Эквадордың тағаери тайпасы: Амазонияның оқшауланған халқы
Tagaeri
Эквадордың Амазониясындағы Tagaeri тайпасы – өздерінен жабық, дәстүрлі өмір салтын сақтайтын Huaorani тайпасының бір бөлігі. Yasuni ұлттық паркінде тұрады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тагаэри – Эквадордың шығыс Хуаорани халқының бір тобы, Ясуни ұлттық паркінде, Эквадорлық Амазонка бассейнінде өмір сүреді. Олар Хуаорани тілінде (Вао Тереро) өз мүшелерінің бірі – Тагае атты адамның есімімен аталған. Жақын орналасқан Кичва қауымдары оларды кейде "Ауашири", яғни "жоғары жердегі халық" деп те атайды. Олар аң аулау және жинау арқылы күн көреді, сыртқы байланысқа қарсы тұрады, осылайша әлемдегі байланысқа келмеген халықтардың бірі саналады. Тагаэриден басқа, бұл аймақта олардың туыстары Тароменане – тағы бір шығыс Хуаорани тобы да қоныстанған.
Eastern clan of the Huaorani people of Ecuador
The Tagaeri are an eastern Huaorani people living in Yasuni National Park, in the Ecuadorian Amazon Basin, named (in Wao Terero, the Huaorani language) after one of their members, Tagae. Nearby Kichwa communities sometimes refer to them as Awashiri, or "high ground people". They live a hunting and foraging lifestyle and have resisted outside contact, making them one of the so called uncontacted peoples of the world. In addition to Tagaeri, the area is home to their kin, the Taromenane, another eastern Huaorani group.
Тарих
Тагае мен оның ізбасарлары 1968 жылы миссионерлік қонысқа қанағаттанбаған хуароани отбасыларының арасында болды және содан бері өз еркімен оқшауланған күйде өмір сүріп келеді. Басқа хуаоранилармен байланыс аз болғанмен, тайпалық зорлық-зомбылықтың күшті ұрқыстары болды, мысалы, 1993 және 2003 жылдары. 1990 жылдары шығыс хуаорани топтары мұнайды іздеу және орманды кесу салдарынан құтылу үшін, сондай-ақ аң қорының азаюына байланысты Курарай кичва қауымына жақын жерге батысқа қарай қоныс аударды. Курарай кичвалары оларды кейде көріп тұрады, бірақ олармен қарым-қатынас жасаудан қашып жүреді және олардың тагаери екенін, батыс хуаорани тіліне ұқсас тілде сөйлейтінін айтады.
Tagae and his followers were among the Huaroani families who separated off in 1968 after refusing missionary settlement, and have since lived in voluntary isolation. Contact with other Huaorani has remained at a low level, but marked by bursts of inter clan violence, e. g. 1993, 2003. In the 1990s, eastern Huaorani groups moved westward, near to the Kichwa community of Curaray, in part to escape the effects of petroleum exploration and logging activity and possibly due to reduced game stocks. Curaray Kichwa, who occasionally see them but avoid interacting with them, say these are the Tagaeri, speaking a language like that of the western Huaorani.
Мәртебе
Тагаэри тайпасының қазірде 20–30 адам ғана тірі қалған деген болжам бар. Тароменен тайпасымен бірге, олар Эквадорда өз еркімен оқшауланған тұратын соңғы екі белгілі жергілікті топты құрайды. Оларға шетелдік аурулардың таралуы үлкен қауіп төндіреді. Сонымен қатар, оларға тропикалық ағаштарды заңсыз кесушілер, контрабандистер, жаңа қоныс іздеушілер және мұнай компаниялары қауіп тудырып отыр, бұрғылау олардың жерлеріне күннен-күнге жақындап келеді. 2008 жылдың 15 ақпанында Эквадор билігі Тароменане және Тагаэри тайпаларына жататын бес адамның заңсыз ағаш кесушілер тарапынан өлтірілгені туралы хабарларды тергеуге келісті.
It is estimated that there are perhaps only 20–30 surviving Tagaeri. Together with the Taromenane, they make up the last two known indigenous groups living in voluntary isolation in Ecuador. Grave threats are posed to them by the possibility of foreign diseases. They are also threatened by illegal loggers of tropical hardwoods, smugglers, settlers, and oil companies moving into the area, with drilling taking place ever closer to their lands. On February 15, 2008, authorities in Ecuador agreed to investigate reports that five tribespeople belonging to the Taromenane and Tagaeri tribes had been killed by illegal loggers.
Сақтау
Тагаэри және Амазонканың басқа да халықтарын қорғауға тырысатын ұйымдардың қатарында Эквадор үкіметінің 2007 жылы президент Рафаэль Корреа бастаған Ясуни ИТТ жобасы бар. Ясуни ИТТ жобасы 2013 жылы сәтсіздікке ұшырады.
Entities attempting to protect the Tagaeri and other Amazonian peoples in the area include the Ecuadorian government's Yasuní ITT Initiative, launched by President Rafael Correa in 2007. The Yasuní ITT Initiative was ended in failure in 2013.