Көше аттарының мағынасы мен тарихы

Кіріспе

Көше атауы – көшеге немесе жолға берілген анықтамалық атау. Топонимикалық терминологияда көшелер мен жолдардың атаулары одоним немесе ходоним деп аталады (Ежелгі грек тілінен ὁδός hodós 'жол' және ὄνυμα ónuma 'аты', яғни ὄνομα ónoma 'аты' сөзінің дорикалық және эоликалық түрі). Көше атауы әдетте мекенжайдың бір бөлігін құрайды (дегенмен әлемнің кейбір аймақтарында, әсіресе Жапонияның көп бөлігінде, мекенжайларда көше атаулары көрсетілмейді). Көше бойындағы ғимараттарды одан да анықтап алу үшін оларға нөмірлер беріледі. Одонимия – жол атауларын зерттейтін ғылым. Атаулар көбінесе екі бөліктен тұрады: жеке атау, ол «нақты» деп аталады, және көше түрін көрсететін «жалпы» атау. Мысалдар: «Main Road», «Fleet Street» және «Park Avenue». Алайда, көрсетілген көше түрі кейде жаңылыстыруы мүмкін: «Park Avenue» деп аталған көше, жалпы мағынадағы даңғылдың сипаттамаларына ие болуы міндетті емес. Кейбір көше атауларында бір ғана элемент болады, мысалы, «The Beeches» немесе «Boulevard». 19-шы және 20-шы ғасырдың басында екі бөліктен тұратын көше атауын жазуда (әсіресе Ұлыбританияда) екі бөлікті тыныс белгісімен байланыстырып, «жалпы» атауды кішкенә әріппен жазу қалыпты жағдай болған (мысалы, Broad street, London road). Бұл тәжірибе қазір тоқтатылған. Көше атауына бағытты (шығыс, батыс, солтүстік, оңтүстік немесе NW, NE, SW, SE квадранттары) қосуға да болады, әсіресе торлы жүйемен нөмірленген қалаларда. Мысалдар: «E Roosevelt Boulevard» және «14th Street NW». Мұндай бағыттар көбінесе (бірақ әрқашан емес) бір көшенің екі бөлігін ажырату үшін қолданылады. Осы мақсатта басқа да қосымша белгілерді де пайдалануға болады. Мысалдар: жоғарғы/төменгі, ескі/жаңа немесе «кеңейтім» сөзін қосу. «Main Street» және «High Street» – АҚШ және Ұлыбританиядағы сауда орталығының басты көшесіне берілген жиі қолданылатын атаулар. АҚШ-та ең көп кездесетін көше атауы – «2nd» немесе «Second».

Сауда немесе өнеркәсіп түрі

Бұрын көптеген көшелер сол жерде қандай сауда немесе өнеркәсіп болғанына қарай аталған. Қазіргі заманда мұндай жағдай сирек кездеседі, бірақ осындай ескі атаулардың көптегені әлі де қолданыста. Мысалы, Лондонның Хеймаркет көшесі, Барселонаның Каррер де Молес (Тісті тас көшесі), онда тас кесушілер дүкендерін ашқан; және Калифорния штатының Монтерей қаласындағы Каннери Роу.

Көрнекті орындар

Кейбір көшелер сол көшеде немесе оның жанында болған ескерткіштердің атымен аталады. Мұндай атаулар ескерткіш жоғалғаннан кейін де сақталады. Барселонаның Ла Рамбласы ресми түрде бірнеше көшенің жиынтығы. Rambla de Canaletes әлі де тұрған фонтанның атымен аталған, ал Rambla dels Estudis 1843 жылы бұзылған Estudis Generals университетінің ғимаратының атымен аталады. Rambla de Sant Josep, Rambla dels Caputxins және Rambla de Santa Monica бұрынғы монастырлардың атымен аталған. Тек Санта-Моника монастырі ғимарат ретінде сақталған және ол қазір мұражайға айналдырылған. Лондонның Кристалл сарайының алабы 1936 жылы өртенген, оған жақын орналасқан бұрынғы көрме орталығының атымен аталған. Кейде көше сол көшені салу үшін қиратылған ескерткіштің атымен аталады. Мысалы, Нью-Йорктегі Canal Street көшесі оның орнында бұрын болған, бірақ құрылыс үшін толтырылған каналдың атымен аталған. Жаңа Орлеандағы Canal Street көшесі оның бойында салыну жоспарланған каналдың атымен аталған.

Өзін-өзі сипаттайтын атаулар

Ұзақ жол немесе Тоғыз мильдік саяхат сияқты атаулардың мәні түсінікті болса да, кейбір жол атауларының шығу тегі осыншалықты анық емес. Мысалы, әртүрлі Тас көшелері, қалың таспен төселген римдік жолдар салу өнері жоғалған кезде аталған. Ұлыбританиядағы Олд-Виндзор қаласынан өтетін басты жол "Тіке жол" деп аталады, және ол аталған бөлігінде тік болып созылады. Көптеген көшелер есімдер емес, жалпы атаулармен байланысты. Мысалы, Станция көшесі немесе Станция жолы теміржол станциясына дейін жетеді, ал көптеген "Теміржол көшелері" немесе осыған ұқсас көшелер теміржолға жақын аяқталады, кесіп өтеді немесе қатар жүреді.

Жеткізу орны

Көптеген жолдар сол бағыттағы елді мекеннің атымен аталады, ал кейбіреулері алыс, көрінетін байланысы жоқ қалалардың аттарымен аталады. Жол мақсатына жақындағанда, оның аты өзгеріп қалуы мүмкін. Мысалы, Коннектикут штатының Уэтерсфилд қаласындағы Хартфорд авенюі Коннектикут штатының Хартфорд қаласында Уэтерсфилд авенюі болып өзгереді. Жол атауын жергілікті пікірлер мақсатына қатысты өзгере қалғанда бірнеше рет ауыстыруға болады: мысалы, Оксфорд пен Банбери арасындағы жол Банбери жолынан Оксфорд жолына және кері қайта бес рет атауын өзгертеді, осылай ауылдардан өтеді. Кейбір көшелер байланыстыратын аймақтардың аттарымен аталады. Мысалы, Кларкона-Окои жолы Флорида штатының Орландо қаласындағы Кларкона және Окои елді мекендерін, ал Жиндивик-Нейрим Оңтүстік жолы Виктория штатының Жиндивик және Нейрим Оңтүстік қалаларын байланыстырады. Кейбір жолдар жалпы бағытына қарай аталады, мысалы "Ұлы Солтүстік жолы". Айналма жолдар көбінесе олардың айналып өтетін қаласының атымен аталады, мысалы Ньюбери айналма жолы.

