Есімдердің ерекшеліктері мен түрлері

Кіріспе

Грамматикалық ұғым

Жеке есім – бұл бір нақты бірлікті анықтайтын зат есім және осы бірлікке сілтеме жасау үшін қолданылады (Африка; Юпитер; Сара; Walmart). Ол жалпы есімнен өзгеше, себебі жалпы есім бірнеше бірліктердің тобын білдіреді (континент, планета, адам, корпорация) және нақты бір топтың мысалдарын атау үшін қолданылуы мүмкін (бір континент, басқа планета, осы адамдар, біздің корпорация). Кейбір жеке есімдер көпше түрінде келеді (қажет болған жағдайда немесе тек солай), сонда олар бірегей саналатын бірліктердің тобын білдіреді (Хендерсондар, Эверглейдс, Азор аралдары, Плеядалар). Жеке есімдер екінші деңгейде де қолданылуы мүмкін, мысалы, басқа есімдерді толықтыру үшін (Моцарт әсері; оның Азор аралдарындағы саяхаты) немесе жалпы есімдер рөлінде (ол Паваротти емес; біреуі Наполеон болар еді). Бұл терминнің нақты анықтамасы қиын және белгілі бір дәрежеде конвенцияға байланысты. Қазіргі лингвистикада жеке есімдер мен жеке аттар арасында айырма жасалады. Осы қатаң айырмашылық бойынша, есім сөзі бір сөзден тұратын сөздер класын (ағаш, сұлулық) білдіргендіктен, тек бір сөзден тұратын жеке аттар ғана жеке есімдер болып саналады: Питер және Африка – екеуі де жеке ат және жеке есім; бірақ Ұлы Питер және Оңтүстік Африка, жеке ат болғанымен, жеке есім емес (бірақ оларды жеке есім тіркесі ретінде қарастыруға болады). Жалпы ат деген термин жеке атқа қарама-қарсы қою үшін жиі қолданылмайды, бірақ кейбір лингвистер осы мақсатта қолданған. Кейде жеке аттарды жай ғана аттар деп атайды, бірақ бұл термин көбінесе кең мағынада қолданылады. Жеке аттардан туындаған сөздер кейде жеке сын есімдер (немесе жеке етістіктер, т.б.) деп аталады, бірақ бұл негізгі лингвистикалық теорияда қолданылмайды. Кез келген есім немесе есім тіркесі, егер ол бір ғана нақты бірлікті білдірсе, жеке ат емес. Мысалы, тақуалық ерекше абстрактілі ұғым болғанның өзінде, тақуалық жалпы есім болып табылады. Жеке аттардың көптеген нұсқаулары бар: Нью-Хейвен деп аталатын көптеген жерлер бар; Юпитер планетаға, құдайға, кемеге, Флоридадағы қалаға немесе симфонияға сілтеме жасай алады; кем дегенде бір адам Мата Хари деп аталған, сондай-ақ жарыс аттары, бірнеше әндер, бірнеше фильмдер және басқа да заттар бар; Тойота деп аталатын қалалар мен адамдар бар, сондай-ақ компания да бар. Ағылшын тілінде жеке аттарды негізгі қолданыста әдетте артикльдермен немесе басқа анықтауыштармен өзгертуге болмайды, бірақ кейбіреулері Голландиядағыдай, Roaring Forties немесе Rolling Stones сияқты артикльді қамтиды. Жеке аттың сипаттамалық мағынасы бар сияқты көрінуі мүмкін, бірақ ол жоқ (Rolling Stones тастар емес және домаламайды; Роза есімді әйел гүл емес). Егер ол бір кезде сипаттамалық мағынаға ие болса, онда ол енді сипаттамалық болмауы мүмкін. Мысалы, бұрын "жаңа қала" деп аталған жер енді жаңа болмаса да, қала болып табылса, Ньютаун деген дұрыс атауға ие болуы мүмкін. Ағылшын және басқа да көптеген тілдерде жеке аттар мен олардан алынған сөздер үлкен әріптермен жазылады, бірақ егжей-тегжейлі мәліметтер күрделі және тілге байланысты әртүрлі болады (француз lundi, Канада, un homme canadien, un Canadien; ағылшын Monday, Canada, a Canadian man, a Canadian; итальян lunedì, Canada, un uomo canadese, un canadese). Жеке аттарды зерттеуді кейде ономастика немесе ономатология деп атайды, ал жеке аттардың семантикасын қатаң талдау тіл философиясының мәселесі болып табылады. Кейде, өздігінен есім ретінде қарастырылатын есімдер жалпы есімдер ретінде қолданылады, бұл жағдайда көпше түрі мен анықтауыш қолданылуы мүмкін. Мысалдар эллипсистің (мысалы, үш Кеннеди = Кеннеди отбасының үш мүшесі) және метафораның (мысалы, жаңа Ганди, адамды Махатма Гандиге теңеу) жағдайларында.

