Кіріспе

П. Г. Водхаустың 1902 жылғы романы "Потхантерлер" – П. Г. Водхаустың 18 қыркүйекте 1902 жылы Адам мен Чарльз Блэк баспасында жарияланған романы. Бұл Вудхаустың алғаш рет жарық көрген романы және бірнеше мектептік оқиғалардың біріншісі, бұл оқиға Сент-Остин деген ойдан шығарылған жеке мектепте өтеді. Алғаш рет 1902 жылдың қаңтар-наурыз айларында бұл роман британдық "Public School Magazine" журналында бөлім-бөліммен жарияланды. Америкада импортталған беттерден басылды. Роман бірнеше мектеп оқушысының өмірін баяндайды, олар оқумен айналысады, мектеп спортына қатысады (әсіресе бокс және жүгіру), сондай-ақ сабақта шай ішеді. Мектептің екі күміс жүлдесі ('пот' деп аталатын) ұрлыққа ұшырағаннан кейін, оқушылар, ұстаздар және полиция бірлесіп оларды іздей бастайды. Романның кейбір кейіпкерлері 1903 жылы жарық көрген "Сент-Остин әңгімелері" жинағындағы Сент-Остин туралы әңгімелерде де кездеседі.

Сюжет

Тони Грэм, Сент-Остин колледжінің жоғарғы сынып оқушысы, Алдершоттағы мектептер арасындағы спорт жарысында бокс бойынша туған інісі Аллен Томсонды шамалы айырмамен жеңіп алды. Тони Уэлчпен бірге Сент-Остинге оралды. Тонидің шәкірті Робинсон оларға мектептік жүлделер уақытша сақталған павильоннан терезе әйнегінің алынып тасталғанын қуанышпен хабарлайды. Робинсонның пікірінше, жүлделер ұрланған. Кейін Тони Алленнің ағасы, Сент-Остинге келген Джим Томсонды көреді. Джим Алленге екі фунт салды, ал Аллен өзіне қарсы тікелей ставка жасады, басқа бір ставкадан сақтану үшін. Джимге Алленге төлеу үшін екі фунт қажет. Джимнің әкесі оған Сент-Остин колледжінде жеңіске жеткен әр жарыс үшін бір фунт төлейді. Ол жарты шақырымда жеңіске жетіп, бір шақырымда жеңіске жетуді үміттенеді. Робинсонның арқасында ұрлық туралы жаңалық тез тарады. Тек екі жүлде (бір жарым шақырым және жүз метрлік жарыстар үшін) және құнды емес құты ұрланды. Джим Тониге ұрлық болған түні ол павильонға кіргенін айтады, өйткені ол емтиханға дайындалу үшін қажетті жазбаларын онда қалдырған. Сол кезде ол басқа терезенің сынып қалғанын естіген. Джим енді ұрлыққа кедергі келтіргенін түсінеді. Егер ол ұрлық кезінде павильонда болғаны анықталса, не болады деп уайымдайды. Далас пен Воган Планкеттпен бірге оқиды, ол олардың үй басшысы. Олар күндізгі студент Макартурға Планкетті немесе қалай жек көретіндерін айтады. Уэлч Чартериспен бірге оқиды, ол "Жарқылдаған құрт" атты бейресми мектеп журналын жүргізеді. Оның редакторы кім екені тек журналға үлес қосушыларға ғана белгілі: Уэлч, Тони, Джим және Джексон. Чартерис әзілдеп, жоғалған жүлделерді жеңіп алуға мүмкіндігі бар Уэлч оларды ұрлаған болуы мүмкін деп болжайды, бірақ Уэлч ол тек жүлделер үшін ғана жарыспайтынын айтады (pothunter-ге қараңыз). Джексон павильондағы блейзерден екі фунт ұрланғанын айтады. Тағы бір студент, Барретт, құс жұмыртқаларын жинау үшін сэр Альфред Веннердің жеріне заңсыз кіреді. Ол ұрланған жүлделерді ойық ағаштағы браконьерлердің жасырын орнынан табады. Барреттті қуған күзетші Планкетті кездестіреді, ол да заңсыз кірген. Барретт Робертске, ұрлықты тергеп жүрген детективке тап болады. Барретт заңсыз кіргенін білгісі келмейді және жүлделерді көргенін айтпайды. Мектеп директоры Томпсон мырза ұрлықты тергеуге кіріседі. Робертс Томпсонға кінәлінің кәсіби ұры емес екенін айтады, өйткені терезе әйнегі аккуратты кесілмеген. Сонымен қатар, мектеппен байланысы бар адам ғана жүлделердің уақытша сақталғанын білген. Кейін Томпсон "Дж. Томсонға" жолданған хатты ашады, оны өзінің атына келген деп қате түсінеді. Хатта Аллен Джимге бірден екі фунт қажет екенін жазады. Джим бір шақырымдық жарыста жеңілгеннен кейін, Чартерис "Жарқылдаған құрт" журналының арнайы нөмірін ұрлық және спорт туралы шығаруды ұсынады, бұл Джимге қажетті ақшаны табуға көмектеседі. Директор мен Томпсон мырза Джимды ұрлық жасады деп айыптайды, бірақ Джим оны жоққа шығарады. Сэр Альфред Планкеттің өз жерінде түтік тартуына наразылық білдіргеннен кейін, директор Планкетті мектептен шығарып жібереді, бұл Далас пен Воганды қуантады. Джим Макартурмен бірге Макартурдың отбасының үйіне барады. Робертс директорға ұрыны тапқанын айтады. Стокс есімді мас адам Робертске соқтығысып, екі фунтқа жуық ақшасын төгіп алғаннан кейін, Робертс оның суретін мектеп күзетшісі Бифенге көрсетті. Биффен оны мектеп аумағында жұмыс істеген адам деп таныды. Стокс жүлделерді ұрлап, сатуға ниеттенгенін мойындады. Ол браконьер және оларды жасырын орнында сақтап қалды. Робертс директорға сэр Альфредтен жасырын орнында іздеу жүргізуді сұрауға кеңес береді және Стоуксты қудалаудан бас тартады, өйткені Стокс енді қылмыс жасаудан қорқады. Сол түні Джим үйінде болмайды. Директор Джимді ұрлық жасады деп айыптағаннан кейін қашып кеткен деп қорқады және Мистер Меревал мен басқа үй басшылары оны іздеу үшін өздерінің префекттерін жібереді. Чартерис пен Тони Бифеннен Джимнің Макартурдың үйіне барғанын біледі. Олар қайтып келе жатқанда карьерге құлап түскен Джимді тауып, құтқарады. Барретт жүлделерді көргенін мойындауға шешім қабылдайды, бірақ оларды қайтарып алып, Уэлчке тапсырғанын көргенде ойынан қайтады. Чартерис пен оның достары "Жарқылдаған құрт" журналының арнайы нөмірін аяқтау үшін түнде ояу қалады. Журнал жақсы сатылып, Джимге ақша әкеледі, бірақ Джим осы нөмірге ештеңе жазуды ұмытып кетті.