Белгілі немесе танымал тұлғалар

Кейбір көшелерге белгілі немесе еңбек еткен адамдардың есімдері беріледі, кейде олар сол көшемен тікелей байланысты, көбінесе олардың қайтыс болғаннан кейін. Бухаресттегі Шосеауа Киселефтің аты орыс реформаторы Павел Киселевтің есімімен аталады, ол 1830 жылдары орыс әскерлері қаланы басып алған кезде бұл жолды салдырған; ал Strada Dr. Iuliu Barasch – сол жерде клиникасы орналасқан жергілікті танымал дәрігердің есімімен аталады. Көптеген көшелер әулиелердің есімдерімен аталады, себебі олар сол әулиелерге арналған шіркеулерге алып келеді немесе олармен іргелес жатады. Өз атын көшеге беру арқылы мәңгілікке қалуға ұмтылудың ұзақ тарихы бар: Лондондағы Джермин көшесін Англияның Карл II үшін Сент-Джеймс аймағын дамытқан Генри Джермин, 1-ші Сент-Олбанс графы атаған. Мүмкін, мұндай ұрпақ іздеуді болдырмау үшін көптеген мемлекеттерде адамдарға олар қайтыс болғаннан кейін ғана есім беруге рұқсат етіледі, кейде он жыл немесе одан да көп күту мерзімімен. Сан-Францисконың Солтүстік жағалауындағы онға жуық көше 1988 жылы қайтыс болған жергілікті жазушылардың есімдерімен аталды. 1994 жылы қала дәстүрді бұзып, Лоренс Ферлингеттиді құрметтеп, бір аллеяны ақынның өмірінде-ақ оның есімімен атады. Көшеге адамның есімін беру көптеген елдерде кең таралған, көбінесе туған жеріне байланысты. Дегенмен, бұл атаудың ең даулы түрі, әсіресе атауды өзгерту кезінде. Көшелердің атын өзгертудің екі негізгі себебі: 1) сол аймақта өмір сүрген немесе жұмыс істеген адамды еске алу (мысалы, Париждегі Виктор Гюго даңғылы, онда ол тұрған); немесе 2) қаладағы маңызды көшеге тарихи тұлғаның есімін беру, тіпті оның сол жермен тікелей байланысы болмаса да (мысалы, Монреальдегі Рене Левеск бульвары, бұрынғы Дорчестер бульвары). Сол сияқты, Мартин Лютер Кингтің 1968 жылы қаза болғаннан кейін АҚШ-та жүздеген жолдарға оның есімі берілді. Керісінше, қайта атау тым даулы болып табылатын есімді жоюдың тәсілі болуы мүмкін. Мысалы, Бруклиндегі Гамбург даңғылы, Нью-Йорк, АҚШ Германияға қарсы Бірінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уилсон даңғылы болып өзгерді (төменде қараңыз). Риверсайдта, Калифорнияда, Вонг Уэй деп аталған қысқа, бір бағытты көше, бір кездері осы аймақты алып тұрған тарихи Чайнатаунды құрметтеу үшін қытай тілінде жазылған, сондай-ақ, Вонг көшесі деп аталды. 2014 жылы Лех Валенсаның есімімен аталған көше, Сан-Францискода, Валенсаның үлкен лауазымдағы гейлерге қарсы пікір білдіргеннен кейін доктор Том Уэдделл Плейс деп қайта аталды.

Some streets are named after famous or distinguished individuals, sometimes people directly associated with the street, usually after their deaths. Bucharest's Şoseaua Kiseleff was named after the Russian reformer Pavel Kiselyov who had the road built while Russian troops were occupying the city in the 1830s; its Strada Dr. Iuliu Barasch is named after a locally famous physician whose clinic was located there. Many streets named after saints are named because they lead to, or are adjacent to, churches dedicated to them. Naming a street after oneself as a bid for immortality has a long pedigree: Jermyn Street in London was named by Henry Jermyn, 1st Earl of St Albans, who developed the St. James's area for Charles II of England. Perhaps to dissuade such posterity seeking, many jurisdictions only allow naming for persons after their death, occasionally with a waiting period of ten years or more. A dozen streets in San Francisco's North Beach neighborhood were renamed in 1988 after deceased local writers; in 1994, the city broke with tradition, honoring Lawrence Ferlinghetti by renaming an alley after the poet within his own lifetime. Naming a street for a person is very common in many countries, often in the honorand's birthplace. However, it is also the most controversial type of naming, especially in cases of renaming. Two main reasons streets are renamed are: (1) to commemorate a person who lived or worked in that area (for example, Avenue Victor Hugo in Paris, where he resided); or (2) to associate a prominent street in a city after an admired major historical figure even with no specific connection to the locale (for example, René Lévesque Boulevard in Montreal, formerly Dorchester Boulevard). Similarly, hundreds of roads in the United States were named with variations of Martin Luther King Jr., in the years after his 1968 assassination. Conversely, renaming can be a way to eliminate a name that proves too controversial. For example, Hamburg Avenue in Brooklyn, New York became Wilson Avenue after the United States entered World War I against Germany (see below). In Riverside, California, a short, one way street named Wong Way was renamed to a more respectful Wong Street, as well as spelled out in Chinese characters to honor the historical Chinatown that once occupied the area. In a case of a street named after a living person becoming controversial, Lech Wałęsa Street in San Francisco was renamed to Dr. Tom Waddell Place in 2014 after Wałęsa made a public remark against gay people holding major public office.

Грамматика

Грамматикалық кейпі бар тілдерде жол атауының нақты бөлігі әдетте иелік немесе родовой (генітив) жағдайда болады, яғни "[Аты] жолы" мағынасында келеді. Бірақ, егер нақты бөлік сын есім болса (мысалы, "High Street"), онда ол жалпы атаумен сәйкес келу үшін өзгетіледі.