A proper noun is a noun that identifies a single entity and is used to refer to that entity (Africa; Jupiter; Sarah; Walmart) as distinguished from a common noun, which is a noun that refers to a class of entities (continent, planet, person, corporation) and may be used when referring to instances of a specific class (a continent, another planet, these persons, our corporation). Some proper nouns occur in plural form (optionally or exclusively), and then they refer to groups of entities considered as unique (the Hendersons, the Everglades, the Azores, the Pleiades). Proper nouns can also occur in secondary applications, for example modifying nouns (the Mozart experience; his Azores adventure), or in the role of common nouns (he's no Pavarotti; a few would be Napoleons). The detailed definition of the term is problematic and, to an extent, governed by convention. A distinction is normally made in current linguistics between proper nouns and proper names. By this strict distinction, because the term noun is used for a class of single words (tree, beauty), only single word proper names are proper nouns: Peter and Africa are both proper names and proper nouns; but Peter the Great and South Africa, while they are proper names, are not proper nouns (though they could be said to function as proper noun phrases). The term common name is not much used to contrast with proper name, but some linguists have used the term for that purpose. Sometimes proper names are called simply names, but that term is often used more broadly. Words derived from proper names are sometimes called proper adjectives (or proper adverbs, and so on), but not in mainstream linguistic theory. Not every noun or a noun phrase that refers to a unique entity is a proper name. Chastity, for instance, is a common noun, even if chastity is considered a unique abstract entity. Few proper names have only one possible referent: there are many places named New Haven; Jupiter may refer to a planet, a god, a ship, a city in Florida, or a symphony; at least one person has been named Mata Hari, as well as a racehorse, several songs, several films, and other objects; there are towns and people named Toyota, as well as the company. In English, proper names in their primary application cannot normally be modified by articles or another determiner, although some may be taken to include the article the, as in the Netherlands, the Roaring Forties, or the Rolling Stones. A proper name may appear to have a descriptive meaning, even though it does not (the Rolling Stones are not stones and do not roll; a woman named Rose is not a flower). If it once had a descriptive meaning, it may no longer be descriptive. For example, a location previously referred to as "the new town" may now have the proper name Newtown though it is no longer new and is now a city rather than a town. In English and many other languages, proper names and words derived from them are associated with capitalization, but the details are complex and vary from language to language (French lundi, Canada, un homme canadien, un Canadien; English Monday, Canada, a Canadian man, a Canadian; Italian lunedì, Canada, un uomo canadese, un canadese). The study of proper names is sometimes called onomastics or onomatology, while a rigorous analysis of the semantics of proper names is a matter for philosophy of language. Occasionally, what would otherwise be regarded as a proper noun is used as a common noun, in which case a plural form and a determiner are possible. Examples are in cases of ellipsis (for instance, the three Kennedys = the three members of the Kennedy family) and metaphor (for instance, the new Gandhi, likening a person to Mahatma Gandhi).

