Кіріспе

Француз теологы Джон Капреолус, француз тілінде Жан Капреолюс және латын тілінде Иоанн Капреолюс (шамамен 1380 – 6 сәуір 1444), француз доминикандық теолог және томист болған. Оны кейде томистердің ханзадасы деп атайды. Оның Әулие Тома Аквиннің теологиясын қорғаудың төрт кітабы томизмді қайта жаңғыртуға себеп болды деуге болады.

Өмір

Оның жеке өмірі туралы небары аз мәлімет белгілі. Ол Родез епархиясында туып, сонда қайтыс болды. Ол Тулуза провинциясына қатысты доминикандық болды, ал 1407 жылы Пуатьеде өткен орденнің бас жиналысында оған Париж университетінде "Сөйлемдер" (Sentences) тақырыбында дәріс оқу міндеті жүктелді. Ол 1408 жылы бастап, үлкен жетістікке қол жеткізді. Келесі жылы Тома Аквиннің теологиясы бойынша қорғаныс түсіндірмесінің бірінші бөлігін аяқтады. Ол 1411 және 1415 жылдары Сорбоннада академиялық дәреже алу үшін емтихан тапсырды. Тулузадағы оқу-білім жөніндегі регент қызметін біраз уақыт атқарғаннан кейін, ол Родезге қайтып, түсіндірмелерін аяқтады, соның нәтижесінде 1426, 1428 және 1433 жылдары қалған үш бөлігі де дайын болды.

Шығармалары

Капреолустың еңбектерінің жинағының алғы сөзінде бұл қолжазбалардың бір кезде өрттен аман қалғаны, оларды бір дін бауыры сақтап қалғаны және автордың осыған қуанғаны, ол кезде ол қартайған еді деп айтылады. Сол деректе Капреолустың Қасиетті Марияға деген берілгендігі де көрсетілген. Капреолустың схоластикалық жазбалары Аквинаны Скот, Генрих Генттік, Иоанн Рипалық, Гвидо Кармелиттік, Ауреол, Дурандус, Григорий Римский, Уильям Оккамдық және басқа да номиналистер сияқты сыншылардан қорғайды. Ол Аквинаға ұстанымының қатаңдығы үшін "Ақ Томас жаны" деп аталды; оның жазбаларында Аристотель мен Аверроэске көп сілтемелер кездеседі. Түсіндірмелер, сәл өзгеше атаулармен, 1483, 1514, 1519, 1589 жылдары Венецияда төрт томдық фолио түрінде жарық көрді. 1881 жылы Капреолустың өмірі мен еңбектерін зерттеген Родез епископы Джозеф Кристиан Эрнест Бурре комментарийлердің сынды түрде қайта жаңартылған басылымын ұсынды, оны доминикандықтар қолға алды. Оның жариялануы 1900 жылы Тур қаласында басталды: Йоханнис Капреоли Толосани, Ordinis Praedicatorum, Thomistarum principis, Defensiones Theologiae Divi Thomae Aq. de novo editae cura et studio RR. PP. Чезай Пабан мен Тома Пегуес. Пауль Сонсинас және Сильвестр Приериас жасаған еңбектердің алғашқы жинақтары сол кезде кеңінен қолданылды.