Көше атауларын өзгерту

Көше атаулары көбінесе саяси төңкерістерден кейін және идеологиялық себептермен режимдер алмасу кезінде қайта аталады. Постсоциалистік Румынияда 1989 жылдан кейін көшелерді қайта атау көрсеткіші Бухарестте 6%-дан, Сибиуде 8%-дан, ал Тимишоарада 26%-ға дейін жетті. Көше атауларын муниципалитет органдары түрлі себептермен салыстырмалы түрде оңай өзгерте алады. Кейде көшелердің атаулары өзгеретін немесе бұрын мойындалмаған этникалық қауымдастықтарды көрсету үшін немесе саясаткерлерді немесе жергілікті батырларды құрметтеу үшін өзгертіледі. Женева, Брюссель, Намур және Познань сияқты қалаларда әйелдердің есімдерін беру немесе көшелер мен басқа да қоғамдық кеңістіктердің атауларын өзгерту бастамалары жақында қолға алынды. Саяси режимнің өзгеруі көше атауларында кең ауқымды өзгерістерге алып келуі мүмкін. 1980 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Зимбабведе көптеген жер-су атаулары өзгерді, британ отаршылдарының атымен аталған көшелер Зимбабве ұлтшылдарының басшыларының атына ауыстырылды. 2014 жылы Украинадағы батысқа бағытталған төңкерістен кейін Киевтегі Патрис Лумумба атындағы көше Иоанн Павел II көшесі деп қайта аталды. Португалияда 1910 жылғы Республикалық революция және 1974 жылғы Гвоздика революциясы құлатылған режимдерге (тиісінше Монархия және Estado Novo) сілтемелерді революциялардың өзіне, сондай-ақ олармен байланысты тұлғалар мен ұғымдарға сілтемелермен алмастыра отырып, көше атауларында кең ауқымды өзгерістерге әкелді. Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 3379 қаулысына жауап ретінде Израиль Хайфа, Иерусалим және Тель-Авив қалаларындағы «БҰҰ даңғылы» деп аталған көшелерді «Сионизм даңғылы» деп атады. Кейбір халықаралық мәселелер әлемнің қалаларын ынтымақтастықпен көшелердің атауларын өзгертуге тартуы мүмкін; мысалы, Оңтүстік Африка елшіліктері орналасқан бірнеше көшелер Нельсон Манделаның түрмеде отырған кезінде оның құрметіне қайта аталды. Көше атаулары жағымсыз ассоциациялардан аулақ болу үшін де өзгертілуі мүмкін, мысалы, Бруклиндегі Малбоун көшесі, Нью-Йорк, өлімге әкелген Малбоун көшесі апатынан кейін Империя бульвары деп қайта аталды; Монреальдегі Кадье көшесі Де Булион деп қайта аталды, өйткені бастапқы атауы көптеген бордельдердің бұрынғы болуымен әйгілі болды; және Огайо штатының Колумбус қаласындағы Неміс ауылындағы бірнеше көшелер Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан «американдық» дыбысталатын атаулармен қайта аталды. Сол сияқты, Бруклиндегі Гамбург даңғылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уилсон даңғылы деп аталды. Көше атаулары ресми тілдің өзгеруіне байланысты да өзгерілуі мүмкін. Франсиско Франконың қайтысынан кейін Испанияның демократияға көшуі Каталонияға автономиялы қауымдастық мәртебесін берді, каталон тілі ресми тілдің бірі болды. Каталониядағы кейбір көше атаулары толығымен өзгергенмен, көпшілігі Каталонияның бұрынғы кастильдік атауларының каталон тіліндегі аудармаларын алды; мысалы, Барселонадағы Сан-Пабло көшесі (Сан-Пол көшесі) Карре Сант-Пау болды. Көп жағдайда бұл 1939 жылы Франконың диктатурасы басталғанға дейін ондаған жылдар бұрын каталандық атауларға қайта оралу болды. Сол сияқты, 1970 жылдары Квебекте көшелердің ағылшын тіліндегі атаулары француз тіліне ауыстырылды. Бұл өздерінің дәстүрлі жер атауларын сақтағысы келген көптеген англофондықтардың наразылығы мен ашуын тудырды. Француз тілі туралы жарғыны жүзеге асыруды бақылайтын мемлекеттік орган ағылшын көпшілік қауымдастықтарын көше атауларын одан әрі галлицизациялауға (французшалауға) қысым көрсетуді жалғастыруда (мысалы, бір кездері «Lakeshore Road» 1970 жылдары «Chemin Lakeshore» деп өзгертілді, Office québécois de la langue française ағылшын атауын французшаға толық өзгертіп, «Chemin du Bord du Lac» деп өзгертуге қысым жасады). Кейде, қауымдастықтар біріктірілген кезде, көшелер бірыңғай жүйе бойынша қайта аталды. Мысалы, Джорджтаунның Вашингтоннан тәуелсіз атауы болмаған кезде, Джорджтаун көшелері Вашингтонның көше атаулар конвенциясының кеңейтуі ретінде қайта аталды. Сонымен қатар, Вирджиния штатының Арлингтон округінің басшылары АҚШ пошта бөлімінен бүкіл округті «Арлингтон, Вирджиния» пошта аймағына орналастыруды сұрағанда, пошта кеңсесі округтің бірыңғай мекенжай және көше атау жүйесін қабылдамайынша, мұны жасаудан бас тартты, бұл округ 1932 жылы жасады. 1906 жылы Огайо штатының Кливленд қаласында көшелердің атаулары нөмірлеу жүйесіне ауыстырылды. Мысалы, Эри көшесі Шығыс 9-шы көшеге, Бонд көшесі Шығыс 6-шы көшеге және т.б. айналды. Кливлендте және оның қалаларында барлық солтүстік-оңтүстік көшелер Кливлендтің Орталық алаңынан нөмірленеді, ал шығыс-батыс көшелер Куяхога округінің солтүстік шегінен нөмірленеді, ол Юклид қаласында орналасқан. Бедфорд, Береа және Чагрин Фолс Кливлендтің тор ережелеріне бағынбайды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кливленд нөмірленген көшенің біреуін Либерти бульвары деп атады, Кливленд аймағындағы Ұлы соғыста қаза болған әскерлерді еске алу үшін; 1981 жылы бұл көше Мартин Лютер Кинг атындағы көше деп қайта аталды. Нью-Йорк қаласының Куинс ауданында 20 ғасырдың басында үлкен көшелерді қайта атау кампаниясы басталды, жаңа бірыңғай үй нөмірлеу схемасын қабылдауға сәйкес, көшелердің барлық атаулары нөмірлерге өзгертілді. Кейбір Нью-Йорк метро станциялары өздерінің атауларын сақтады, сәйкес келетін көше(лер)імен бірге өзгермеді. Бүгінде бірнеше мысалдар сақталған, мысалы, 33-ші көше – Роусон көшесі станциясы. Көшелерді қайта атау кейде жаңа атауға қарсылық, құрметті дәстүрлі атауды жою немесе таныс атауды өзгертуден туындаған шатасу салдарынан даулы болуы мүмкін. 2005 жылы Вашингтон, округ Колумбиядағы 16-шы көшені «Рональд Рейган бульвары» деп атау туралы ұсыныс осы үш мәселені де көрсетті. Таныстық және шатасу мәселелерін ағымдағы атауды және кішкенә әріптермен ескі атауды көрсететін көше тақтасымен шешуге болады. Мәселе саяси сипатта болған жағдайдағы бір келісім – «қос атау», ескі атау толығымен сақталады, бірақ көшеге екінші қосымша атау да беріледі, ол «негізгі» атаудың астындағы кішкенә тақтамен көрсетілуі мүмкін. (Төмендегі «Бір көше үшін бірнеше атаулар» бөлімін қараңыз.) Бұл сонымен қатар тарихты жаза барудың жолы ретінде қарастырылады, тіпті егер бастапқы атау ұнамаса да, оның дәстүрлі немесе ыңғайлы екендігіне қарамастан. Ол мәдени топтың немесе бұрынғы саяси режимнің болуын жою үшін қолданылуы мүмкін, жағымды немесе жағымсыз болсын, және жаңа мәдени топтың немесе саяси режимнің басымдығын көрсету үшін қолданылуы мүмкін. Мұндай атаулардың классикалық мысалы – Монреальдің Дорчестер бульварының атауын өзгерту, қаржы және бизнес ауданының орталығы, губернатор лорд Дорчестердің құрметіне аталған, оны француз тілі реформаторы Квебек премьер-министрі Рене Левеск атымен атау. Қалалық шенеуніктер Левеск қайтысынан кейін қажетті бір жылдық аза тұру мерзімін күтпестен атауды өзгертуге асықты. Көптеген англофондықтар атауды өзгертуге қарсы шықты, ал көптеген ағылшын тілді тұрғындар бар Вестмаунт қаласы наразылық ретінде көшенің өз бөлігі үшін Дорчестер атауын сақтап қалды. Тағы бір мысал – Париж қаласындағы Сен-Петербург көшесі, Ресейлік қала өз атауын 1914 жылы өзгерткеннен кейін Петрград көшесі деп аталды. Париж көшесі 1945 жылы, Париж азат болғаннан кейін Ленинград көшесі деп қайта аталды, ал Ресейдегі кеңес режимі құлағаннан кейін 1991 жылы бастапқы атауына қайта оралды. Ирландияның көп бөлігі 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті ретінде тәуелсіздік алғаннан кейін көптеген көшелердің атаулары өзгертілді, ағылшын монархтарының, ақсүйектердің және әкімшілердің есімдері ирландиялық патриоттардың есімдерімен ауыстырылды. Дублиннің басты жолы Лионель Саквилл, 1-ші Дорсет герцогінің құрметіне Саквилл көшесі деп белгіленген, 1924 жылы О'Коннелл көшесі деп аталды. Сол сияқты, Лимериктің Джордж көшесі (III Георгтың құрметіне) О'Коннелл көшесі деп қайта аталды. Лимериктің Брунсвик көшесі Парнелл көшесі (Чарльз Стюарт Парнеллнің құрметіне) болды.