Өзгеше атаулар мен белгілі зат есім

Жеке тұлғаны атау үшін қолданылатындықтан, есімдер өздерінің табиғаты бойынша нақты; сондықтан көптеген адамдар нақты артикльді артық деп санайды және жеке есімдер (мысалы, Джон) артикльсіз немесе басқа анықтауышсыз қолданылады. Дегенмен, кейбір есімдер әдетте нақты артикльмен қолданылады. Грамматиктер осы жағдайларда нақты артикль есімнің бөлігіне айнала ма, әлде есімге дейін келе ме деген мәселеде екіге бөлінеді. Кембридж ағылшын тілінің грамматикасы мұндай жағдайлардағы есімдерді әлсіз есімдер деп атайды, олар әдетте артикльсіз қолданылатын күшті есімдерден өзгеше. Нақты артикльді қолданатын есімдерге географиялық нысандар (мысалы, Жерорта теңізі, Темза), ғимараттар (мысалы, Парфенон), мекемелер (мысалы, Парламент палатасы), қалалар мен аудандар (мысалы, Гаага, Бронкс), әдеби шығармалар (мысалы, Киелі кітап), газеттер мен журналдар (мысалы, The Times, The Economist, The New Statesman) және оқиғалар (мысалы, '45 жылғы көтеріліс, Холокост) жатады. Есімдердің көпше түрі нақты артикльмен қолданылады. Мұндай көпше есімдерге тау жүйелері (мысалы, Гималай) және аралдар тобы (мысалы, Гебрид аралдары) кіреді. Бірақ, егер сын есімдер қолданылса, олар нақты артикльден кейін орналасады (мысалы, "қуатты Янцзы"). Мұндай есімдер топтасқанда кейде тек бір нақты артикль қолданылады (мысалы, "Нил, Конго және Нигер"). Кейбір жағдайларда артикльді жою грамматикалық тұрғыдан қабылданды немесе тіпті міндетті. Нақты артикль алдыңғы иелік сөздермен (мысалы, "Да Винчидің Мона Лизасы", "біздің Ұлыбританиямыз"), көрсету сөздерімен (мысалы, "осы АҚШ-тағы өмір", "сол тамаша Альгамбра"), сұрақ сөздерімен (мысалы, "кімнің Жерорта теңізі: Римдікі ме, Карфагендікі ме?") немесе "жоқ" немесе "басқа" сияқты сөздермен (мысалы, "сол үйі Тадж Махал емес", "неонацистер тағы бір Холокостты қалайды") қолданылмайды. Белгісіз артикльді тіркес нақты артикльдің қолданылуын жояды (мысалы, "қайта жаңартылған Сикстин капелласы", "колониялық билеушілерден азат Филиппин"). Мұндай есімдер атрибутивті қолданғанда нақты артикль алынып тасталады (мысалы, "Гаага тұрғындары алаңдап жүр", "Темза суының сегіз литрі"). Егер нақты артикль болса, ол зат есімге қатысты, атрибутивке емес (мысалы, "Амазонка орманы", "Шошқалар шығанағының апаты"). Есімдерді тікелей атау түрінде қолдану артикльді жоюға себеп болады (мысалы, "секіріп кет, Фонз!", "О, Тынық мұхиты, сапарымызда бізге көмектес"). Грамматикалық құрылымдарда, әдетте қолданылмайтын есімдерге де нақты артикль қолданылса, тек бір артикль қолданылады (мысалы, "Диснейлендтегі Маттерхорн нағыз Маттерхорн емес"). Тізімде, басындағы бір нақты артикль басқаларын да қамтуы мүмкін (мысалы, "Гитлердің Германиясы, Черчилльдің Британ империясы, Рузвельттің АҚШ-ы және Сталиннің Кеңес Одағы"). Тақырыптарда, көлемді үнемдеу үшін грамматиканы жеңілдету жиі кездеседі, сондықтан нақты және белгісіз артикльдер жіберіліп қалады. Спорт жанкүйерлерінің әндерінде де нақты артикльдер жиі жіберіледі (мысалы, "Go Bears!", "АҚШ! АҚШ!"). Карталарда әдетте атауында нақты артикльдер болады, бірақ картаның өзінде олар жіберіледі (мысалы, Мальдив аралдары, Сахара, Мұзды мұхит, Анд таулары, Эльба); бірақ, ерекшеліктер де болуы мүмкін (мысалы, The Wash, Гамбия). Кестелерде де нақты артикльді тастау қалыпты жағдай (мысалы, халық саны, ауданы және экономикасы бар елдер мен аумақтардың кестесі немесе ұзындығы бойынша өзендердің кестесі).