Жариялану тарихы

Бұл әңгіме бастапқыда Public School Magazine журналында R. Noel Pocock салған суреттермен сериялы түрде жарияланды. Сериал 1902 жылдың қаңтарында басталды, ал екінші бөлігі 1902 жылдың ақпан айында шықты. Бірақ журнал сол жылдың наурыз айында жабылып қалғандықтан, сюжеттің қалған бөлігі сериалдың үшінші бөлігінің соңында, кейіпкерлердің бірі Джим Томсонның өзінің інісі Алленге жазған хаты арқылы түйінделді. Джимнің хатта айтқандары романның аяғымен толық сәйкес келмейді. Мысалы, ол "Жарқылдап тұрған құрт" журналының ерекше санының көбін өзі жазғанын мәлімдейді. Романның американдық басылымы 1902 жылдың қыркүйегінде Macmillan, Нью-Йорк, импортталған қағаздардан шығарылды. Macmillan романды 1924 жылы да импортталған қағаздардан қайта басылымға шығарды.

Біржақтылық

Сондай-ақ, Рекс Бичтің 1907 жылғы "Қазан іздеушілер" атты қысқа әңгімесі бар. Оның бір данасы Интернет мұрағатында сақталған: Рекс Бичтің "Қазан іздеушілер" кітабы.