Street names are usually renamed after political revolutions and regime changes for ideological reasons. In postsocialist Romania, after 1989, the percentage of street renaming ranged from 6% in Bucharest, and 8% in Sibiu, to 26% in Timișoara. Street names can be changed relatively easily by municipal authorities for various reasons. Sometimes streets are renamed to reflect a changing or previously unrecognized ethnic community or to honour politicians or local heroes. In towns such as Geneva, Brussels, Namur and Poznań initiatives have recently been taken to name or rename more streets and other public spaces after women. A changed political regime can trigger widespread changes in street names – many place names in Zimbabwe changed following their independence in 1980, with streets named after British colonists being changed to those of Zimbabwean nationalist leaders. After Ukraine's pro Western revolution in 2014, a street named after Patrice Lumumba in Kyiv was renamed the street of John Paul II. In Portugal, both the Republican Revolution in 1910 and the Carnation Revolution in 1974 triggered widespread changes in street names to replace references to the deposed regimes (the Monarchy and Estado Novo respectively) with references to the revolutions themselves, as well as to figures and concepts associated with them. In response to the United Nations General Assembly Resolution 3379, Israel renamed streets called "UN Avenue" in Haifa, Jerusalem, and Tel Aviv to "Zionism Avenue". Some international causes célèbres can attract cities around the world to rename streets in solidarity; for example a number of streets with South African embassies were renamed honouring Nelson Mandela during his imprisonment. Street names can also be changed to avoid negative associations, like Malbone Street in Brooklyn, New York City, renamed Empire Boulevard after the deadly Malbone Street Wreck; Cadieux Street in Montreal renamed De Bullion because the original name became infamous by the former presence of many bordellos; and several streets in the German Village area of Columbus, Ohio which were renamed with more "American" sounding names around World War I due to popular anti German sentiments. Similarly, Hamburg Avenue in Brooklyn was renamed Wilson Avenue during World War I. Street names also can change due to a change in official language. After the death of Francisco Franco, the Spanish transition to democracy gave Catalonia the status of an autonomous community, with Catalan as a co official language. While some street names in Catalonia were changed entirely, most were merely given the Catalan translations of their previous Castilian names; for example, Calle San Pablo (Saint Paul Street) in Barcelona became Carrer Sant Pau. In most cases, this was a reversion to Catalan names from decades earlier, before the beginning of the Franco dictatorship in 1939. In a similar way, English street names were changed to French in Quebec during the 1970s, after French was declared the sole language for outdoor signage. This was met with hurt and anger by many of the province's Anglophones, who wished to retain their traditional placenames. The government body responsible for overseeing the enacting of the Charter of the French Language continues to press English majority communities to further gallicise (francize) their street names (for example, what was once "Lakeshore Road" was changed to "Chemin Lakeshore" in the 1970s, with the Office québécois de la langue française pressuring a further change to "Chemin du Bord du Lac", completely calquing the English name into French). Sometimes, when communities are consolidated, the streets are renamed according to a uniform system. For example, when the community of Georgetown ceased to have even a nominal existence independent of Washington, D. C., the streets in Georgetown were renamed as an extension of Washington's street naming convention. Also, when leaders of Arlington County, Virginia, asked the United States Post Office Department to place the entire county in the "Arlington, Virginia" postal area, the Post Office refused to do so until the county adopted a uniform addressing and street naming system, which the county did in 1932. In 1906, Cleveland, Ohio renamed streets to a numbered system. For an example Erie Street became East 9th Street, Bond Street became East 6th Street, and so forth. In Cleveland and its suburbs, all north–south streets are numbered from Cleveland's Public Square and east–west streets are numbered from the northernmost point in Cuyahoga County, which is in the City of Euclid. Bedford, Berea, and Chagrin Falls do not adhere to the grid rules of Cleveland. After World War I, Cleveland renamed a numbered street to Liberty Boulevard, to commemorate Cleveland area soldiers who had been killed in the Great War; in 1981, this street was renamed to Martin Luther King Jr. Drive. In the New York City borough of Queens, a huge street renaming campaign began in the early 20th century, changing almost all of the street names into numbers, in accordance with the adoption of a new unified house numbering scheme. Some New York City Subway stations retained their names, instead of changing with their corresponding street(s). A few examples survive today, such as 33rd Street–Rawson Street station. Sometimes street renaming can be controversial, because of antipathy toward the new name, the overturning of a respected traditional name, or confusion from the altering of a familiar name useful in navigation. A proposal in 2005 to rename 16th Street, N. W., in Washington, D. C., "Ronald Reagan Boulevard" exemplified all three. Issues of familiarity and confusion can be addressed by the street sign showing the current name and, in smaller writing, the old name. One compromise when the issue is more political can be "co naming", when the old name is fully retained but the street is also given a second subsidiary name, which may be indicated by a smaller sign underneath the 'main' name. (See section below on "Multiple names for a single street".) It is also controversial because it is seen by many as a way to rewrite history, even if the original name is not well liked but nevertheless traditional or convenient. It can be used to erase the presence of a cultural group or previous political regime, whether positive or negative, and to show the supremacy of a new cultural group or political regime. A prime example of this type of name change was the renaming of Montreal's Dorchester Boulevard, the nexus of the financial and business district, named for governor Lord Dorchester, to René Lévesque Boulevard, after a French language reformist premier of Quebec. City officials rushed the name change, without waiting the required one year mourning period after Lévesque's death. Many Anglophones were outspoken in their opposition to the name change, and the majority English speaking city of Westmount retained Dorchester as the name of their portion of the street in protest. Another example is that of a street in Paris called Rue de Saint Pétersbourg; the street's name was changed to Rue de Pétrograd after the eponymous Russian city changed its name in 1914. The Parisian street had its name changed again to Rue de Léningrad in 1945, shortly after the liberation of Paris, and reverted to its original name after the fall of the Soviet regime in Russia in 1991. After most of Ireland became independent as the Irish Free State in 1922, many streets had their names changed, with the names of English monarchs, nobility and administrators replaced with Irish patriots. Dublin's main thoroughfare was known as Sackville Street (named after Lionel Sackville, 1st Duke of Dorset), becoming O'Connell Street in 1924. Similarly, Limerick's George's Street (named after George III) was renamed O'Connell Street. Great Britain Street, Dublin became Parnell Street (after Charles Stewart Parnell). Limerick's Brunswick Street (named after the House of Brunswick) became Sarsfield Street. Cork's George's Street (after George I) became Oliver Plunkett Street, after the Catholic martyr Oliver Plunkett. Many streets with royal and colonial names still remain in the Republic of Ireland, and local councils occasionally debate their removal. In 2019, Cork City Councillor Diarmaid Ó Cadhla painted over the name of "Victoria Road" and several others, and was charged with criminal damage. He said that there were "about 80 or 90 streets named after criminals and aristocrats in our city, and in Victoria’s case a genocidal queen responsible for the murder and displacement of two million Irish people," referring to the Great Famine.