Because they are used to refer to an individual entity, proper names are, by their nature, definite; so many regard a definite article as redundant, and personal names (like John) are used without an article or other determiner. However, some proper names are usually used with the definite article. Grammarians divide over whether the definite article becomes part of the proper name in these cases, or is preceding the proper name. The Cambridge Grammar of the English Language terms these weak proper names, in contrast with the more typical strong proper names, which are normally used without an article. Entities with proper names that use the definite article include geographical features (e. g., the Mediterranean, the Thames), buildings (e. g., the Parthenon), institutions (e. g., the House of Commons), cities and districts (e. g., The Hague, the Bronx), works of literature (e. g., the Bible), newspapers and magazines (e. g., The Times, The Economist, the New Statesman), and events (e. g., the '45, the Holocaust). Plural proper names take the definite article. Such plural proper names include mountain ranges (e. g., the Himalayas), and collections of islands (e. g., the Hebrides). However, if adjectives are used, they are placed after the definite article (e. g., "the mighty Yangtze"). When such proper nouns are grouped together, sometimes only a single definite article will be used at the head (e. g., "the Nile, Congo, and Niger"). And in certain contexts, it is grammatically permissible or even mandatory to drop the article. The definite article is not used in the presence of preceding possessives (e. g., "Da Vinci's Mona Lisa", "our United Kingdom"), demonstratives (e. g., "life in these United States", "that spectacular Alhambra"), interrogatives (e. g., "whose Mediterranean: Rome's or Carthage's"), or words like "no" or "another" (e. g., "that dump is no Taj Mahal", "neo Nazis want another Holocaust"). An indefinite article phrase voids the use of the definite article (e. g., "a restored Sistine Chapel", "a Philippines free from colonial masters"). The definite article is omitted when such a proper noun is used attributively (e. g., "Hague residents are concerned ", " eight pints of Thames water "). If a definite article is present, it is for the noun, not the attributive (e. g., "the Amazon jungle", "the Bay of Pigs debacle"). Phrases that take the form of addressing a proper noun also cause the article to be dropped (e. g., "jump that shark, Fonz! ", "o Pacific, be so on our voyage"). In grammatical constructs where a definite article would be used even with a proper noun that normally does not use it, only a single article is used (e. g., "the Matterhorn at Disneyland is not the Matterhorn"). In a grouping, a single definite article at the head may be understood to cover for the others (e. g., "the Germany of Hitler, British Empire of Churchill, United States of Roosevelt, and Soviet Union of Stalin"). Headlines, which often simplify grammar for space or punchiness, frequently omit both definite and indefinite articles. Sports chants also often omit definite articles (e. g., "Go Bears! ", "U S A! U S A!"). Maps will typically include definite articles in the title, but omit them from the map image itself (e. g., Maldives, Sahara, Arctic Ocean, Andes, Elbe); however, exceptions may be made (e. g., The Wash, The Gambia). It is also customary to drop the definite article in tables (e. g., a table of nations or territories with population, area, and economy, or a table of rivers by length).

Нұсқалар

Өзгеше есімдердің көбінде бірнеше түрі болады, мысалы, ресми түрі (Дэвид, Америка Құрама Штаттары) және бейресми түрі (Дэйв, АҚШ).

Капитализация

Алфавит қолданатын және үлкен мен кіші әріптерді ажырататын тілдерде, әдетте, есімдер мен үлкен әріптердің арасында байланыс болады. Немец тілінде барлық зат есімдер үлкен әріппен жазылады, бірақ есімдерде басқа сөздер де үлкен әріппен жазылуы мүмкін (құрамына кіретін атауларды қоспағанда), мысалы: der Große Bär (Ұлы аю, Үлкен аю). Есімдерге қатысты, сондай-ақ басқа да сөздер мен тіркестерге қатысты да мәліметтер күрделі және тілден тілге өте айырмашылықтар бар. Мысалы, апта күндері мен жыл айлары ағылшын тілінде үлкен әріппен жазылады, бірақ испан, француз, швед немесе фин тілінде жазылмайды, бірақ олардың барлығында есімдер ретінде түсінілуі мүмкін. Тілдерде көп сөзді есімдердің көптеген элементтері үлкен әріппен жазыла ма (американдық ағылшын тілінде Өкілдер палатасы, онда лексикалық сөздер үлкен әріппен жазылады) әлде тек бастапқы элементі ғана үлкен әріппен жазыла ма (словениялық Državni zbor, "Ұлттық жиналыс") – бұл тілдерде әртүрлі. Чех тілінде көп сөзді елді мекендердің атаулары толығымен үлкен әріппен жазылады, ал елді мекен емес атаулар тек бастапқы элементі ғана үлкен әріппен жазылады, бірақ көптеген ерекшеліктері бар.

