Кіріспе
1920 жылы түсірілген америкалық екі бөлімді үнсіз комедиялық фильм.
"Бір апта" – Бастер Китонның басты рөлде ойнаған, 1920 жылы түсірілген америкалық екі бөлімді үнсіз комедиялық фильм. Бұл оның жеке өндірген алғашқы тәуелсіз фильмі. Фильмнің сценарийін Китон мен Эдвард Ф. Клайн жазды, оның ұзақтығы 19 минут. Сибил Сили де түсірілімде болды. Фильмде үйге немесе баспалдақтарға қатысты көптеген жаңа визуалды әзілдер бар. 2008 жылы Конгресс кітапханасы "Бір апта" фильмін "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танып, АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізуге қаулы етті.
Сюжет
Бұл әңгіме жаңа үйленген жұбайларға той сыйлығы ретінде жиналатын үй беріледі. Нұсқаулықта үйді қалай құрастыру керектігі, материалдарды нөмірленген жәшіктерге жинау туралы жазылған. Бір күйеу баланың бұрынғы сүйіктісі жасырын түрде жәшіктердің нөмірін өзгертіп жібереді, нәтижесінде үй қисайып, қабырғалары айналып тұрады, ас үй жиһазы сыртқа шығып тұрады, ал екінші қабаттағы есіктер бос кеңістікке ашылады. 13 жұма күні үйге той жасағанда, дауыл үйді және оның ішіндегілерді айналмалы бұрылыс сияқты айналдырады. Жұбайлар үйді қате жерге салғанын және оны көшіру керектігін біледі. Олар оны дөңгелектермен жылжытады, бірақ ол теміржолға тоқтап қалады. Олар үйді келе жатқан пойыздың жолынан жылжытуға тырысады, ақырында пойыз көршілес жолмен өтеді. Жұбайлар тыныс алғанда, бірден қарсы бағыттан келе жатқан пойыз үйді соғып, қиратып жібереді. Күйеу бұл көрініске қадалып, үйдің орнына "Сатылады" деген белгіні (құрылыс нұсқауларын қоса) орнатып, әйелімен бірге кетеді.
Даму
One Week, әлдебір шамада, 1919 жылы Ford Motor Company компаниясы құрастырылған үйлерді насихаттау мақсатымен түсірген «Home Made» атты оқулық қысқаметражды фильмінен шабыттанды. Китон фильмде көрінген көптеген элементтерді, соның ішінде «үйлену тойы, T моделі және үйдің бір апта ішінде салынуын көрсету үшін күнделікті күнтізбе беттерін пайдалану» сияқтыларын өзінің комедиялық пародиасында қолданды. Кейін Китон бір интервьюде фильмнің аты Элинор Глиннің 1907 жылы жарық көрген «Үш апта» атты скандалды романмен байланысты екенін айтты. Китонның «бұл үштен бір бөлігіне дейін ашық» деп әзіл айтқаны хабарланды. Кнопф One Week фильмінің Китонның «Жоғары белгі» фильмінде қолданған сюжетке негізделген баяндаудан алшақтауға жасаған алғашқы қадамы екенін, ал оның орнына үй мен баспалдақ сияқты бірнеше негізгі элементтерден көбірек әзіл-қалжыңдар жасауға тырысқанын атап өтті. Кевин Браунлоудың сөзіне сүйенсек, One Week «келешектегі Китонның барлық фильмдері үшін стильдік үлгіні қалыптастырды; бастапқы әзілдік сахналар, баяу даму, қарқынды кульминация және содан кейін соңғы сахнаның одан да басып өтуі». Бұдан әрі, фильм оның болашақ фильмдерінің операторлық техникасының негізін салды: «жай монтаж, комедиялық жарықтандыру, минималдық аталымдарды қолдану және жалпы режиссерлік шеберлік». Элеонора Китонның айтуынша, Бастер бастапқыда өзінің екі фильмін – «Бір апта» және «Кеме» (1921) фильмдерін – жас жұптың басынан өткен оқиғаларды көрсететін төрт бөлімді фильмге біріктіруді жоспарлаған. Соңғы фильмге шақырылған Вирджиния Фокс «Бір апта» фильмінде ойнаған Сибил Силимен ауыстырылды. Алайда, фильмдерді біріктіру туралы идея іске аспады.
Кастинг
Сибил Сили өзінің тұңғыш фильмінде жас күйеу жігітінің рөлін ойнайды. Ұсақ-түйекке салынып, қиындық тудыратын қарсыласы ("Қолжетімді Хэнк") – белгісіз актер. Джо Робертс күшті адам рөлінде фортепиано көтерушінің шағын эпизодында ойнайды.