Бір көшеге бірнеше атау

Бір көшеге көшенің әртүрлі бөліктері үшін әртүрлі атаулар беру жиі кездесетін жағдай, алайда көше бөлігінің екі бірдей ресми атауы болуы сирек. Нью-Йорк қаласында мұндай жағдайлардың бірнеше мысалы бар: Манхэттендегі Алтыншы авеню 1945 жылы Америка авенюі деп қайта аталды, бірақ бұл атау қалыптаспады; қала екі атауды да бірдей қабылдайды және екеуі де көше тақташаларында көрсетіледі. Манхэттендегі көше тақташаларында Седьма авенюдің бір бөлігі Fashion Avenue деп те белгіленген, ал Avenue C – Lower East Side аймағының испан тіліндегі айтылуынан туған Loisaida Avenue деп те аталады. Мысырдың Қайыр қаласындағы Мұизз Ли Дин Алла көшесінің аты сол көше арқылы жүргенде өзгереді. Жергілікті тұрғындар оны тарихи мағынасына сәйкес Суқ Аль Нахасин ("Мыс шеберлері базары"), Суқ Аль Аттарин ("Дәмдеуіштер базары") немесе Суқ Аль Сага ("Алтын мен әшекей жасаушылар базары") деп атауы мүмкін, бұл "сауда немесе өнеркәсіп түрі" сияқты. (Турист үшін бұл шатасуға әкелуі мүмкін. Бұл Қайыр атаулары көшедегі "бөлімді" және қаладағы "кіші аймақтарды" анықтайды.) Кейбір ірі жолдардың екі түрлі атауы болуы мүмкін, мысалы, Мельбурнның солтүстік жағындағы Хьюм тас жолы / Сидней жолы, қалаға жақын орналасқанда Сидней жолы, ал Мельбурннен тыс жерде Хьюм тас жолы деп аталады, немесе Бридж жолынан солтүстікке қарай Ходдл көшесі және оңтүстігінде Пунт жолы ретінде белгілі Ходдл тас жолы. Көше шекараны кесіп өтетін немесе бойлап өтетін жерде оның екі жағында әртүрлі атаулар болуы мүмкін. Мысалдар: Сетон авенюі (Бронкс) / Мунди Лейн (Маунт-Вернон, Нью-Йорк); Стейшн Роуд (Портслейд) / Баундери Роуд (Хоув, Шығыс Сассекс); Лакман Роуд (Ленэкса) / Блэк Боб Роуд (Олате, Канзас). Лондонның Парламент көшесінен Уайтхоллға дейінгі аралықтағы ғимарат 1688 жылы өртенген сарайды көрсетеді. Көшелердің көп тілділікке байланысты бірнеше атауы болуы мүмкін. Брюссельдегі көшелердің көбінесе голланд және француз тілдерінде атаулары бар, екі тіл де ресми тілдер саналады: мысалы, "Bergstraat" (голланд) және "Rue de la Montagne" (француз), екеуі де "Тау көшесі" дегенді білдіреді. Ескі көшелер бастапқыда голланд тілінде аталған және француз тіліне аударылған, ал кейбіреулері француз тілінде жазылған, кейіннен голланд тіліне аударылған. Мысалы, Шарль Ламан бульвары Карлеман-лааннан Карл де Гротеланға, ал Икселдегі Рю-дю-Бо-Сит Шонзихтстрааттан Веллегенстраатқа аударылды. Кейде қайсысы дұрыс аударма екендігі туралы түсініспеушіліктер туындайды, мысалы, Брюссельдегі Сент-Жилл қаласындағы Ватерлоо шоссесі Waterlosesteenweg және Waterloosesteenweg деп әртүрлі аударылады. Сол сияқты, көше әртүрлі тілдерде сөйлейтін аймақтар арасындағы шекарада немесе одан өтетін жерде атауы өзгеруі мүмкін: Nieuwstraat (Керкраде, Нидерланды) / Neustraße (Герцогенрат, Германия), екі атау да "Жаңа көше" дегенді білдіреді. Нидерландының Заандам қаласында 1697 жылы патша Петр І-нің сапары құрметіне Ресейліктердің есімдерімен аталған көшелер бар. Олар екі тілде аталған, мысалы, Толстостраат / Улица Толстого.