Капитализацияның тарихы

Еуропалық әліпбилік жазулар орта ғасырларда ғана үлкен және кіші әріптерді ажырата бастады, сондықтан ежелгі грек және латын жазуларында жеке есімдер жүйелі түрде белгіленбеген. Дегенмен, көптеген көне мәтіндердің қазіргі басылымдарында олар үлкен әріппен жазылады. Өткен ғасырларда ағылшын тілінде орфографиялық нормалар кеңінен өзгеріп отырды. Үлкен әріптерді қолдану бүгінгідей қатаң емес еді. XVIII ғасырға қатысты құжаттарда кейбір авторлар барлық зат есімдерді үлкен әріппен жазса, ал басқалары олардың маңыздылығына байланысты белгілі бір зат есімдерді ғана үлкен әріппен жазған. АҚШ-тың алғашқы жылдарына қатысты тарихи құжаттар осы процестің мысалдарына толы: Тәуелсіздік декларациясының (1776) соңы (алғашқы бөлігі емес) және Конституцияның (1787) барлық мәтінінде дерлік барлық зат есімдер үлкен әріппен жазылған; Құқықтар туралы билль (1789) кейбір жалпы зат есімдерді, бірақ көпшілігін емес, үлкен әріппен жазады; ал Он үшінші конституциялық түзету (1865) тек жеке есімдерді үлкен әріппен жазады. Дания тілінде 17 ғасырдан 1948 жылғы орфографиялық реформаға дейін барлық зат есімдер үлкен әріппен жазылған.

