was recalled to the USSR in the summer of 1930. He served as the Assistant Commander of a mechanized brigade from July 1930 to March 1931 and was the head of Belorussian mechanized troops from March 1931 to March 1932. From March 1932 to June 1936, Tilton served as the Commander and Commissar of the 5th Detached Mechanized Brigade in the town of Borisov. From June 1936 to November 1937, Tilton served in the Spanish Civil War fighting in the defense of the Spanish Republic.
Тұтқындалу, өлім және мұра
Тилтон 1937 жылғы 27 қарашада Ұлы террордың қызығында тұтқындалды. Ол айыпталып отырған қылмыстарға бірден кінәлі деп мойындамады, бірақ 1940 жылғы 15 желтоқсанда ғана сотталды, бұл құпия полиция басшысы Николай Ежовтың қызметтен алынғаннан соң болды. Тилтон ГУЛАГ еңбек лагерінде 15 жылға бас бостандығынан айырылды, бұл үкім Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тұтқындарға берілген азық-түлік мөлшерінің өте аздығынан қаза болды.
Tilton was arrested on 27 November 1937, during the height of the Great Terror. He did not immediately plead guilty to alleged crimes, however, only being sentenced on 15 December 1940, well after the fall of Secret Police head Nikolai Ezhov. Tilton was sentenced to a term of 15 years imprisonment in a labor camp of the Gulag, a sentence which ultimately proved fatal due to the starvation level of provisions allowed prisoners during World War II.
Жеке өмір
Тилтон 1942 жылдың 11 ақпанында қайтыс болды. Тилтон Хрущев үкіметі тарапынан 1957 жылдың 26 наурызында қана қайта құрметке ие болды.
Tilton died on 11 February 1942. Tilton was posthumously rehabilitated by the Khrushchev government on 26 March 1957.
Марапаттар
Тилтон үш рет (1920, 1922 және 1928 жылдары) Қызыл Ту орденімен марапатталды, ал 1936 жылы Ленин орденін алды.
Tilton was recipient of the Order of the Red Banner on three separate occasions (1920, 1922, and 1928) and the Order of Lenin in 1936.