While it is very common for what is effectively a single street to have different names for different portions of the street, it is less common for a portion of a street to have two equally acceptable legal names. There are several cases of the latter in New York City: Sixth Avenue in Manhattan was renamed as Avenue of the Americas in 1945, but the name never really stuck; the city now considers both names equally acceptable, and both appear on street signs. Manhattan street signs now also designate a portion of Seventh Avenue as Fashion Avenue, and Avenue C is also Loisaida Avenue, from a Spanglish pronunciation of Lower East Side. Cairo's Muizz Li Din Allah Street changes its name as one walks through. It may variously be referred to by locals as Souq Al Nahhasin ("Coppersmith Bazaar") or Souq Al Attarin ("Spices Bazaar") or Souq Al Sagha ("Goldsmith and Jeweler Bazaar"), according to historical uses, as in "Type of commerce or industry" above. (For a tourist, that might be misleading. These Cairene names identify both a "segment" within the street, and "sub areas" in the city.) Some major roads may have two names of different types, such as the Hume Highway/Sydney Road in outer northern Melbourne, which is exclusively Sydney Road closer to the city and exclusively the Hume Highway outside Melbourne, or the Hoddle Highway which is better known as Hoddle Street north of Bridge Road and Punt Road south of it. Where a street crosses or forms (straddles) a boundary, its two sides sometimes have different names. Examples include Seton Avenue (Bronx) / Mundy Lane (Mount Vernon, New York); Station Road (Portslade) / Boundary Road (Hove, East Sussex); Lackman Road (Lenexa) / Black Bob Road (Olathe, Kansas). In London, the change mid building from Parliament Street to Whitehall marks a palace which burnt down in 1688. Streets can have multiple names because of multilingualism. Streets in Brussels often have a Dutch name and a French name, both languages being official: for example "Bergstraat" (Dutch) and "Rue de la Montagne" (French), both meaning "Mountain Street". While the older streets were originally named in Dutch and calqued into French, some more recent ones, conceived in French, have been calqued into Dutch. For instance Boulevard Charlemagne was retranslated from Karlemagnelaan to Karel de Grotelaan, and Rue du Beau Site in Ixelles from the literal Schoonzichtstraat to the more idiomatic Welgelegenstraat. Occasionally there is confusion over which is the best translation, as is the case with the Chaussée de Waterloo in St Gilles, Brussels, which is variously rendered as Waterlosesteenweg and Waterloosesteenweg. Similarly, the name may change when the street lies on or across a border between areas with different languages: Nieuwstraat (Kerkrade, Netherlands) / Neustraße (Herzogenrath, Germany), both names meaning "New Street". In Zaandam, Netherlands, streets in the Russiche Buurt (Russian Neighbourhood) are named after Russians, commemorating Tsar Peter I's visit in 1697. These are named bilingually, for instance Tolstoistraat/Улица Толстого.

Бірнеше көше бір атаумен аталады

Көп жағдайда бір жерде бірнеше көше бірдей атауға ие болуы мүмкін: мысалы, Бордсли Грин және Бордсли Грин Роуд, екеуі де Англияның Бирмингем қаласындағы Бордсли Грин ауданында орналасқан, сондай-ақ Лондондағы он бес бөлек Абби Роуд. Бостон қаласында бес Вашингтон көшесі бар. Атланта қаласы Peachtree атауын бөлісетін көптеген көшелерге ие: Peachtree Street, Drive, Plaza, Circle, Way, Walk және басқа да көптеген нұсқалар, мысалы, Батыс Peachtree көшесі. Кейде осы көшелер бір-бірімен қиылысады, мысалы, Пайк Плейс пен Пайк Стрит, сондай-ақ Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Рейвенна бульвары мен Рейвенна авенюі. Канзас-Сити (Миссури штаты) Гиллэм жолы, Гиллэм көшесі және Гиллэм алаңына ие, олардың барлығы бір-біріне параллель. Альбертаның көптеген қалаларындағы жаңа құрылыстарда көбінесе бірнеше ғана таралған көше аттары қолданылады, олар бульвар, драйв, кресент және плейс сияқты түрлендіргіштермен толықтырылады. Пенсильвания штатының Коншохокен қаласының жанындағы Филадельфияның негізгі магистралі Гүлф жолы, Жоғарғы Гүлф жолы, Жаңа Гүлф жолы, Ескі Гүлф жолы, Гүлф Крик жолы, Гүлф Крик драйв, Гүлф Лэйн, Гүлф Хиллс жолы, Солтүстік Гүлф жолы және Оңтүстік Гүлф жолы сияқты Гүлф аталатын бірқатар жолдарды қамтиды. Кейбір жағдайларда бұл жолдар бірнеше рет қиылысып, жергілікті географиямен таныс емес адамдарды шатастыруы мүмкін. Фресно (Калифорния штаты) сияқты кейбір қалалар бірнеше жол учаскелері үшін бірдей көше атауын және жұрнағын (көше, авеню, жол және т.б.) пайдаланады. Әдетте, бұл көшелер бір-бірімен тікелей сызықта орналасқан, бірақ учаскелер арасында бірнеше блок үзіліс болады. Мұндай үзілістер көбінесе шектеулі кіруге ие (бір немесе екі кіреберіс) тұрғын үйлерге немесе басқа көп блокты жерлерге (мектептер, саябақтар, өнеркәсіптік кәсіпорындар, тіпті қала шетіндегі егістік жерлер) байланысты болады. Мысалы, көше 500-ші блокта аяқталып, 900-ші блокта қайта басталуы мүмкін. Осылайша 600, 700 немесе 800-ші блоктарда мекенжайлар болмайды. Торонтодағы Сент-Клэр авенюі осыған мысал.