Қазіргі ағылшын тіліндегі зат есімдердің бас әріппен жазылуы

Қазіргі ағылшын тілінде танымал есімдердің үлкен әріппен жазылуы қалыпты жағдай. Шамалы ерекшеліктерге жаз бен қыс кіреді (шілде мен Рождествоға қараңыз). Жалпы есімдердің көпшілігі дұрыс емес деп есептеледі, тек мәтін стилі үшін қолданылған жағдайларды қоспағанда, мысалы, сөйлемнің басында немесе тақырыптарда. Әріптер § Атау жазу ережесін қараңыз. Бұл ережелер қалыптасқанмен, белгісіз жағдайлар жеткілікті, сондықтан бір нәрсенің жеке есімге жататыны және оны үлкен әріппен жазу қажеттігі анық емес: "Кубалық зымыран дағдарысы" көбінесе үлкен әріппен ("Кубалық Зымыран Дағдарысы") жазылады, ал кейде жазылмайды, оның синтаксистік мәніне немесе мәтіндегі қызметіне қарамастан. Көптеген стильдік нұсқаулар үлкен әріптерді қолдану бойынша нақты ұсыныстар береді, бірақ олардың барлығы осы белгісіз жағдайларда сөздердің жеке есімдер екендігіне және үлкен әріппен жазылуы керек-жоқ дегенге қалай шешім қабылдауға болатынын егжей-тегжейлі қарастырмайды. Қазіргі ағылшын тілінде жеке есімдер емес, жеке есімдерден туындаған сөздер мен тіркестер көбінесе үлкен әріппен жазылады: доктор, баптист, конгрегациялық, Оның және Ол Ибраһимнің Құдайына (Құдайға) сілтеме жасағанда. Кейбір сөздер үшін үлкен әріппен жазу міндетті емес немесе контекстке байланысты: солтүстік немесе Солтүстік; аборигендердің ағаштары, бірақ Австралиядағы аборигендердің жер құқығы. Егер "the" сөзі жеке есімнің басында келсе, мысалы, Ақ үй, ол әдетте үлкен әріппен жазылмайды, егер ол атаудың ресми бөлігі болмаса (кітап, фильм немесе басқа да көркем туынды, мысалы, Патшалықтың кілттері). Жеке есімдер емес есімдер мен есімдіктер біркелкі түрде үлкен әріппен жазылуы мүмкін, бұл олардың нақты және реттелген қолданылуын көрсетеді (төменде талқыланған бренд атауларын салыстырыңыз). Мысалы, Mountain Bluebird бірегей жеке тұлғаны анықтамайды және ол жеке есім емес, жалпы атау (біршама шатастыратын, өйткені бұл термин жеке есім терминімен қарама-қарсы емес). Бұл термин дәл осы түрді (Sialia currucoides) білдіреді, тауларда тіршілік ететін кез келген көк құсты емес. Жеке есімдерден туындаған сөздер немесе тіркестер, тіпті олардың өзі жеке есімдер болмаса да, көбінесе үлкен әріппен жазылады. Мысалы, лондондық аты үлкен әріппен жазылған, өйткені ол Лондон жеке есімінен алынған, бірақ ол өзі жеке есім емес (оны шектеуге болады: лондондық, кейбір лондондықтар). Сол сияқты, африкалық, африкалыққа айналдыру және африканизм де жеке есімдер емес, бірақ Африка жеке есім болғандықтан үлкен әріппен жазылады. Үлкен әріппен жазылған сипаттауыш сөздер, етістіктер, сөздер және туындаған жалпы есімдер (швейцариялық швейцариялық ірімшігі; ағылшынша ету; кальвинистік; петрархизм) кейде бос сөздер деп аталады (және т.б.), бірақ лингвистикада емес. Осы нысандардың қайсысы үлкен әріппен жазылатыны тек конвенциялық болуы мүмкін. Абрахамизм, буддизм, Голливудқа айналдыру, фрейдизм және реагономика үлкен әріппен жазылады; кихотизм, боудлеризм, мезмеризм және пастеризация жоқ; эолиялық және альпинизм үлкен әріппен жазылуы немесе жазылмауы мүмкін. Кейбір сөздер немесе кейбір омонимдер (оқудағы "сөзді" қалай анықтағанына байланысты) үлкен әріппен жазылғанда бір мағынаға ие, ал кішкентай әріппен жазылғанда басқа мағынаға ие. Кейде үлкен әріппен жазылған нұсқасы жеке есім (Ай; Құдайға арналған; Смит шәкірті), ал екіншісі емес (Сатурнның үшінші айы; грек құдайы; Смит шәкірті). Кейде екеуі де жеке есім емес (сопаға салынған швед; мені көруге келген швед). Мұндай жағдайға түсетін сөздер кейде капитонимдер деп аталады (бірақ сирек: бұл термин лингвистикалық теорияда сирек қолданылады және Оксфорд ағылшын сөздігінде кездеспейді).

In modern English orthography, it is the norm for recognized proper names to be capitalized. The few clear exceptions include summer and winter (contrast July and Christmas). It is also standard that most capitalizing of common nouns is considered incorrect, except of course when the capitalization is simply a matter of text styling, as at the start of a sentence or in titles and other headings. See Letter case § Title case. Although these rules have been standardized, there are enough gray areas that it can often be unclear both whether an item qualifies as a proper name and whether it should be capitalized: "the Cuban missile crisis" is often capitalized ("Cuban Missile Crisis") and often not, regardless of its syntactic status or its function in discourse. Most style guides give decisive recommendations on capitalization, but not all of them go into detail on how to decide in these gray areas if words are proper nouns or not and should be capitalized or not. Words or phrases that are neither proper nouns nor derived from proper nouns are often capitalized in present day English: Dr, Baptist, Congregationalism, His and He in reference to the Abrahamic deity (God). For some such words, capitalization is optional or dependent on context: northerner or Northerner; aboriginal trees but Aboriginal land rights in Australia. When the comes at the start of a proper name, as in the White House, it is not normally capitalized unless it is a formal part of a title (of a book, film, or other artistic creation, as in The Keys to the Kingdom). Nouns and noun phrases that are not proper may be uniformly capitalized to indicate that they are definitive and regimented in their application (compare brand names, discussed below). For example, Mountain Bluebird does not identify a unique individual, and it is not a proper name but a so called common name (somewhat misleadingly, because this is not intended as a contrast with the term proper name). Such capitalization indicates that the term is a conventional designation for exactly that species (Sialia currucoides), not for just any bluebird that happens to live in the mountains. Words or phrases derived from proper names are generally capitalized, even when they are not themselves proper names. For example, Londoner is capitalized because it derives from the proper name London, but it is not itself a proper name (it can be limited: the Londoner, some Londoners). Similarly, African, Africanize, and Africanism are not proper names, but are capitalized because Africa is a proper name. Adjectives, verbs, adverbs, and derived common nouns that are capitalized (Swiss in Swiss cheese; Anglicize; Calvinistically; Petrarchism) are sometimes loosely called proper adjectives (and so on), but not in mainstream linguistics. Which of these items are capitalized may be merely conventional. Abrahamic, Buddhist, Hollywoodize, Freudianism, and Reagonomics are capitalized; quixotic, bowdlerize, mesmerism, and pasteurization are not; aeolian and alpinism may be capitalized or not. Some words or some homonyms (depending on how a body of study defines "word") have one meaning when capitalized and another when not. Sometimes the capitalized variant is a proper noun (the Moon; dedicated to God; Smith's apprentice) and the other variant is not (the third moon of Saturn; a Greek god; the smith's apprentice). Sometimes neither is a proper noun (a swede in the soup; a Swede who came to see me). Such words that vary according to case are sometimes called capitonyms (although only rarely: this term is scarcely used in linguistic theory and does not appear in the Oxford English Dictionary).