Фильм түсіру және арнайы эффекттер
Көптеген арнайы эффектілер, мысалы, дауыл кезінде айналып жатқан үй және пойыздың соқтығысуы, оқиға болғанда түсірілді және модельдік жұмыс емес. Үй дауыл кезінде айналу үшін айналмалы тұғырға орнатылды. Пойыздың соқтығысуы Инглвуд вокзалында түсірілді. Китон "Фэтти Арбакл" мен Китонның "Бекстейдж" фильмінен алған, қабырғаның бір бөлігі оның үстіне құлап, терезеден зардапсыз шығатын әзілді қайта пайдаланды; ол осы әзілді "Қарақышы" (1922) және "Стимбоут Билл, кіші" (1928) фильмдерінде де қолданды. Китонның ваннадан шыққаннан кейін екі қабаттан құлауы – ол өзін ауыр жарақаттаған сирек жағдайлардың бірі болды. Түсірілімнен кейін бірнеше сағаттан соң оның қолдары мен арқасы ісіп кетті. Оның дене шынықтырушысы оған ыстық және суық душ жасап, содан кейін ісікті зәйтүн майымен және жылқы майымен емдеді. Фильм Силидің ваннада шомылатын (сол кездегідей ашық) көрінісімен ерекшеленеді. Ол ваннадан сабынды тастап, камера линзасына біреудің қолы тигенше күтеді (төртінші қабырғаны бұзу арқылы) оны алу үшін. Бұл көрініс әзіл ретінде жасалғанымен, ол бірнеше деректі фильмдерде Хейс кодексіне дейінгі цензураның мысалы ретінде пайда болды.
Шығару
1920 жылы 1 қыркүйекте "Бір апта" шықты. Бұл Китонның тәуелсіз шығарған алғашқы фильмі ретінде танымал, дегенмен ол "Жоғары белгі" фильмін одан бұрын түсірген болатын. Китон соңғы фильмді дебют ретінде ұсынуға лайықсыз деп есептеді және оны келесі жылы жарақаттан жазылған кезде шығарды. "Бір апта" 1920 жылғы ең табысты фильмдердің бірі болды.
Қабылдау
"Нью-Йорк Таймс" газетінің шолуында: "Бүстер Китонның "Бір апта" туындысы, көптеген "шлепстик" және "трюктермен ойнайтын" комедиялардан да көңілдірек" делінген. "Мунси евинг пресс" газеті: "Бүстер Китонның "Бір апта" фильмі – бұрынғыдан-соңғы жасалған ең күлкілі фильмдердің бірі және Бастерді жұлдыз ретінде берік орнатуға көмектеседі" деп жазды. "Санта-Кларита доласы сигналы" газеті былай деп мәлімдеді: "Егер "Бір апта" фильміндегі Бүстер Китон мұражайда еркін шықса, ол мумияларды тірілте алады. Осы жеті күндік керемет оқиғада осы шебер комедианттың осыншама жылдам және қызықты ойынды ешқашан көрген емессіз". "Акрон евинг таймс" газеті де келіседі: "Фильмнің ұзындығы екі рулон, және екі рулонның әр метрі комедиялық жағдайлар мен "gag" деп аталатын күлкілі эпизодтарға толы, тіпті жерлеушілердің съезінде де күлкі оятуға жеткілікті". "Лос-Анджелес евинг экспресс" газеті: "Бүстер Китонның "Бір апта" фильмі комедия жанрындағы ерекше туынды" деп жазды. 1921 жылдың басында фильм "Бүстер Китонның танымал комедияларының бірі" деп аталды. Жарты ғасырдан астам уақыт өткен соң, "Нью-Йорк Таймс" газетінің театр және кино сыншысы Уолтер Керр 1975 жылы жарық көрген "Сайлент клоундар" кітабында: "Осы кезеңнің ондаған қысқа комедияларын көріп, содан кейін "Бір апта" фильміне тап келгенде, ешбір адам ешқашан көрмеген бір нәрсені көресіз: гүл ататын бақ" деп жазды.
Басқа қолданыстар
"Бір апта" фильмінің кейбір тақырыптары "Үш қасқырдың" (The Three Stooges) "Ситтер-даунерлер" (1937) қысқаметражды фильмінде қайта пайдаланылды. Гитарист Билл Фриселл 1995 жылы "The High Sign/One Week" альбомында осы фильмге саундтрек шығарды.