Атаусыз көшелер

Қалалар арасындағы жолдар, әсіресе тас жолдар, сирек аталады; көбінесе олар нөмірленеді, бірақ Гран-вер-Виш, Хофддорп ауданында көшелердің аттары жоқ. Сол жердегі үйлер бірегей түрде, 13000 нөмірінен бастап нөмірленеді. Мангейм қаласының (Германия) орталық ауданында көшелер емес, үй блоктары нөмірленеді.

Ұстаздық есімдер мен қысқартулар

Кейбір көшелер ресми атауларынан гөрі басқа атаумен әлдеқайда жақсы танымал. Мысалы, Сиэтлдегі Университет жолы NE жергілікті тұрғындар арасында "The Ave" деп белгілі. Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Делавэр даңғылы "Президенттер даңғылы" деп аталды, себебі сол жерде Миллард Филлмор тұрған, Уильям Маккинли қайтыс болған және Теодор Рузвельт президенттік қызметке ант берген. Оңтүстік Лас-Вегас бульварының ең танымал бөлігі "Лас-Вегас Стрип" немесе жай ғана "The Strip" деп аталады. Кейбір жерлерде ұзын атаулары бар көшелердің ресми атауын қысқарту да жиі кездеседі. Мысалы, Массачусетс атындағы көптеген көшелерді "Mass Ave" деп, Бостонның Комонвелл-авенюін "Comm Ave" деп, Манхэттеннің Лексингтон-авенюін "Lex" және Мэдисон-авенюін "Mad" деп атайды. Шарлоттсвилл, Вирджиниядағы Джефферсон-парк-авенюі "JPA" деп, ал Вильямсбург, Вирджиниядағы Глостер герцогі көшесі "DOG Street" деп аталады. Чикагода Лейк-Шор-Драйв көбінесе "LSD" деп қысқартылады. Орегон штатының Портленд қаласында Мартин Лютер Кинг, кіші бульвары "MLK Jr. Blvd." деп, ал Чикагода Мартин Лютер Кинг, кіші драйвы "King Drive" деп аталады. Орегондықтар Портлендтен батысқа қарай орналасқан Туалатин аңғары жолына қатысты "TV Highway" деп жиі айтады және жазады. Торонтода Дон Вэлли Парквейі көбінесе "DVP" деп (ал көлік көп болғандықтан әзілде "Don Valley Parking Lot" деп те) аталады. Огайо штатының Колумбус қаласында Огайо мемлекеттік университетінің жанындағы Читтенден даңғылы көбінесе "Chit" деп аталады, бұл "ChitShow" және "ChitFest" сияқты жергілікті шаралардың атауларында көрінеді. Сирек жағдайларда, көшелердің бұрынғы немесе қазіргі таңбасы болған жағдайларда, тас жол нөмірі олардың қысқартылған түрі ретінде қолданылуы мүмкін. Мұндай қысқартудың мысалы – Торонто маңындағы Миссиссаугадағы Хюронтарио көшесін "Highway 10" деп атау. Парижде Бульвар Сен-Мишель көшесі "Boul'Mich" деп сүйіспеншілікпен аталады. Чикагоның ең танымал сауда көшесі – Солтүстік Мичиган даңғылы кейде осы атпен, бірақ көбінесе "Magnificent Mile" деп аталады. Берлинде Курфюрстендамм "Ku Damm" деп белгілі, ал бұрын жарыс трассасы ретінде пайдаланылған Automobil Verkehrs- und Übungsstraße көшесі әдетте "AVUS" деп қысқартылады.

Some streets are known equally or better by a name other than their official name. Seattle's University Way NE is almost universally known to locals as "The Ave". Buffalo, New York's Delaware Avenue acquired the nickname of "Presidents Avenue", being where Millard Fillmore lived, William McKinley died, and Theodore Roosevelt was sworn in as president. The best known segment of South Las Vegas Boulevard is called the Las Vegas Strip, or just "The Strip". It is also common in some places to shorten the official name of streets which have long names. For example, many streets named for Massachusetts are often referred to as "Mass Ave"; Boston's Commonwealth Avenue is often called "Comm Ave"; Manhattan's Lexington Avenue is often simply called "Lex" and Madison Avenue, "Mad"; Charlottesville, Virginia's Jefferson Park Avenue is simply "JPA"; in Williamsburg, Virginia, Duke of Gloucester Street is often referred to as "DOG Street". In Chicago, Lake Shore Drive is commonly abbreviated to "LSD". In Portland, Oregon, the Martin Luther King, Junior Boulevard is abbreviated to "MLK Jr. Blvd. ", while people in Chicago often refer to Martin Luther King Jr. Drive as "King Drive". Oregonians, when referring to the Tualatin Valley Highway west of Portland, often say and write "TV Highway". In Toronto, the Don Valley Parkway is commonly referred to as the "DVP" (and jocularly the Don Valley Parking Lot due to high congestion). In Columbus, Ohio, Chittenden Avenue near Ohio State University is often informally referred to as "Chit", reflected in local event names such as "ChitShow" and "ChitFest". In rare cases, highway numbers may be used as shorthand for streets that have (or once had) such a designation. An example of this form of shortening is the common reference of Hurontario Street in the Toronto suburb of Mississauga, as "Highway 10". In Paris, Boulevard Saint Michel is affectionately known as "Boul'Mich". North Michigan Avenue, Chicago's most famous shopping street, is also occasionally referred to by that name, but is more commonly called the Magnificent Mile. In Berlin, Kurfürstendamm is also well known as Ku Damm, while Automobil Verkehrs und Übungsstraße, a highway formerly used as a race track, is normally shortened to "AVUS".