Брендтер

Көптеген әліпбилік тілдерде бренд атаулары және басқа да коммерциялық терминдер, есімдер немесе есімдік фразалар болса, олар өздері жеке есімдер саналмаса да, әріптің бас әрпімен жазылады. Барлық бренд атаулары жеке есімдер емес, және барлық жеке есімдер бренд атаулары емес. Microsoft – нақты бір компанияны білдіретін жеке есім. Бірақ егер Microsoft-қа стандартты емес қосымша мағына берілсе, жалпы есім рөлінде, мұндай қолданыстар қабылданады: «Бұл әлемдегі Microsoft-тар»; «Бұл мен білген Microsoft емес!»; «Компания тағы бір Microsoft болуға талпынды». Chevrolet де нақты бір компанияны білдіретін жеке есім. Бірақ Microsoft-тан айырмашылығы, ол сондай-ақ аталған компанияның өнімдерін атау үшін жалпы есім рөлінде де қолданылады: «Ол Chevrolet жүргізді» (нақты бір көлік); «1960 жылдардағы Chevrolet-тер» (көлік түрлері). Мұндай қолданыстарда Chevrolet жеке есім ретінде жұмыс істемейді. Corvette (Chevrolet компаниясы шығарған автомобильді білдіреді) – жеке есім емес: оны көпше түріне келтіруге болады (француз және ағылшын Corvette-тері); және ол белгілі бір артикль немесе басқа анықтауыш немесе сөздермен қолданылуы мүмкін: «Corvette», «la Corvette»; «my Corvette», «ma Corvette»; «еще один новый Corvette», «une autre nouvelle Corvette». Сол сияқты, Chevrolet Corvette де жеке есім емес: «Бізде үш Chevrolet Corvette болды». Бұл, әріптің бас әрпі жоқ корветке, яғни соғыс кемесінің бір түріне қарама-қайшы келеді.

Жеке атаулардың баламалы таңбалануы

Алфавитсіз жазу жүйелерінде жеке есімдер кейде басқа тәсілдермен белгіленеді. Мысыр иероглифтерінде патша есімінің бөліктері картюш ішіне жазылған: бір жағынан сызығы бар сопақша. Қытай жазуында жеке есімді көрсету үшін кейде жеке атау белгісі (бір түрлі сызық) қолданылған. Мандарин қытай тілінің стандартты пиньинь жүйесінде жеке есімдерді белгілеу үшін үлкен әріптер қолданылады, бірақ қытай тіліндегі атау түрлерінің әртүрлі жіктелуі және тіпті «сөз» және «сөз тіркесі» сияқты кең санаттардың әртүрлі түсініктері салдарынан бұл мәселеде кейбір қиындықтар бар. Санскрит және деванагари әрпімен жазылған басқа тілдер, сондай-ақ алфавиттік немесе буындық жазуды қолданатын көптеген басқа тілдер үлкен және кіші әріптерді ажыратпайды және жеке есімдерді жүйелі түрде белгілемейді.