Символизм

Үлкен қалалардағы кейбір көше атаулары метафораға айналып, нақты бизнес түрлерін немесе өмір салтын көрсете алады. Мысалы, Лондондағы "Флит-стрит" әлі де британдық баспасөзді, ал Нью-Йорктегі "Уолл-стрит" американдық қаржы орталығын білдіреді, бірақ бұрынғысы енді өз саласына тікелей қызмет етпейді. Сондай-ақ, егер театрлық қойылым "Бродвейге" жетсе, ол өте сапалы спектакль деп есептеледі. "Бродвей" – Нью-Йорк қаласының Манхэттен орталығындағы Театр ауданы мен Линкольн орталығында орналасқан, 500 немесе одан көп орындық 41 кәсіби театрды білдіреді. Лондонда жеке практикадағы белгілі хирург, тіпті ол Гарли-стритте кеңсесі болмаса да, "Гарли-стрит хирургы" деп аталуы мүмкін. Сонымен қатар, "Савилл Роу" жақсы тігіншіні білдіретін әлемдік атаққа ие метафора, ал "Джермин-стрит" жоғары сапалы көйлек тігумен байланысты. "Парк-авеню" мен "Бесінші авеню" сияқты көшелердің мәртебесі тиімді бренд болуы мүмкін, мысалы, "Бьюик Парк-авеню" сәнді автокөлігі және "Saks Fifth Avenue" деп әрдайым танылатын "Saks" дүкені. Керісінше, 42-ші көше әлі де ләззат, сонымен қатар күнә мен іздепсіздік сезімін тудырады. "Уолл-стрит" сияқты, Торонтоның "Бей-стрит" те Канаданың қаржы орталығын көрсетеді және осы рөлін қазір де атқарады. Көшелер көбінесе өтетін аудандардың атын алса, кері процеске де жиі кездесесіз, яғни ауданның аты көшеден немесе қиылыстан алынады: мысалы, Манхэттендегі "Уолл-стрит", Лондондағы "Найтсбридж", Сан-Францискодағы "Хайт-Эшбери" және Торонтодағы "Джейн мен Финч".

Нөмірлеу

Кейбір ірі жолдарға, әсіресе автожолдар мен бақылау-өткізу жолдарына, атаулардың орнына немесе оған қосымша жол нөмірлері беріледі. Мысалға, E5, M1 және Interstate 5 жолдарын келтіруге болады. Ұлыбританиядағы көптеген жолдар Ұлыбританияның жол нөмірлеу жүйесінің бөлігі ретінде нөмірленеді, және басқа көптеген елдерде де осылай. Бұл жағдай АҚШ-та да жиі кездеседі; мысалы, Вашингтон қаласында Нью-Йорк даңғылының көп бөлігі U.S. Route 50 болып табылады. Онтарионың Йорк аймағында бұрынғы провинциялық 7-ші тас жол (қазіргі уақытта Йорк аймақтық жолы деп аталады) әлі күнге дейін жол белгілерінде және күнделікті пайдалануда 7-ші тас жол деп аталады, тіпті жол 1998 жылдан бері Онтарио провинциялық тас жол жүйесінің бөлігі болмаған болса да. АҚШ-тың батысында ескі 99-шы U.S. Route-тың кейбір бөліктері алынып, тиісті штаттардың автомобиль жолдары жүйесіне қосылды және АҚШ-тың Калифорния, Орегон және Вашингтон арқылы өткен 3 штатында "99" деп нөмірленді. Бұл 66-жол сияқты басқа да тарихи U.S. Route-тар үшін де дұрыс. Алайда, Невада штатының Лас-Вегасында бұған керісінше жағдай орын алды. Брюс Вудбери белдеуінің батыс бөлігі (екі Interstate 15 қосылыстары арасында) Кларк округінің 215-ші жолы болып нөмірленді. Бұл маршруттың Interstate 215 деп қайта нөмірленуіне дайындалу мақсатында жасалды.

Кейбір әкімшілік аудандар белгілерде нөмір көрсетілмеген округтік немесе қалалық жолдарды қадағалау үшін ішкі нөмірлерді пайдалана алады. Көптеген қалаларда мекенжайларды нөмірленген көшелер арасындағы аумақтарға сәйкес келтіруге тырысты. Мысалы, 3-ші және 4-ші көшелер арасындағы Мейн-стриттегі мекенжайлар 300-ші серияда болады.

Жазулар

Көшелердің көпшілігінде әр қиылыста көше атауын көрсету үшін көше атауының белгісі немесе тақташа болады. Белгінің дизайны мен стилі көбінесе ол орналасқан ауданға сай келеді. Белгіде көше атауы және кейде блок нөмірі және/немесе оның қауымдастығы сияқты қосымша ақпарат, сондай-ақ кез келген тас жол белгілері болады. Мұндай белгілер жиі қарапайым вандализмге ұшырайды, ал есімдері ерекше немесе танымал көшелердегі белгілер көше белгілерін ұрлау қаупіне жиі тап болады. Әдетте, белгіде қолданылатын түс схемасы жергілікті стандартты ғана көрсетеді (мысалы, АҚШ-тың көптеген аймақтарында жасыл фонында ақ). Дегенмен, кейбір жағдайларда белгінің түсі де ақпарат бере алады. Мұндай мысалға Минеаполис (Миннесота штаты) қаласын келтіруге болады. Қала шегіндегі барлық маңызды магистральдық жолдар көгілдір белгілермен, солтүстік-оңтүстік бағыттағы жолдар жасыл белгілермен, ал шығыс-батыс бағыттағы жолдар қоңыр белгілермен белгіленеді. Нью-Йорк қаласында тарихи аудандар қоңыр белгілерде ақ әріптермен жазылады. Ал кейбір жерлерде жеке меншік жолдарды көрсету үшін көк немесе ақ белгілер қолданылады.